Η δημιουργία του ηλεκτρικού δικτύου του μέλλοντος αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες και σύνθετες κοινωνικές προτεραιότητες των επόμενων δεκαετιών, τονίζει η UniCredit. Ο αυξανόμενος εξηλεκτρισμός θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη ζήτηση ενέργειας, ενώ νέες εφαρμογές —όπως τα κέντρα δεδομένων — θα ασκήσουν πρόσθετη πίεση στα δίκτυα. Παράλληλα, η αυξανόμενη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια συνοδεύεται από την πρόκληση της αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προκειμένου να αντικατασταθούν τα ορυκτά καύσιμα που τροφοδοτούσαν την κοινωνία από την αυγή της βιομηχανικής εποχής.
Έπειτα από χρόνια εντατικών επενδύσεων —ιδίως μετά την έναρξη της σύγκρουσης στην Ουκρανία το 2022—, η Ευρώπη προχωρά σε μια μαζική ανάπτυξη υποδομών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Το 2025, παρήγαγε το 47% της ηλεκτρικής της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, με την πυρηνική ενέργεια να καλύπτει ένα επιπλέον 23%.
Καθώς οι χώρες αυξάνουν τη δυναμικότητά τους στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το πρώτο κύμα επενδύσεων κατευθύνθηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, σε υποδομές παραγωγής ενέργειας – κυρίως αιολικής και ηλιακής.
Ωστόσο, όπως τονίζει η UniCredit, η διαλείπουσα φύση των ΑΠΕ καθιστά τα συστήματα αποθήκευσης ολοένα και πιο σημαντικά για το συνολικό ενεργειακό δίκτυο: αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια όταν η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές είναι υψηλή και την διαθέτουν όταν η παραγωγή είναι χαμηλή.
Αυτό ακριβώς το νέο κύμα επενδύσεων είναι που αποκτά πλέον δυναμική, επισημαίνει ο οίκος, οδηγώντας την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) –σε κλίμακα δικτύου– από τα πολύ χαμηλά επίπεδα όπου βρίσκονταν πριν από λίγα χρόνια, σε μια ολοένα και πιο σημαντική κλίμακα. Η Κίνα κατέχει ηγετική θέση, παράλληλα, ωστόσο, και άλλες περιοχές αυξάνουν τη δυναμικότητα αποθήκευσης μέσω μπαταριών και αναπτύσσουν τις δικές τους τεχνολογίες, στο πλαίσιο ευρύτερων προγραμμάτων εκσυγχρονισμού του δικτύου.
Αν και τα συστήματα BESS αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την ενεργειακή μετάβαση, οι επενδύσεις σε μπαταρίες μεγάλης κλίμακας εξακολουθούν να υστερούν σε σχέση με τις επενδύσεις σε μονάδες παραγωγής ενέργειας —όπως τα ηλιακά και αιολικά πάρκα— που αποτελούν τη βάση ενός ηλεκτρικού δικτύου βασισμένου στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σημειώνει η UniCredit.
Οι περιορισμοί που προκύπτουν όταν οι επενδύσεις εστιάζουν αποκλειστικά σε μονάδες παραγωγής, χωρίς την παράλληλη ενίσχυση της υποδομής με συστήματα BESS, γίνονται όλο και πιο εμφανείς.
Δεδομένου ότι η αποθήκευση βελτιώνει την απόδοση και τα οικονομικά μεγέθη του δικτύου, οι επενδύσεις σε BESS αναμένεται να αυξηθούν τα επόμενα χρόνια, ωφελώντας επιχειρήσεις σε όλο το εύρος της αλυσίδας αξίας, από τον τομέα των πρώτων υλών έως τις υποστηρικτικές υπηρεσίες. Όπως προβλέπεται, η ετήσια παγκόσμια προσθήκη δυναμικότητας αποθήκευσης ενέργειας θα αυξηθεί από 92 GW το 2025 σε 243 GW το 2035, ενώ η συνολική χωρητικότητα αποθήκευσης αναμένεται να 17πλασιαστεί, φτάνοντας τα 3,8 TW έως το 2050. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι τα συστήματα BESS θα διαδραματίζουν ολοένα σημαντικότερο ρόλο, αποτελώντας έναν από τους πυλώνες της ενεργειακής μετάβασης κατά τις επόμενες δεκαετίες, τονίζει η UniCredit.
Οι επενδύσεις σε BESS είναι ακόμη σχετικά μικρές στο ευρύτερο πλαίσιο των επενδύσεων στην ενεργειακή μετάβαση. Ανήλθαν σε 71 δισ. δολάρια το 2025, έναντι 690 δισ. δολαρίων σε ΑΠΕ και 893 δισ. δολ. στις ηλεκτρικές μεταφορές. Ωστόσο, έχουν αυξηθεί ταχύτερα τα τελευταία χρόνια από ό,τι σε αυτούς τους πιο εδραιωμένους τομείς, επισημαίνει ο οίκος. Και αυτό έχει πολλές σημαντικές επιπτώσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη της τεχνολογίας.
Πρώτον, καθώς οι επενδύσεις BESS αυξάνονται, καταλαμβάνουν μεγαλύτερο μερίδιο των πόρων που απαιτούνται για την παραγωγή μπαταριών και ανταγωνίζονται όλο και περισσότερο για αυτά τα υλικά με μπαταρίες που χρησιμοποιούνται για ηλεκτρικά οχήματα.
Δεύτερον, δεδομένου του πολύ μεγαλύτερου όγκου ζήτησης για μπαταρίες για την παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων και της μεγαλύτερης κλίμακας πόρων που απαιτούνται για την παραγωγή τους, το BESS είναι απίθανο να γίνει ο κύριος μοχλός τιμολόγησης στην ευρύτερη αγορά μπαταριών, ακόμη και αν συνεχίσει να αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς λόγω αλληλεπικαλυπτόμενων βάσεων πόρων και συχνά εγκαταστάσεων παραγωγής.
Ωστόσο, η ταχεία ανάπτυξη του BESS θα επηρεάσει ολοένα και περισσότερο τα οικονομικά του κλάδου καθώς αποκτούν κλίμακα. Με βάση τα δεδομένα του IEA, η ανάπτυξη BESS που μετρήθηκε σε GWh αυξήθηκε από περίπου 10% της ανάπτυξης μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων το 2020 σε 20% έως το 2025.
Οι επενδύσεις σε ΑΠΕ μειώθηκαν το 2025 για πρώτη φορά εδώ και χρόνια. Ενώ η μεταρρύθμιση της αγοράς στην Κίνα και η μείωση των ενεργειακών επενδύσεων που ευνοούν τα ορυκτά καύσιμα στις ΗΠΑ ήταν παράγοντες αυτής της πτώσης, υπήρξε επίσης μια αυξανόμενη αναγνώριση στην ΕΕ ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η ανανεώσιμη ενέργεια επεκτάθηκε ταχύτερα από ό,τι μπορεί να την απορροφήσει το δίκτυο. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επενδύσεις σε ΑΠΕ πρόκειται να μείνουν στάσιμες, αλλά ότι απαιτείται μεγαλύτερη ανάπτυξη μπαταριών για τη στήριξη της αύξησης των επενδύσεων σε αιολικά και ηλιακά στοιχεία ενεργητικού, καθιστώντας τα πιο παραγωγικά, όπως τονίζει η UniCredit.
Οι επενδύσεις σε BESS μπορούν επίσης να βελτιώσουν το οικονομικό προφίλ της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές για τις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας μειώνοντας την ποσότητα της ενέργειας που σπαταλάται, προσθέτει ο οίκος.
