Καλημέρα σας. «Αν οτιδήποτε μπορεί να πάει στραβά, θα πάει».
«Τίποτε δεν είναι τόσο κακό, ώστε να μην μπορεί να γίνει χειρότερο».
Οι δύο αυτοί -φημισμένοι- νόμοι του Murphy φαίνεται να ισχύουν απόλυτα για όσα συμβαίνουν στην παγκόσμια οικονομία με αιχμή την ενέργεια.
Η κατάσταση δείχνει όντως να γίνεται χειρότερη και ενώ οι εχθροπραξίες στα δύο μεγάλα μέτωπα όχι μόνο δεν αμβλύνονται αλλά μάλλον εντείνονται.
Κι αυτό ενώ πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και ξεκινά ο εκλογικός κύκλος σε σημαντικές χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία, παραδοσιακά, δεν δείχνει τα απαιτούμενα αντανακλαστικά, αδυνατώντας να υπερβεί τις εγγενείς αδυναμίες της.
Την ίδια ώρα στην Ελλάδα σημαντικές επενδύσεις προωθούνται και νέες πρωτοβουλίες έρχονται να κινήσουν με ακόμη μεγαλύτερη ταχύτητα τα γρανάζια της ενεργειακής «μηχανής».
Η «αθόρυβη» διάταξη, το 34%, οι μνηστήρες…
Μια τέτοια κίνηση είναι η «αθόρυβη» εισαγωγή διάταξης στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Ενέργειας και Περιβάλλοντος για τη μεταβίβαση του 34% που έχει το Δημόσιο στον ΔΕΣΦΑ σε άλλη δημόσια επιχείρηση, δηλαδή στη ΔΕΠΑ Εμπορίας, από την οποία (την ενιαία ΔΕΠΑ) προέκυψε ο ΔΕΣΦΑ πριν από 20 χρόνια.
Η διάταξη έχει πέσει ως κεραυνός εν αιθρία καθώς δεν υπήρχε -ούτε υπάρχει έως σήμερα- επίσημη τοποθέτηση για τον σχεδιασμό της κυβέρνησης όσον αφορά την αγορά αερίου, στον οποίο (να) εντάσσεται και η εν λόγω κίνηση.
Ως εκ τούτου η δημοσιοποίηση της διάταξης έχει πυροδοτήσει πληθώρα σεναρίων. Μάλιστα, σε μία σύγχρονη παραλλαγή της «Οδύσσειας, έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν ονόματα… μνηστήρων, ήτοι εταιρειών που ενδιαφέρονται να επενδύσουν στη νέα, μεγάλη ΔΕΠΑ Εμπορίας.
Πέραν της σεναριολογίας, πάντως, αυτό που φαίνεται, για την ώρα, να επιτυγχάνεται με την εν λόγω κίνηση είναι να συγκεντρωθεί σε μία εταιρεία η κρατική συμμετοχή στο αέριο, ενώ δεν (πρέπει να) διαφεύγει της προσοχής ότι η συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο του ΔΕΣΦΑ εξασφαλίζει εξαιρετικά μερίσματα για τη ΔΕΠΑ Εμπορίας.
Προφανώς, η ηγεσία του ΥΠΕΝ θα τοποθετηθεί επί του θέματος, αν όχι νωρίτερα, σίγουρα κατά την επεξεργασία του νομοσχεδίου στη Βουλή.
…Και η αναβάθμιση Κ. Ξιφαρά από το Μαξίμου
Σε ένα άλλο επίπεδο ανάλυσης, η εν λόγω κίνηση ερμηνεύεται ως ξεκάθαρη στήριξη από την κυβέρνηση και ειδικά το Μέγαρο Μαξίμου στον διευθύνοντα σύμβουλο της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κωνσταντίνο Ξιφαρά, ο οποίος καθίσταται ο νους και η φωνή της Ελλάδας στο αέριο.
