Τη μετάθεση κατά έναν χρόνο των βασικών υποχρεώσεων του ευρωπαϊκού κανονισμού για το μεθάνιο στις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετακινώντας την έναρξη εφαρμογής τους από το 2027 στο 2028. Η αλλαγή αφορά εισαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα και συνδέεται με την προσπάθεια να περιοριστεί ο κίνδυνος πρόσθετων πιέσεων στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Η πρόταση της Κομισιόν χαιρετίστηκε από τους ηγέτες στη Σύνοδο Κορυφής, δεν έχει όμως ακόμη τεθεί σε ισχύ. Για την τροποποίηση του κανονισμού απαιτείται συμφωνία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ. Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία, οι ισχύουσες προθεσμίες δεν αλλάζουν.
Ο κανονισμός, που θεσπίστηκε το 2024, προβλέπει ότι οι εταιρείες που εισάγουν ορυκτά καύσιμα στην ΕΕ θα πρέπει να παρέχουν στοιχεία για τις εκπομπές μεθανίου κατά την παραγωγή τους. Θα πρέπει, επίσης, να τεκμηριώνουν ότι οι παραγωγοί εφαρμόζουν συστήματα μέτρησης, αναφοράς και επαλήθευσης αντίστοιχα με εκείνα που ισχύουν για τις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις. Οι απαιτήσεις αφορούν συμβάσεις που έχουν συναφθεί ή ανανεωθεί από τις 4 Αυγούστου 2024.
Με βάση την πρόταση, οι εισαγωγείς θα πρέπει να αποδεικνύουν τη συμμόρφωση των προμηθευτών τους από το 2028 αντί από το 2027. Τα στοιχεία για τις εισαγωγές του 2028 θα υποβληθούν έως τις 31 Μαΐου 2029. Η Επιτροπή προτείνει, ακόμη, τη μετάθεση κατά ένα έτος ορισμένων προθεσμιών για την αναφορά της έντασης εκπομπών μεθανίου, οι οποίες αφορούν τόσο τις εισαγωγές όσο και τους παραγωγούς εντός της ΕΕ.
Η δυσκολία εφαρμογής βρίσκεται στην ιχνηλάτηση της προέλευσης των καυσίμων και στη συγκέντρωση αξιόπιστων στοιχείων σε όλη την αλυσίδα προμήθειας. Στο φυσικό αέριο, ποσότητες από διαφορετικές πηγές μπορεί να αναμειχθούν ή να περάσουν από πολλούς εμπόρους πριν φτάσουν στον τελικό αγοραστή. Οι εισαγωγείς, ωστόσο, πρέπει να εξασφαλίσουν πληροφορίες για τις εκπομπές και τις πρακτικές των παραγωγών, ακόμη κι όταν δεν έχουν απευθείας εμπορική σχέση μαζί τους.
Η Κομισιόν συνδέει την αναβολή με την ανάγκη να αποφευχθούν πρόσθετοι κίνδυνοι για τον ενεργειακό εφοδιασμό, σε μια περίοδο έντονων πιέσεων στις διεθνείς αγορές. Το LNG βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης, καθώς οι προμηθευτές μπορούν να κατευθύνουν φορτία σε διαφορετικές αγορές, ενώ οι ΗΠΑ, ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG της ΕΕ, έχουν εκφράσει ανησυχίες για τις απαιτήσεις του κανονισμού.
Για την ελληνική αγορά, η παράταση θα έδινε περισσότερο χρόνο στους εισαγωγείς και στους προμηθευτές να προσαρμόσουν τις συμβάσεις τους και να οργανώσουν τη συλλογή και την επαλήθευση των στοιχείων. Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη χώρα, λόγω των υποδομών εισαγωγής φυσικού αερίου και του ρόλου που διεκδικεί ως κόμβος διαμετακόμισης.
Δεν συνεπάγεται, ωστόσο, αυτόματη αύξηση των φορτίων που θα φτάνουν στην Ελλάδα ή μείωση των τιμών. Η μετάθεση αφορά τις προθεσμίες συμμόρφωσης και τεκμηρίωσης των εταιρειών. Οι τιμές του φυσικού αερίου εξακολουθούν να εξαρτώνται από τη διεθνή προσφορά και ζήτηση, τον ανταγωνισμό μεταξύ των αγορών και τη διαθεσιμότητα των φορτίων.
Η πρόταση δεν συνιστά συνολική αναστολή του κανονισμού. Οι υποχρεώσεις για τον εντοπισμό και την επιδιόρθωση διαρροών στις εγκαταστάσεις εντός της ΕΕ έχουν διαφορετικό χρονοδιάγραμμα. Μετατίθενται ορισμένες προθεσμίες αναφοράς, αλλά οι κανόνες για τις εγχώριες εγκαταστάσεις δεν καταργούνται.
Η νομοθετική διαπραγμάτευση θα κρίνει αν η πρόταση θα εγκριθεί ως έχει ή αν θα τροποποιηθεί. Στο επίκεντρο θα βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων για τον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου και στην αποφυγή νέων εμποδίων στις εισαγωγές ενέργειας.
