Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα των οφειλών του Ειδικού Λογαριασμού Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΕΛΥΚΩ) προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς το χρηματοδοτικό κενό εξακολουθεί να ξεπερνά τα 300 εκατ. ευρώ. Παρά τις παρεμβάσεις που έχουν προηγηθεί για τη στήριξη του Λογαριασμού, η εικόνα δεν έχει ανατραπεί, με τους παρόχους να αναμένουν πλέον τις επόμενες κινήσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τις σχετικές προβλέψεις που ενδέχεται να περιληφθούν στο νέο ενεργειακό νομοσχέδιο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του EnergyMag, το πρόβλημα όχι μόνο παραμένει άλυτο, αλλά συνεχίζει να δημιουργεί πιέσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Είναι χαρακτηριστικό ότι το έλλειμμα του Λογαριασμού για τον Σεπτέμβριο διαμορφώθηκε στο 26%, ποσοστό που αποτυπώνει τη συνεχιζόμενη απόκλιση μεταξύ των διαθέσιμων πόρων και των υποχρεώσεων που πρέπει να καλυφθούν.
Η εξέλιξη αυτή διατηρεί την ανησυχία των προμηθευτών, οι οποίοι εξακολουθούν να αναλαμβάνουν σημαντικό μέρος της χρηματοδοτικής επιβάρυνσης, χωρίς να υπάρχει μέχρι στιγμής σαφής ορίζοντας για την πλήρη εξόφληση των ποσών που τους οφείλονται.
Οι προσδοκίες από τις διασυνδέσεις που δεν επιβεβαιώθηκαν
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η ενεργοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Αττικής δεν απέφερε, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, την αναμενόμενη βελτίωση στην οικονομική εικόνα του ΕΛΥΚΩ.
Όπως αναφέρουν πηγές του Ελληνικού Συνδέσμου Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ), το προηγούμενο διάστημα είχε καλλιεργηθεί η προσδοκία ότι η λειτουργία της μεγάλης διασύνδεσης θα περιόριζε αισθητά τις ανάγκες χρηματοδότησης των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, μειώνοντας το κόστος ηλεκτροδότησης της Κρήτης.
Ωστόσο, παρά την ολοκλήρωση του έργου, η αναμενόμενη δημοσιονομική ανάσα δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί στα οικονομικά μεγέθη του Λογαριασμού στον βαθμό που προσδοκούσαν οι προμηθευτές.
Πλέον, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι προσδοκίες μεταφέρονται στα οφέλη που αναμένεται να προκύψουν από την ηλεκτρική διασύνδεση της Σαντορίνης με την Αττική, η οποία εκτιμάται ότι θα συμβάλει στον περιορισμό του κόστους ηλεκτροδότησης των μη διασυνδεδεμένων νησιών.
Το ζητούμενο, ωστόσο, για την αγορά είναι κατά πόσο οι εξοικονομήσεις από τα έργα διασύνδεσης θα μπορέσουν να αντισταθμίσουν τις υφιστάμενες υποχρεώσεις και να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για σταδιακή εξυγίανση του ΕΛΥΚΩ.
Σε αναμονή του νέου ενεργειακού νομοσχεδίου
Στο μεταξύ, το ενδιαφέρον στρέφεται στο νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς οι προμηθευτές αναμένουν να διαπιστώσουν εάν θα υπάρξει ειδική πρόβλεψη για την αντιμετώπιση του ελλείμματος.
Το βασικό αίτημα του ΕΣΠΕΝ παραμένει η διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου σχεδίου αποπληρωμής, ώστε οι εταιρείες προμήθειας να γνωρίζουν πότε και με ποιον τρόπο θα εισπράξουν τα ποσά που τους αναλογούν.
Υπενθυμίζεται ότι από τον Απρίλιο του 2023 οι μηνιαίες καταβολές προς τους προμηθευτές πραγματοποιούνται με σημαντικές περικοπές, οι οποίες, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει παρουσιάσει ο Σύνδεσμος, διαμορφώνονται κατά μέσο όρο κοντά στο 30%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν φτάσει ακόμη και το 60%.
Παράλληλα, οι ενισχύσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό, ύψους 400 εκατ. ευρώ το 2025 και 200 εκατ. ευρώ το 2026, συνέβαλαν στη συγκράτηση του συσσωρευμένου ελλείμματος, χωρίς όμως να οδηγήσουν στην πλήρη αποκατάσταση της ισορροπίας.
Η επιβάρυνση των προμηθευτών και οι νέες μειώσεις στις χρεώσεις
Το πρόβλημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς οι εταιρείες προμήθειας καλούνται επί σειρά ετών να καλύπτουν με δικούς τους πόρους το κενό που δημιουργείται στον ΕΛΥΚΩ.
Με βάση προηγούμενους υπολογισμούς του ΕΣΠΕΝ, για ανεξόφλητες υποχρεώσεις ύψους 300 εκατ. ευρώ και ενδεικτικό επιτόκιο χρηματοδότησης 6,5%, η ετήσια επιβάρυνση μπορεί να προσεγγίσει τα 20 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ένα κόστος που επιβαρύνει τη ρευστότητα των εταιρειών και, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, ενδέχεται να ασκεί έμμεσες πιέσεις και στο κόστος προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.
Την ίδια ώρα, πρόσθετο προβληματισμό προκαλούν οι μειώσεις στις χρεώσεις ΥΚΩ. Ήδη από τον Ιούλιο του 2026 εφαρμόζεται ευνοϊκότερο καθεστώς για τους καταναλωτές Υψηλής Τάσης και τις βιομηχανίες Μέσης Τάσης, ενώ από τις αρχές του 2027 προβλέπεται μείωση κατά 50% των χρεώσεων στην πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης.
Αν και οι παρεμβάσεις αυτές αποσκοπούν στην ελάφρυνση του ενεργειακού κόστους, δημιουργούν παράλληλα ερωτήματα για την επάρκεια των μελλοντικών εσόδων του Λογαριασμού, εφόσον δεν συνοδευτούν από πρόσθετους πόρους ή άλλες αντισταθμιστικές παρεμβάσεις.
Για τον ΕΣΠΕΝ, επομένως, το κρίσιμο ζήτημα δεν περιορίζεται στην κάλυψη των ήδη συσσωρευμένων οφειλών, αλλά επεκτείνεται και στη διασφάλιση της μελλοντικής οικονομικής ισορροπίας του ΕΛΥΚΩ.
