Το φάντασμα της περιόδου 2010-2012 πλανάται ξανά πάνω από την Ευρώπη. Όλοι ανησυχούν για τον νέο κίνδυνο μετάδοσης ενός προβλήματος που αποκτά τις τελευταίες μέρες συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Όπως στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας ο τρόμος μετάδοσης της ελληνικής κρίσης χρέους, είχε φέρει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα στα όριά του, έτσι και τώρα με παρόμοιο σκηνικό το απειλούν οι δημοσιονομικές αποτυχίες της Γαλλίας.
Χώρες που βελτίωναν τα οικονομικά τους επηρεάζονται ήδη. Η Ιταλία με την τεράστια μακροοικονομική ανάκαμψη της περιόδου Μελόνι, αντιμετωπίζει ξανά πρόβλημα υψηλού κόστους δανεισμού στην προσπάθειά της να εξυπηρετήσει το τεράστιο χρέος της. Πέρα από την ζώνη του ευρώ, η Ρουμανία που βιώνει μεγάλη πολιτική αναταραχή τους τελευταίους μήνες καλείται να δανείζεται με επιτόκια άνω του 7,3%. Και η ζημιά μας αφορά και όλους.
Το θέμα είναι γιατί συμβαίνει ξανά. Γιατί δεν μάθαμε ως Ευρώπη τίποτα από όσα συνέβησαν την προηγούμενη δεκαετία. Γιατί η απώλεια του ρωσικού αερίου τίναξε στον αέρα όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, γιατί δεν είχαμε προβλέψει τον πόλεμο στο Ιράν, την πολιτική αναταραχή και την δημοσιονομική απειθαρχία για πολλά χρόνια μεγάλων οικονομιών όπως αυτή της Γαλλίας;
Μήπως γιατί δεν κάναμε αυτό που κάνουν οι χώρες που πετυχαίνουν; Αυτές προετοιμάζονται στην καλή τους περίοδο για τις κακές μέρες. Στην Ευρώπη είναι εμφανές ότι ακόμα και τώρα αρνούμαστε το πρόβλημα.
Στην Τσεχία ανακοινώθηκε προϋπολογισμός που σε αυτούς τους καιρούς, αυξάνει το έλλειμμα στο 3,5% από 2,1% το 2025. Το πληρώνει ήδη στις αγορές, με μεγαλύτερη αύξηση στο κόστος δανεισμού. Στην Ισπανία ο Πέδρο Σάντσεθ, πέτυχε πολλά, αλλά απέτυχε στην δημοσιονομική εξυγίανση της οικονομίας της. Το διαρθρωτικό έλλειμμα, δεν μειώθηκε. Η Ισπανική οικονομία παραμένει εκτεθειμένη.
Όλοι βλέπουν μια ήπειρο σε πρόβλημα και ελάχιστες χώρες υλοποιούν μεταρρυθμίσεις που θα αλλάξουν το σκηνικό. Οι πολιτικοί δεν μπορούν και δεν θέλουν να πουν στους εκλογείς την αλήθεια για τις θυσίες που πρέπει να γίνουν και οι ψηφοφόροι δεν τους πιστεύουν. Οι επενδυτές βλέπουν το κλίμα που δημιουργείται και απομακρύνονται. Η Ευρώπη εξελίσσεται σε μια γερασμένη ήπειρο, που αρνείται να μεγαλώσει και ξοδεύει με την έξαψη της νεότητας, χωρίς όμως να έχει λεφτά στην τσέπη.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν εμείς εδώ στην Ελλάδα προετοιμαστήκαμε αρκετά στις δικές μας καλές μέρες. Αν οι άσχημες που φαίνεται ότι έρχονται θα μας βρουν έτοιμους. Αυτό θα είναι το μεγάλο τεστ αντοχής των επόμενων μηνών. Σε μια Ευρώπη που η δημοσιονομική ανευθυνότητα είναι διάχυτη, είναι σαφές ότι όλοι δίνουμε αυτό το διάστημα τις δικές μας εξετάσεις.
