Πόσα γράφτηκαν και πόσα ειπώθηκαν τα τελευταία τρία χρόνια για τις τιμές του ελαιόλαδου; Το προϊόν έγινε σύμβολο της ακρίβειας και η δημόσια συζήτηση αναζητούσε τρόπους να πέσει η τιμή στο ράφι. Τα χτεσινά στοιχεία που έρχονται από την Ισπανία προσφέρουν ένα μάθημα οικονομίας, ότι όταν αυξάνεται η προσφορά οι τιμές υποχωρούν.
Η πρώτη εκτίμηση για τη νέα ελαιοκομική περίοδο στην Ανδαλουσία, την μεγαλύτερη παραγωγό, περιοχή ελαιόλαδου στον κόσμο, προβλέπει για την φετινή χρονιά αύξηση παραγωγής 29%, σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και 44% με τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας. Η αγορά προεξοφλεί περισσότερο διαθέσιμο προϊόν και οι τιμές ήδη υποχωρούν. Το ελαιόλαδο επιστρέφει, και στην Ελλάδα, σε επίπεδα προ κρίσης
Τρία χρόνια συζητούσαμε πως θα προστατευτεί ο καταναλωτής από τις υψηλές τιμές. Η απάντηση που δίνει τώρα η αγορά, δεν είναι ένα νέο μέτρο, μια από τις αγαπημένες μας επιδοτήσεις. Είναι απλά περισσότερο ελαιόλαδο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επιδοτήσεις είναι άχρηστες. Μπορούν να περιορίσουν προσωρινά το κόστος για τον καταναλωτή. Δεν μπορούν όμως να δημιουργήσουν προϊόν όταν αυτό λείπει. Αν η παραγωγή μειώνεται και η ζήτηση παραμένει, η πίεση στις τιμές δεν εξαφανίζεται επειδή επιλέγουμε να τη χρηματοδοτήσουμε από τον προϋπολογισμό.
Το ελαιόλαδο προσφέρει και ένα δεύτερο μάθημα. Όταν η προσφορά ήταν περιορισμένη οι εισαγωγές από τρίτες χώρες βοήθησαν να συγκρατηθούν οι τιμές. Τώρα που η παραγωγή αυξάνει και στην Ελλάδα και οι τιμές πέφτουν, το ενδιαφέρον στρέφεται ξανά στην τιμή του αγρότη και οι εισαγωγές δεν είναι πλέον επιθυμητές. Δεν θέλει μόνο ο καταναλωτής καλύτερες τιμές, θέλει και ο παραγωγός υψηλότερο εισόδημα. Η αγορά δεν μπορεί να εγγυηθεί ταυτόχρονα το μέγιστο όφελος για όλους.
Παρόμοιες καταστάσεις βιώνουμε στην ενέργεια. Λείπουν ποσότητες από την παγκόσμια αγορά και οι τιμές πιέζονται για όλους και για εμάς, προς τα πάνω. Οι επιδοτήσεις μπορούν να ελαφρύνουν τον λογαριασμό, αλλά δεν παράγουν πετρέλαιο και βέβαια δεν μπορούν να εξαφανίσουν το πρόβλημα. Η ανακούφιση του καταναλωτή περνά υποχρεωτικά από την πλευρά της προσφοράς, από το πως διασφαλίζονται ποσότητες, το πόσο γρήγορα θα ξεπεραστεί το διεθνές πρόβλημα αλλά και πως θα περιοριστεί η εξάρτηση από εισαγωγές καυσίμων. Από τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας για παράδειγμα.
Το ελαιόλαδο δεν έγινε φτηνότερο επειδή ενισχύθηκε η ζήτηση, αλλά επειδή επέστρεψε η προσφορά. Έτσι δυστυχώς και μόνο έτσι θα λυθεί και το πρόβλημα των ακριβών καυσίμων, το οποίο δεν μπορεί να λύσει καμία επιδότηση. Ίσως μπορεί μόνο να το μαλακώσει προσωρινά..
