Μια πρώτη ανάσα στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών αναμένεται να δώσει από τον Ιανουάριο του 2027 η μείωση κατά 50% των χρεώσεων για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό. Ωστόσο, το περιθώριο για μεγαλύτερη ελάφρυνση παραμένει περιορισμένο, καθώς συνδέεται άμεσα με την οικονομική κατάσταση του Ειδικού Λογαριασμού ΥΚΩ (ΕΛΥΚΩ).
«Θα θέλαμε να μειώσουμε περισσότερο τις χρεώσεις, αλλά κάνουμε αυτό που μπορούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά υψηλόβαθμο κυβερνητικό στέλεχος, παραπέμποντας στις αντοχές του λογαριασμού και στην ανάγκη να διασφαλιστεί η ισορροπία του.
Ο ΕΛΥΚΩ χρηματοδοτεί, μεταξύ άλλων, το αυξημένο κόστος ηλεκτροδότησης των μη διασυνδεδεμένων νησιών, όπου η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει ακριβότερη σε σχέση με το ηπειρωτικό σύστημα. Ο λογαριασμός έχει συσσωρεύσει ιστορικό έλλειμμα της τάξης των 300 εκατ. ευρώ, για την κάλυψη του οποίου έχει προβλεφθεί χρηματοδότηση ύψους 200 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό, με τα σχετικά ποσά να κατευθύνονται στους προμηθευτές.
Η εικόνα, πάντως, εμφανίζεται πλέον αισθητά βελτιωμένη. Όπως σημείωσε το ίδιο στέλεχος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το έλλειμμα των 135 εκατ. ευρώ που καταγραφόταν στο πρώτο επτάμηνο του 2025 έχει πλέον μηδενιστεί, γεγονός που δημιουργεί μεγαλύτερο περιθώριο για τον σχεδιασμό της μείωσης των χρεώσεων.
Κλειδί οι διασυνδέσεις των νησιών
Καθοριστική παράμετρος για τη βελτίωση του ισοζυγίου του ΕΛΥΚΩ είναι η ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα. Ειδικό βάρος αποκτά η διασύνδεση της Σαντορίνης, η οποία εκτιμάται ότι θα περιορίσει σημαντικά το κόστος ηλεκτροπαραγωγής με πετρελαϊκές μονάδες και θα εξοικονομεί περίπου 80 εκατ. ευρώ τον χρόνο από τις χρεώσεις ΥΚΩ.
Σε συνδυασμό με τη διασύνδεση της Κρήτης, η εξέλιξη αυτή αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τα οικονομικά του Ειδικού Λογαριασμού και να δημιουργήσει τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο για τη μείωση των επιβαρύνσεων στους καταναλωτές.
Με βάση τον σχεδιασμό του ενεργειακού επιτελείου της κυβέρνησης, ο ΕΛΥΚΩ αναμένεται να έχει ισοσκελιστεί εντός του 2027, εφόσον συνυπολογιστούν η κρατική χρηματοδότηση και η εξοικονόμηση που προκύπτει από τη διασύνδεση της Σαντορίνης.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται, παράλληλα, και το κόστος διατήρησης των πετρελαϊκών μονάδων της ΔΕΗ στα νησιά ως εφεδρικών μονάδων. Παρότι η ανάγκη λειτουργίας τους περιορίζεται μετά τις διασυνδέσεις, θα παραμείνουν διαθέσιμες για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών και τη διασφάλιση της ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος.
Σε αναμονή η έγκριση από την Κομισιόν
Για την αποζημίωση των μονάδων αυτών έχει ήδη σταλεί για μια πρώτη ενημέρωση, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο σχετικός μηχανισμός. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας βρίσκεται σε διαβούλευση με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Κομισιόν, στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις.
Η διαδικασία, ωστόσο, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, ενώ παραμένει ανοιχτό το χρονοδιάγραμμα για την τελική έγκριση. Η εξέλιξή της αποτελεί, άλλωστε, μία ακόμη παράμετρο στον σχεδιασμό για τη σταθεροποίηση του ΕΛΥΚΩ και, κατ’ επέκταση, για τη μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ από το 2027.
Οι προμηθευτές
Το όλο ζήτημα με την "τρύπα" των 300 εκατ, τέθηκε πριν λίγες μέρες και με επιστολή του ΕΣΠΕΝ προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο. Ο Σύνδεσμος ζητά από την Πολιτεία πλήρη ενημέρωση για τις αποφάσεις και τον σχεδιασμό που αφορούν την αντιμετώπιση του συσσωρευμένου ελλείμματος του Λογαριασμού.
Ανησυχία για την πορεία του ελλείμματος
Οι νέες μειώσεις στις χρεώσεις ενισχύουν, σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, τον προβληματισμό για την εξέλιξη του ΕΛΥΚΩ, καθώς ο Λογαριασμός εξακολουθεί να εμφανίζει μηνιαίο έλλειμμα.
Ενδεικτικά, ο Σύνδεσμος αναφέρει ότι τον Ιούλιο του 2026 το μηνιαίο έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 22%, παρά την ενεργοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης.
Ο ΕΣΠΕΝ εκτιμά παράλληλα ότι ακόμη και η πρόσθετη ενίσχυση των 200 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό που έχει ανακοινωθεί για το 2027 δεν αρκεί για την κάλυψη των ήδη συσσωρευμένων υποχρεώσεων προς τους προμηθευτές.
Όπως επισημαίνει ο Σύνδεσμος, η εφαρμογή των μειωμένων χρεώσεων για την Υψηλή Τάση και τους βιομηχανικούς καταναλωτές Μέσης Τάσης, σε συνδυασμό με τη νέα μείωση για την πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης από το 2027, δημιουργεί πρόσθετα ερωτήματα τόσο για την πορεία του ελλείμματος όσο και για τον χρόνο εξόφλησης των οφειλών.