Όποιος κι αν είναι ο κυβερνητικός σχεδιασμός, ο Κ. Ξιφαράς αναδεικνύεται πλέον στον άνθρωπο-κλειδί στο αέριο, και μάλιστα στην πιο κρίσιμη περίοδο με πολύ μεγάλες προκλήσεις και εξίσου πολύ μεγάλες ευκαιρίες.
Ο καθαρός ορίζοντας του «Κάθετου Διαδρόμου»
Το δεύτερο μεγάλο θέμα των ημερών, μετά τα όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, είναι προφανώς ο «Κάθετος Διάδρομος».
Η αλήθεια είναι ότι στην κυβέρνηση πρέπει να αρχίσουν να εξηγούν τι είναι ο «Κάθετος Διάδρομος» καθώς γράφονται και λέγονται απίστευτα πράγματα τι τελευταίες ημέρες.
Δεν πρόκειται, λοιπόν, για κάποιο νέο έργο αλλά για ένα δίκτυο αγωγών που λειτουργούν ήδη και χρησιμοποιούνται για τη διακίνηση αερίου μεταξύ των κρατών, από την Ελλάδα έως την Κεντρική Ευρώπη από τη μια πλευρά και έως την Ουκρανία από την άλλη.
Ο «Κάθετος Διάδρομος» ως project αφορά τη δέσμευση συγκεκριμένης χωρητικότητας στους αγωγούς για τη μεταφορά αερίου το οποίο φθάνει ως LNG στην Ελλάδα.
Σήμερα το αέριο αυτό είναι κυρίως προέλευσης ΗΠΑ, αύριο μπορεί να είναι από όποια άλλη χώρα, της Κύπρου συμπεριλαμβανομένης (μόλις αρχίσει τις εξαγωγές από το 2028).
Ο «Κάθετος Διάδρομος» καθίσταται σημαντικός για όλη την Ευρώπη καθώς από την ευρωπαϊκή αγορά θα αρχίσουν να λείπουν από το 2027 τεράστιες ποσότητες ρωσικού αγώγιμου αερίου και ο οποίες φυσικά πρέπει να καλυφθούν.
Το θέμα είναι ότι αφού καθίσει η σκόνη από την υπόθεση Guilfoyle, η κυβέρνηση να συμβάλλει στο να καθαρίσει ο ουρανός από τα όποια σύννεφα έχουν συγκεντρωθεί ώστε να φανεί ο (καθαρός) ορίζοντας του project.
Διώρυγα Gas
Μιας και αναφέρθηκα στον «Κάθετο Διάδρομο», ένα από τα θέματα που συζητούν στην αγορά είναι το τι μέλλει γενέσθαι με το FSRU Διώρυγα Gas στους Αγίους Θεοδώρους Κορινθίας, μετά τη συμφωνία Motor Oil και Aktor να το αναπτύξουν από κοινού.
Τον τελευταίο καιρό δεν φαίνεται να υπάρχει κινητικότητα, παρ’ όλο που έχει επιλυθεί το ζήτημα με τον ΔΕΣΦΑ, στο αναπτυξιακό σχέδιο του οποίου -μαζί με τη ΡΑΑΕΥ- τα τέσσερα σχεδιαζόμενα FSRU εκκινούν από την ίδια θέση στην αφετηρία, άρα (θα) έχει πλεονέκτημα όποιος κινηθεί ταχύτερα, κι ενώ το project προωθούν δύο από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς (και όχι μόνο) ομίλους με σημαντικό αποτύπωμα στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Turkish blend
Πάντως, έτσι όπως έχει γίνει η κατάσταση με τους αγωγούς αερίου, είναι πλέον δύσκολο να καταλάβει κάποιος ποιος πουλάει τι και σε ποιον.
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι το μείγμα αερίου που εξάγουν στην Ευρώπη οι Τούρκοι μέσω του αγωγού Turkstream, το λεγόμενο «Turkish blend»
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του διαχειριστή της Τουρκίας, το Turkish blend αποτελείται από αέριο της Ρωσίας, του Αζερμπαϊτζάν, του Τουρκμενιστάν, ακόμη και του Ιράν!
