Γιατί είναι φτηνότερα τα καύσιμα στην Κύπρο; Το ερώτημα ακούγεται ολοένα και συχνότερα στην Ελλάδα, μαζί με την υποψία ότι κάτι περίεργο συμβαίνει με τα ελληνικά διυλιστήρια, ότι πωλούν το ίδιο καύσιμο φτηνότερα στην Κύπρο από ότι στην εγχώρια αγορά.
Πρώτα από όλα πράγματι κάποιες κατηγορίες καυσίμων πωλούνται στην Κύπρο φτηνότερα από ότι στην Ελλάδα. Δεν συμβαίνει ωστόσο σε όλα τα είδη καυσίμων.
Το πετρέλαιο θέρμανσης για παράδειγμα τιμολογείται προς 1,679 το λίτρο στην Κύπρο και τώρα συζητάνε στο πλαίσιο της ψήφισης του νέου προυπολογισμού να μειωθεί ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα 0,021 €/λίτρο από 0,074 που είναι σήμερα. Και πάλι θα διαμορφωθεί μια τιμή πάνω από το 1,60, την στιγμή που στην Ελλάδα με την επιδότηση η μέση τιμή του πετρελαίου θέρμανσης διαμορφώνεται χαμηλότερα κάτω από το 1,55 €/λίτρο. Και ας παραμένει ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στα 0,23 €/λίτρο. Η επιδότηση υπερκαλύπτει οποιαδήποτε μείωση φόρου.
Σε βενζίνες και ντίζελ
Στα υπόλοιπα καύσιμα, πράγματι η Κύπρος είναι φτηνότερη. Όχι επειδή τα διυλιστήρια πωλούν σε αυτήν φτηνότερα. Μια είναι η τιμή που βγαίνει το καύσιμο από τα διυλιστήρια προς κάθε αγοραστή και διαμορφώνεται σε συνδυασμό με τις χρηματιστηριακές τιμές. Αλλά και εδώ οφείλεται στο διαφορετικό επίπεδο φόρων, που σχεδόν όλοι διαμορφώθηκαν την περίοδο των μνημονίων. Ο ελληνικός ΦΠΑ από το 19% το 2010 ανέβηκε σταδιακά στο 24% το 2016.
Στην Κύπρο του ενός μνημονίου ο ΦΠΑ βρίσκεται στο 18%. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στην αμόλυβδη βενζίνη στην Ελλάδα άρχισε να ανεβαίνει μετά το 2010, με τελευταία αύξηση στα 0,70 ευρώ ανά λίτρο, που αποφασίσθηκε το 2017. Στην Κύπρο βρίσκεται στα 0,429 ευρώ το λίτρο.
Είναι σαφές ότι όλα είναι θέμα επιλογών, του μίγματος φόρων και προτεραιοποίησης δαπανών. Η χτυπημένη από την χρεοκοπία Ελλάδα χρειάστηκε τρία προγράμματα στήριξης για να ορθοποδήσει.
Η Κύπρος κατάφερε να βγει από την κρίση με ένα. Τα μέτρα που χρειάστηκε η Ελλάδα ήταν πολύ περισσότερα, το ίδιο και ζημιά που προκλήθηκε.
Το ξήλωμα τους μετά το τέλος των προγραμμάτων δεν μπορούσε να γίνει μεμιάς. Γίνεται σταδιακά. Πρώτα μειώθηκαν φόροι που μπορούσαν να φέρουν άμεση ώθηση στην ανάπτυξη, μετά άρχισαν να ενισχύονται τα εισοδήματα προκειμένου να καλυφθεί το τεράστιο κενό που είχε δημιουργηθεί από την υπόλοιπη Ευρώπη. Μετά ήρθε η ενεργειακή κρίση και η ακρίβεια που έφεραν νέες πιέσεις. Η σύγκριση με την Κύπρο ανοίγει μια χρήσιμη συζήτηση.
Αν μειωθεί ο φόρος πως θα καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό. Ποια θα είναι τα ισοδύναμα μέτρα. Κάθε μείωση φόρου έχει κόστος. Αν κρίνεται ότι πρέπει να μειωθεί, χρειάζεται να εξηγηθεί καθαρά και ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό..
