Σαφέστερο πλαίσιο για την προστασία των καταναλωτών που αμφισβητούν χρεώσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και μεγαλύτερα περιθώρια ευελιξίας στη διαχείριση του ενεργειακού κινδύνου, προτείνει ο ΕΣΠΕΝ με αφορμή το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για τον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρισμού.
Συγκεκριμένα, σειρά παρεμβάσεων στις προτεινόμενες ρυθμίσεις για την προστασία των καταναλωτών και τη διαχείριση του κινδύνου από τις εταιρείες προμήθειας ζητεί ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ), καταθέτοντας τις παρατηρήσεις του επί του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Αναλυτικότερα, στο σκέλος που αφορά τις αμφισβητούμενες χρεώσεις, οι προμηθευτές αναγνωρίζουν τη σημασία της προστασίας των καταναλωτών από τη διακοπή ηλεκτροδότησης όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η εξέταση μιας διαφοράς. Επισημαίνουν, ωστόσο, ότι απαιτούνται συγκεκριμένοι όροι και σαφή όρια, ώστε η σχετική πρόβλεψη να μην αξιοποιείται καταχρηστικά μέσω επαναλαμβανόμενων καταγγελιών για την ίδια υπόθεση.
Οι ενστάσεις για τις επαναλαμβανόμενες καταγγελίες
Κατά τον ΕΣΠΕΝ, το υφιστάμενο πλαίσιο, μέσω του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, προβλέπει ήδη δικλίδες προστασίας για τους καταναλωτές που αμφισβητούν λογαριασμούς. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι οι νέες διατάξεις θα πρέπει να λειτουργούν συμπληρωματικά, αποσαφηνίζοντας τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες αναστέλλονται οι ενέργειες του προμηθευτή, καθώς και τη διάρκεια ισχύος της προστασίας.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύει είναι το ενδεχόμενο επανενεργοποίησης της προστασίας με την υποβολή νέας καταγγελίας για διαφορά που έχει ήδη εξεταστεί και απαντηθεί. Ο Σύνδεσμος εκτιμά ότι οι προβλέψεις του νομοσχεδίου δεν αποκλείουν επαρκώς αυτή τη δυνατότητα, ακόμη και όταν ακολουθούν διαδοχικές προσφυγές σε διαφορετικούς μηχανισμούς εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών.
Επιφυλάξεις διατυπώνονται και για το ενδεχόμενο η απλή κατάθεση ή πρωτοκόλληση μιας καταγγελίας να συνεπάγεται αυτομάτως αναστολή των ενεργειών του προμηθευτή για την είσπραξη οφειλών. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΣΠΕΝ ζητεί να διαχωρίζεται με σαφήνεια η αναφορά μιας υπόθεσης σε εποπτική αρχή από την επίσημη έναρξη διαδικασίας εξωδικαστικής επίλυσης της συγκεκριμένης διαφοράς.
Προστασία μόνο για τις χρεώσεις που αμφισβητούνται
Κομβικό σημείο, επίσης, των προτάσεων αποτελεί ο περιορισμός της προστασίας από τη διακοπή ηλεκτροδότησης αποκλειστικά στο ποσό που βρίσκεται υπό αμφισβήτηση. Σύμφωνα με τη θέση του Συνδέσμου, η εκκρεμής διαφορά δεν θα πρέπει να εμποδίζει τον προμηθευτή να προχωρά στις προβλεπόμενες ενέργειες για άλλες ληξιπρόθεσμες οφειλές που δεν αμφισβητούνται ή για χρέη που προκύπτουν σε μεταγενέστερο χρόνο.
Παράλληλα, προτείνεται η επανυποβολή καταγγελίας ή προσφυγής για υπόθεση που έχει ήδη εξεταστεί να μην παρέχει εκ νέου προστασία στον καταναλωτή, εκτός εάν υπάρχουν νέα πραγματικά περιστατικά ή νέα ουσιώδη στοιχεία που δικαιολογούν την επανεξέτασή της.