Μάλιστα, παρ’ όλο που το 25ετές συμβόλαιο προμήθειας αερίου από το Ιράν ολοκληρώθηκε στο τέλος Ιουλίου, η Τουρκία συνέχισε τις εισαγωγές και τον Αύγουστο κι είναι αξιοσημείωτο ότι στο 8μηνο του 2026 οι εισαγωγές ιρανικού αερίου ήταν αυξημένες 35% συγκριτικά με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Την ίδια ώρα η Τουρκία αυξάνει σημαντικά και τις εισαγωγές αμερικανικού LNG.
Πώς το έλεγαν παλιά; Και με τον αστυφύλακα και με τον χωροφύλακα…
Η μπαταρία (ξανα)έφερε κοντά Κ. Μητσοτάκη - Ε. Μυτιληναίο
Την ώρα που συμβαίνουν όλα αυτά στον τομέα του αερίου, στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας το «hot» θέμα είναι οι μπαταρίες.
Την περασμένη εβδομάδα έγιναν στον κάμπο της Λάρισας τα εγκαίνια της μεγαλύτερης αυτόνομης μονάδας αποθήκευσης ενέργειας ισχύος 330 MW όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στη νοτιοανατολική Ευρώπη των ομίλων Metlen και Καράτζη.
Στην τελετή παρέστη ο πρωθυπουργός αποδεικνύοντας τόσο τη σημασία της επένδυσης όσο και τη σημασία που δίνει η κυβέρνηση στην αποθήκευση ενέργειας, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης άδραξε την ευκαιρία να αναφερθεί και σε γενικότερα θέματα ενεργειακής πολιτικής, εν όψει και της συνεδρίασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
Την παρουσία του πρωθυπουργού ανέδειξε στην ομιλία του ο εκτελεστικός πρόεδρος της Metlen Ευάγγελος Μυτιληναίος, επισημαίνοντας ότι τον τελευταίο καιρό συναντώνται διαρκώς σε εγκαίνια και άλλες δραστηριότητες του δυναμικού ομίλου.
To ρεκόρ Μυτιληναίου σε selfie
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος ήταν ιδιαίτερα ικανοποιημένος με την επένδυση και είχε ένα λόγο παραπάνω να είναι χαρούμενος καθώς συνοδευόταν από τα παιδιά του, Γιώργο και Ερικέτη Μυτιληναίου, ενώ ήταν περιζήτητος και για selfie.
Λογικά την περασμένη Τετάρτη πρέπει να κατέρριψε το ημερήσιο ρεκόρ του σε φωτογραφίες.
Ο λόγος; Πέραν των ανθρώπων της ενέργειας και καθώς η χώρα βρίσκεται ήδη, άτυπα αλλά ουσιαστικά, σε προεκλογική περίοδο, στην τελετή βρέθηκαν και αρκετοί νυν και υποψήφιοι βουλευτές, οι οποίοι αξιοποιώντας την ευκαιρία θέλησαν να φωτογραφηθούν με έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες επιχειρηματίες.
Εκ φύσει ευγενής άνθρωπος, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος δεν χάλασε χατήρι σε κανέναν.
Οι καφέδες στους αγρότες
Τα εγκαίνια χρωματίστηκαν, πάντως, από την παρουσία αγροτών, οι οποίο θέλησαν να συναντηθούν με τον πρωθυπουργό για να συζητήσουν τα προβλήματά τους.
Οι αγρότες έφθασαν στον χώρο των εγκαινίων με τα τρακτέρ τους μέσα από τα… χωράφια και κόρναραν κατά την διάρκεια των εγκαινίων δίνοντας, ομολογουμένως, άλλο χρώμα (και… ήχο) στην τελετή.
