Τα 150 χρόνια από την ίδρυσή του συμπλήρωσε το Χρηματιστήριο Αθηνών, σε μια συγκυρία που κάθε άλλο παρά επετειακή είναι. Η αγορά βρίσκεται μπροστά σε μια νέα φάση, καθώς η Αθήνα περνά πλέον και τυπικά στην εποχή της Euronext, με την αναβάθμιση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς να ανοίγει ένα διαφορετικό κεφάλαιο.
Η επέτειος γιορτάστηκε χθες στη Γλυφάδα, παρουσία σχεδόν ολόκληρης της αγοράς. Πρώην πρόεδροι του Χ.Α., εισηγμένοι, χρηματιστές, αναλυτές, στελέχη της κεφαλαιαγοράς και εκπρόσωποι της επιχειρηματικής κοινότητας έδωσαν το «παρών», σε μια σπάνια συγκέντρωση ανθρώπων που έχουν συνδέσει διαφορετικές περιόδους της ελληνικής χρηματιστηριακής ιστορίας.
Ωστόσο, πίσω από τις αναφορές στα 150 χρόνια, η συζήτηση ήταν στραμμένη κυρίως στο αύριο. Και ειδικότερα στην αυριανή συνεδρίαση, στο μεγάλο rebalancing της Παρασκευής και, κυρίως, στην εικόνα που θα διαμορφωθεί από τη Δευτέρα, όταν η ελληνική αγορά θα έχει πλέον περάσει επισήμως στη νέα της εποχή.
Το Χ.Α. που αφήνει πίσω του το παρελθόν
Στην εκδήλωση βρέθηκαν οι πρώην πρόεδροι του Χ.Α. Π. Αλεξάκης, Σπ. Καπράλος και Σωκ. Λαζαρίδης, ο πρώην πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Αλ. Πιλάβιος, η πρόεδρος και η αντιπρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Βασιλική Λαζαράκου και Αναστασία Στάμου, καθώς και κορυφαία στελέχη εισηγμένων και χρηματιστηριακών εταιρειών.
Μεταξύ άλλων, το «παρών» έδωσαν οι Ευαγγ. Μυτιληναίος, Δημ. Παπαλεξόπουλος, Θ. Φέσσας, Βασ. Ψάλτης, Ελένη Βρεττού, Λ. Παπακωνσταντίνου, Αρ. Καρυτινός, Φ. Ταμβακάκης, Γ. Αληγιζάκης, Αντ. Σβορώνος, Δημ. Παπούλης, Ν. Παντελάκης, Βαγγ. Χαρατσής, Ν. Χρυσοχοΐδης, Π. Δεπόλας, Τασ. Αστυφίδης, Ηλ. Ζαχαράκης, Λεωνίδας Παπακωνσταντίνου, Νίκ. Πετροπουλάκης, Θ. Κρίντας, Μπ. Αγγελετόπουλος, Γ. Πολυχρονίου και πολλοί ακόμη.
Το κοινό μήνυμα που προέκυψε από τις τοποθετήσεις ήταν σαφές: η ελληνική κεφαλαιαγορά χρειάζεται περισσότερες εισηγμένες επιχειρήσεις, μεγαλύτερη αντιπροσωπευτικότητα της πραγματικής οικονομίας και, κυρίως, περισσότερους ενεργούς επενδυτές.
Ο Δημήτρης Παπαλεξόπουλος, επικεφαλής του ομίλου Τιτάν, της δεύτερης παλαιότερης εταιρείας στο Χ.Α., έθεσε με ευθύτητα ένα από τα διαχρονικά ζητήματα της αγοράς. Το ελληνικό χρηματιστήριο, όπως σημείωσε, δεν έχει ακόμη την υπόσταση και το εκτόπισμα που θα μπορούσε να έχει, ενώ το παρελθόν των υπερβολών και των φαινομένων αναξιοπιστίας έχει αφήσει το αποτύπωμά του.