Ο ΕΣΠΕΝ ζητεί ακόμη να καθοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια οι αρμόδιοι φορείς και οι διαδικασίες που ενεργοποιούν την προστασία, καθώς και το πότε αυτή αρχίζει και πότε παύει να ισχύει. Επιπλέον, θεωρεί αναγκαία τη θέσπιση σαφούς διαδικασίας ενημέρωσης των εμπλεκόμενων πλευρών σε περιπτώσεις όπου μια προσφυγή δεν εξετάζεται ή απορρίπτεται ως απαράδεκτη, προδήλως αβάσιμη ή καταχρηστική.
Περισσότερη ευελιξία στις στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου
Παράλληλα, οι παρεμβάσεις του Συνδέσμου επεκτείνονται και στις διατάξεις που αφορούν την αντιστάθμιση κινδύνου των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ΕΣΠΕΝ ζητεί προσαρμογές στο νομοσχέδιο, ώστε οι εταιρείες να μπορούν να μεταβάλλουν τις στρατηγικές τους ανάλογα με την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις των τιμών στην αγορά ηλεκτρισμού.
Ειδικότερα, προτείνει να επιτρέπεται η αναπροσαρμογή των θέσεων αντιστάθμισης όταν μεταβάλλεται ο κίνδυνος που καλούνται να διαχειριστούν οι προμηθευτές. Στόχος είναι να αποφεύγονται περιπτώσεις υπεραντιστάθμισης, κατά τις οποίες οι θέσεις αντιστάθμισης δεν ανταποκρίνονται πλέον στην πραγματική έκθεση μιας εταιρείας.
Επίσης, ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι θα πρέπει να αναγνωρίζεται η δυνατότητα αξιοποίησης χρηματοοικονομικών εργαλείων που συνδέονται με διαφορετικούς δείκτες αναφοράς. Η πρακτική αυτή, γνωστή ως «proxy hedging», αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν τα προϊόντα που βασίζονται στον ελληνικό δείκτη αναφοράς δεν διαθέτουν επαρκή ρευστότητα.
Στο επίκεντρο η ρευστότητα της προθεσμιακής αγοράς
Η ενίσχυση της ρευστότητας στην ελληνική προθεσμιακή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί μία ακόμη προτεραιότητα που αναδεικνύει ο ΕΣΠΕΝ. Όπως επισημαίνει, η ανάπτυξη της συγκεκριμένης αγοράς θα μπορούσε να διευρύνει τις διαθέσιμες επιλογές αντιστάθμισης κινδύνου για τους προμηθευτές και να ενισχύσει τις συνθήκες ανταγωνισμού.
Όπως αναφέρεται, η ύπαρξη περισσότερων διαθέσιμων προϊόντων και επαρκούς ρευστότητας θεωρείται σημαντική για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των διακυμάνσεων στις τιμές του ηλεκτρισμού, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου οι εταιρείες προμήθειας καλούνται να περιορίσουν την έκθεσή τους στις μεταβολές της χονδρεμπορικής αγοράς.
Τι ζητά ο ΕΣΠΕΝ από τη ΡΑΑΕΥ
Σε ό,τι αφορά τον εποπτικό ρόλο της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι η εποπτεία θα πρέπει να επικεντρώνεται στη διασφάλιση της ύπαρξης και της εφαρμογής κατάλληλων στρατηγικών αντιστάθμισης κινδύνου από τις εταιρείες προμήθειας.
Ταυτόχρονα, εκτιμά ότι δεν θα πρέπει να περιορίζεται αδικαιολόγητα η δυνατότητα των εταιρειών να επιλέγουν τα επιμέρους εργαλεία και τις πρακτικές που θεωρούν κατάλληλες για τη διαχείριση της έκθεσής τους στον κίνδυνο.