Οι διοργανωτές αποδείχθηκαν φιλόξενοι και με το παραπάνω καθώς προσέφεραν ακόμη και καφέδες με βουτήματα στους αγρότες που βρέθηκαν στο χώρο, όπως επίσης διέθεσαν και την αίθουσα όπου έγινε τελικά η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τους παραγωγούς.
Παρών στη συνάντηση και ο Σταύρος Παπασταύρου, ο μοναδικός υπουργός που συνόδευε τον πρωθυπουργό, και ο οποίος θυμήθηκε τα παλιά, όταν ως υπουργός Επικρατείας μετείχε σε συσκέψεις στο Μέγαρο Μαξίμου -και- για τα αγροτικά ζητήματα.
Η χρηματοδότηση της Alpha bank…
Η επένδυση για τη μονάδα ανήλθε στα 170 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 33 εκατ. συνεισέφεραν οι δύο όμιλοι, 81 εκατ. ήταν η επιχορήγηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και 56 εκατ. το δάνειο της Alpha Bank, όπως ανακοίνωσε η τράπεζα.
«Στην Alpha Bank, έχουμε δεσμευτεί να υποστηρίξουμε αυτή τη μετάβαση (σ.σ. σε πιο βιώσιμο και ανθεκτικό ενεργειακό σύστημα), παρέχοντας χρηματοδότηση και τεχνογνωσία σε υψηλής ποιότητας πράσινες επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή υποδομή της χώρας και συμβάλλουν σε μια πιο βιώσιμη και ανθεκτική οικονομία. Το έργο αυτό αποτελεί ένα σαφές παράδειγμα της δέσμευσής μας στην πράξη», δήλωσε ο Chief of Corporate and Institutional Banking της τράπεζας Νίκος Νεζερίτης.
…Τραπεζικό ντέρμπυ για τις μπαταρίες…
Γενικότερα πληροφορούμαι ότι οι τράπεζες στρέφουν ολοένα και πιο έντονα το ενδιαφέρον τους στις ενεργειακές επενδύσεις.
Καταλαβαίνω μάλιστα απ’ όσα ακούω στην αγορά ότι ο ανταγωνισμός είναι σκληρός και γίνεται ακόμη σκληρότερος (σαν τα ντέρμπυ του ποδοσφαίρου…) για το ποια θα χρηματοδοτήσει τα πρώτα έργα αποθήκευσης, όσα δηλαδή έχουν και επιδότηση ώστε να μειώσουν το ρίσκο.
…Και το ενδιαφέρον της Πειραιώς για το data center της ΔΕΗ
Και δεν είναι μόνο οι μπαταρίες αλλά και τα data center που προσελκύουν τις τράπεζες.
Την περασμένη εβδομάδα ο CEO της Τράπεζας Πειραιώς Χρήστος Μεγάλου εξέφρασε την βούληση να συμμετάσχει η τράπεζα στη χρηματοδότηση του data center της ΔΕΗ και της Amazon στη Δυτική Μακεδονία, στο πλαίσιο του γενικότερου ενδιαφέροντός της για χρηματοδότηση τέτοιων επενδύσεων.
Μαθαίνω ότι το σχήμα που θα αναλάβει τη χρηματοδότηση είναι ακόμη υπό διαμόρφωση αλλά με δεδομένο ότι το ποσό εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 2 δις ευρώ θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι το δάνειο θα είναι κοινοπρακτικό.
Από τη ζημιά δεν βγαίνει κέρδος
Μιας και αναφέρθηκα στους αγρότες, παλαιός κοινοβουλευτικός της Νέας Δημοκρατίας που εκλέγεται σε αγροτική περιοχή υπενθύμιζε σε βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος τη φράση που λένε οι παραγωγοί όταν η σοδειά τους πλήττεται από καιρικά φαινόμενα: «από τη ζημιά δεν βγαίνει κέρδος».