Η αποχή μεγάλης μερίδας των Ελλήνων από την κεφαλαιαγορά παραμένει έτσι ένα από τα βασικά προβλήματα. Η επενδυτική κουλτούρα δεν δημιουργείται αυτόματα· απαιτεί χρόνο, ενημέρωση και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στους θεσμούς της αγοράς.
Πάνω από 8 δισ. ευρώ άντλησαν οι εισηγμένες φέτος
Την άλλη πλευρά της εικόνας ανέδειξε η κα Ελένη Βρεττού, επικεφαλής της Credia Bank. Οι εισηγμένες έχουν ήδη αντλήσει περισσότερα από 8 δισ. ευρώ από την αγορά μέσα στο 2026, χωρίς ακόμη να έχει ολοκληρωθεί η χρονιά. Το μέγεθος είναι σημαντικό όχι μόνο ως χρηματιστηριακή επίδοση. Δείχνει τις δυνατότητες που μπορεί να αποκτήσει η κεφαλαιαγορά ως μηχανισμός χρηματοδότησης επιχειρήσεων και επενδύσεων. Σε μια οικονομία που χρειάζεται περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια, η δυνατότητα άντλησης πόρων από το χρηματιστήριο αποκτά πλέον διαφορετική βαρύτητα.
Η αγορά αλλάζει κατηγορία
Ο Γιάννος Κοντόπουλος στάθηκε στην εικόνα που παρουσιάζει σήμερα η ελληνική αγορά. Ο Γενικός Δείκτης έχει ενισχυθεί κατά 231% από το τέλος του 2020, ενώ το 2026 αποτελεί την έκτη συνεχόμενη χρονιά θετικής απόδοσης. Παράλληλα, οι ξένοι επενδυτές αντιπροσωπεύουν πλέον περίπου το 70% της ημερήσιας συναλλακτικής δραστηριότητας.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι πίσω από αυτά τα μεγέθη βρίσκεται μια ευρύτερη αλλαγή: η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως ιστορία ανάκαμψης, αλλά ως αγορά ευκαιριών και ανάπτυξης.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος περιέγραψε το ελληνικό Χρηματιστήριο ως μια αγορά που «έχει γυρίσει σελίδα».
Η επιστροφή της Ελλάδας στις ανεπτυγμένες αγορές από τους STOXX, S&P Dow Jones Indices και FTSE Russell, με τον MSCI να αναμένεται τον Μάιο του 2027, μεταβάλλει το επενδυτικό προφίλ της χώρας. Ο Γενικός Δείκτης καταγράφει άνοδο 26,2% μέσα στο 2026, η μέση ημερήσια αξία συναλλαγών έχει αυξηθεί κατά 51,6% σε σχέση με το 2025, ενώ η συμμετοχή των ξένων επενδυτών έχει ανέλθει στο 70%, από 64% στο τέλος της περασμένης χρονιάς. Το επόμενο ζητούμενο, όμως, είναι πολύ πιο δύσκολο: να αυξηθεί το βάθος της αγοράς.
Περισσότερες εταιρείες, περισσότεροι επενδυτές, περισσότερα κεφάλαια
Όπως τόνισε ο κ. Χατζηζδάκης, η πρόκληση της επόμενης ημέρας δεν περιορίζεται στην άνοδο των δεικτών ή στη διεύρυνση της διεθνούς επενδυτικής βάσης. Αφορά το πόσες και ποιες επιχειρήσεις θα χρησιμοποιούν την κεφαλαιαγορά για να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξή τους.
Η Ελλάδα θέλει να αυξήσει τις ετήσιες επενδύσεις της από περίπου 45 δισ. ευρώ στα 65 δισ. ευρώ, πάνω από το 20% του ΑΕΠ. Μια τέτοια επενδυτική προσπάθεια δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στους ευρωπαϊκούς πόρους ή στον τραπεζικό δανεισμό. Χρειάζεται μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων.
