Στις αγορές θεωρείται θέμα ημερών, το επιτόκιο του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου να ξεπεράσει το 6% και αυτό του γαλλικού το 5%. Το δημόσιο χρέος των μεγάλων αναπτυγμένων χωρών είναι σήμερα διπλάσιο ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σχέση με τις αρχές του αιώνα, πριν από 26 χρόνια. Οι οικονομίες πληρώνουν την υπερχρεωσή τους με υψηλά επιτόκια, τα οποία έχουν εκτιναχθεί στα υψηλότερα επίπεδα από τη δεκαετία του 1990, ως αποτέλεσμα και της ανόδου του πληθωρισμού.
Γιατί όμως ο πληθωρισμός είναι τόσο «τοξικός» για τα ομόλογα; Μια πρώτη εκτίμηση, προφανής είναι ότι μειώνει την πραγματική αξία των χρημάτων που υπόσχονται να επιστρέψουν. Ένα ομόλογο συνήθως πληρώνει σταθερό κουπόνι και επιστρέφει το κεφάλαιο σε συγκεκριμένη ημερομηνία, ανάλογα με την διαρκειά του. Αν είναι δεκαετές μετά από δέκα χρόνια και αντίστοιχα στις υπόλοιπες διάρκειες. Αν οι τιμές ανεβαίνουν, τα ίδια ευρώ στο μέλλον αγοράζουν λιγότερα αγαθά και υπηρεσίες. Άρα ο επενδυτής λαμβάνει τα συμφωνημένα χρήματα, αλλά αυτά έχουν μικρότερη αγοραστική δύναμη, τα έχει ροκανίσει ο πληθωρισμός.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη επίδραση. Όταν ο πληθωρισμός ανεβαίνει ή αναμένεται να επιμείνει, οι κεντρικές τράπεζες μπορεί να αυξήσουν τα επιτόκια. Πρακτικά το κάνουν όλες και αυτή που μας ενδιαφέρει περισσότερο η ΕΚΤ σχεδιάζει να το επαναλάβει τον προσεχή Δεκέμβριο. Σε κάθε νέα έκδοση τα ομόλογα εκδίδονται συνήθως με υψηλότερες αποδόσεις. Για να παραμείνει ανταγωνιστικό, ένα παλαιότερο ομόλογο με χαμηλότερο κουπόνι πρέπει να πέσει σε τιμή. Οι αποδόσεις (επιτόκιο) ανεβαίνουν, οι τιμές των ομολόγων πέφτουν.
Το πλήγμα είναι συνήθως μεγαλύτερο στα ομόλογα μεγάλης διάρκειας, για αυτό και βλέπουμε οξύτερο το πρόβλημα στις αποδόσεις από την δεκαετία και πάνω. Οι σταθερές πληρωμές τους απέχουν περισσότερο χρονικά, άρα η σημερινή τους αξία επηρεάζεται εντονότερα από την άνοδο των επιτοκίων. Αυτός είναι και ο λόγος που μια απρόσμενη έξαρση του πληθωρισμού μπορεί να προκαλέσει απότομες ζημιές σε χαρτοφυλάκια ομολόγων.
Για την Ελλάδα, η μετάδοση δεν σημαίνει ότι αύριο θα πληρώσει γαλλικό επιτόκιο. Σημαίνει ότι όταν οι επενδυτές γίνονται πιο επιφυλακτικοί απέναντι στο ευρωπαικό χρέος, ζητούν υψηλότερη απόδοση για να αγοράσουν ομόλογα. Η πίεση μπορεί να ξεκινά από τη Γαλλία, αλλά να απλωθεί και σε άλλες χώρες ιδίως αν οι αγορές αρχίσουν να ξεχωρίζουν λιγότερο τις επιμέρους δημοσιονομικές επιδόσεις και περισσότερο να πωλούν συνολικά ευρωπαικό κίνδυνο. Ήδη το ελληνικό δεκαετίες έχει ανέβει στο 4,4%. Αυτό δεν είναι ένδειξη μετάδοσης, είναι όμως υπενθύμιση ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται έξω από το κύμα..