Τί εννοούσε; Ότι στο κυβερνών κόμμα θα πρέπει να είναι γειωμένοι στην πραγματικότητα όσον αφορά στο δημόσιο λόγο τους για τις επιδοτήσεις στα καύσιμα και ειδικά στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Κι αυτό διότι ναι μεν η διπλή επιδότηση (προϋπολογισμός-διυλιστήρια) μόνο ευκαταφρόνητη δεν είναι, από την άλλη, όμως, και η αύξηση στην τιμή, λόγω των διεθνών εξελίξεων, επίσης δεν είναι ευκαταφρόνητη.
Το πετρέλαιο θέρμανσης ξεκινά φέτος από 1,49-1,55 το λίτρο, ενώ πέρυσι είχε 1,12.
Χωρίς την επιδότηση θα έφθανε ή και θα υπερέβαινε το 1,9 ευρώ/λίτρο.
Άρα, η αύξηση περιορίζεται στο 30-35% από 60-70%, όμως, και πάλι δεν παύει να είναι μεγάλη για το πορτοφόλι του μέσου νοικοκυριού, και μάλιστα σε περιβάλλον γενικευμένων αυξήσεων τιμών.
Το γαλατικό χωριό και ο ουρανός
«Έχουμε δύο πολέμους αυτή τη στιγμή και μία τεράστια παγκόσμια ενεργειακή κρίση, τη μεγαλύτερη των τελευταίων δεκαετιών.
Αν πιστεύει κάποιος ότι η Ελλάδα θα είναι ένα «γαλατικό χωριό», θα μένει απομονωμένη και δεν θα επηρεαστεί καθόλου απ’ αυτή την κρίση, λυπάμαι είναι βαθιά νυχτωμένος», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός αργά το απόγευμα της Παρασκευής, μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες
«Αρκεί να μην μας πέσει ο ουρανός στο κεφάλι», σχολίασε στέλεχος της αγοράς -που διάβαζε Αστερίξ μικρός…- θυμίζοντας σε παρέα τον φόβο που εξέφραζαν διαχρονικά ο Γαλάτες.
Μα τον Τουτάτη…
Το «πακέτο» μέτρων των 98 κι όχι των 100 εκατομμυρίων
Σας έλεγα την περασμένη εβδομάδα ότι οι κυβερνήσεις, διαχρονικά, τείνουν να παρουσιάζουν τα «πακέτα» (θετικών) μέτρων στρογγυλεύοντάς τα προς τα πάνω ώστε να αυξάνουν την απήχησή τους.
Επισήμανα επίσης ότι η νυν κυβέρνηση «έσπασε» την παράδοση την περασμένη εβδομάδα, ανακοινώνοντας «πακέτο» 95 εκατ. ευρώ για τη βιομηχανία.
Είχε, όμως, και συνέχεια την περασμένη Τετάρτη: το «πακέτο» επιδοτήσεων για τα καύσιμα έχει κόστος 98 εκατ. κι όχι 100 εκατ. όπως θα ανέμενε κανείς.
«Σαν να πας στο περίπτερο, να δίνεις 1 ευρώ και να περιμένεις να πάρεις το δίλεπτο», σχολίασε χαρακτηριστικά ο παλιός κοινοβουλευτικός της Νέας Δημοκρατίας.
Η διαφορά δεν είναι μεγάλη στην πράξη, είναι όμως πολύ μεγάλη επικοινωνιακά.
Το ερώτημα όλων είναι, πάντως, πού διατέθηκαν ή θα διατεθούν αυτά τα 2 εκατ. ευρώ που δεν προστέθηκαν στο «πακέτο».
Οι «φειδωλοί» της παρουσίασης…
Πέρα από το συνολικό ποσό του πακέτου, πολλές συζητήσεις προκάλεσε ο «φειδωλός» (για να χρησιμοποιήσω μια φράση που ακούγεται πολύ αυτές τις ημέρες στις Βρυξέλλες) τρόπος με τον οποίο παρουσιάστηκε το «πακέτο» των επιδοτήσεων στα καύσιμα.
Αντί της παραδοσιακής συνέντευξης τύπου, επελέγη να κάνουν από μία δήλωση στην κάμερα της ΕΡΤ ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου και οι υφυπουργοί Νίκος Τσάφος και Θάνος Πετραλιάς.
Είχε προηγηθεί, 24 ώρες πριν, δήλωση στο αεροδρόμιο απ’ όπου αναχωρούσε για τη σύνοδο του ΔΝΤ στην Ταϊλάνδη του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη.
Μιλώντας με κυβερνητικούς παράγοντες -του κεντρικού επιτελείου- καταλαβαίνω ότι ουδείς έχει κατανοήσει για ποιον λόγο επελέγη η παρουσίαση «σε στενό και οικογενειακό κύκλο» και όχι η ανάδειξη του «πακέτου» με συνέντευξη τύπου, όπως, άλλωστε, γινόταν σε ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν και όπως έγινε πρόσφατα με την εξειδίκευση των μέτρων της ΔΕΘ.
… Τα 35 Kva και το ψωμί χωρίς επιδότηση
Κάποιοι αναπόλησαν, πάντως, τις ιστορικές συνεντεύξεις τύπου του Κώστα Σκρέκα, την περίοδο της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας αμέσως μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τις αναφορές του στα 35 Kva για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ιδίως τα αρτοποιεία.
Κάτι που δεν γίνεται τώρα.
Δηλαδή, ενώ έχουν ληφθεί μέτρα στήριξης για το ενεργειακό κόστος για τις μεγάλες βιομηχανίες και τα νοικοκυριά, δεν έχει ληφθεί ανάλογη μέριμνα για τους μικρομεσαίους.
Τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη αναγνωρίζουν ότι πρέπει να γίνει παρέμβαση και για τις ΜΜΕ, ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο, όπερ συνεπάγεται ότι οι επαγγελματίες θα «περάσουν» ένα μέρος του αυξημένου κόστους στους καταναλωτές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα το ψωμί, στο οποίο οι αρτοποιοί προαναγγέλλουν αυξήσεις 10%.
Μέτρα για την ενέργεια: «buy now, pay later»
Στην κυβέρνηση, πάντως, ετοιμάζονται για μέτρα διαρκείας, καθώς ουδείς μπορεί να προεξοφλήσει πόσο θα διαρκέσει η κρίση.
Αντιλαμβάνομαι μάλιστα ότι έχουν βρει και μια νέα πηγή χρηματοδότησης: τον προϋπολογισμό του 2027.
Καταλαβαίνω ότι κάποια από τα μέτρα που συζητούνται, ακόμη και κάποια που έχουν εξαγγελθεί, θα εγγραφούν στον προϋπολογισμό της επόμενης -εκλογικής, θυμίζω- χρονιάς.
Κάτι σαν το «buy now (κοινωνική αποδοχή), pay later (επιδόματα)».
Ο δισεκατομμυριούχος και τα 20 δολάρια/βαρέλι
Ενδεχομένως, πάντως, να μην χρειαστεί κανένα άλλο μέτρο, εάν επιβεβαιωθεί η εκτίμηση του δισεκατομμυριούχου ελληνοαμερικανού Τζον Κατσιματίδη, ο οποίος είναι και στενός φίλος του Donald Trump.
Σε συνέντευξή του στο (φιλικό προς τον Αμερικανό πρόεδρο) κανάλι Fox news ο Τζον Κατσιματίδης απέδωσε την αύξηση της τιμής του πετρελαίου στα 100 δολάρια/βαρέλι στις κινήσεις Ρωσίας και χωρών του ΟΠΕΚ τονίζοντας ότι κερδίζουν δισεκατομμύρια.
Προέβλεψε μάλιστα ότι αμέσως μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου η τιμή του πετρελαίου μπορεί να υποχωρήσει ακόμη και στα 20 δολάρια/βαρέλι και μάλιστα μέσα σε διάστημα μόνο μιας εβδομάδας!