Εδώ βρίσκεται και το μεγάλο στοίχημα της αποταμίευσης. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται απλώς περισσότερους κωδικούς επενδυτών, αλλά μια σταθερότερη σύνδεση της εγχώριας αποταμίευσης με τις κεφαλαιαγορές, με περισσότερη γνώση και υπεύθυνη επενδυτική συμπεριφορά.
Το πρόβλημα, βέβαια, έχει ευρωπαϊκή διάσταση, όπως είπε. Η Ευρώπη διαθέτει περίπου 33 τρισ. ευρώ αποταμιεύσεων, σημαντικό μέρος των οποίων παραμένει σε καταθέσεις, την ώρα που οι επιχειρήσεις χρειάζονται κεφάλαια για επενδύσεις, τεχνολογία και ανάπτυξη. Το μεγάλο ζητούμενο για τις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές είναι ακριβώς αυτό: να μετατρέψουν μεγαλύτερο μέρος της αποταμίευσης σε παραγωγικό κεφάλαιο.
Η Αθήνα στη μεγάλη δεξαμενή της Euronext
Εδώ αποκτά ιδιαίτερη σημασία η είσοδος της Αθήνας στην Euronext. Ο Stéphane Boujnah, επικεφαλής της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής χρηματιστηριακής πλατφόρμας, έδωσε το ευρωπαϊκό μέγεθος της νέας πραγματικότητας, κάνοντας λόγο για περίπου 1.800 εισηγμένες εταιρείες, περίπου το 1/3 του συνόλου των ευρωπαϊκών εισηγμένων και συνολική κεφαλαιοποίηση περίπου 7 τρισ. ευρώ.
Η ένταξη της Αθήνας σε αυτό το οικοσύστημα δημιουργεί μεγαλύτερη επενδυτική βάση, διεθνή ορατότητα και πρόσβαση σε μια πολύ ευρύτερη δεξαμενή ρευστότητας. Τα πρώτα δείγματα είναι ήδη ορατά. Πάνω από 8 δισ. ευρώ έχουν αντληθεί μέσω εκδόσεων μετοχικού κεφαλαίου στους πρώτους οκτώ μήνες του 2026, ποσό υπερδιπλάσιο της αντίστοιχης δραστηριότητας ολόκληρου του 2025.
Η εισαγωγή της Safe Bulkers, η σημερινή πρεμιέρα της Star Bulk και η έκδοση ομολόγου της Seanergy καταδεικνύουν ότι η Αθήνα μπορεί να προσελκύσει εταιρείες με διεθνή δραστηριότητα, ιδιαίτερα από τη ναυτιλία. Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι απλώς να αυξηθεί ο αριθμός των ξένων εταιρειών που θα επιλέγουν την Αθήνα. Είναι το Euronext Athens να εξελιχθεί σε αποτελεσματικότερο μηχανισμό άντλησης κεφαλαίων για τις ελληνικές επιχειρήσεις.
Από τους μεγάλους ομίλους στα startups
Ο πρόεδρος του δ.σ. της Εθνικής Τράπεζας Γκίκας Χαρδούβελης έβαλε στη συζήτηση μια ακόμη διάσταση. Η βασική αποστολή της κεφαλαιαγοράς παραμένει ίδια εδώ και 150 χρόνια: να μετατρέπει την αποταμίευση σε παραγωγική επένδυση.
Μόνο που σήμερα το ζητούμενο είναι να γίνει αυτό σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Δεν αρκεί η χρηματοδότηση των μεγάλων και ώριμων ομίλων. Χρειάζονται κεφάλαια για startups, τεχνολογία, εξαγωγικές επιχειρήσεις και παραγωγικές επενδύσεις που μπορούν να αυξήσουν το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας.
Σε αυτή τη διαδικασία, οι οργανωμένες αγορές έχουν έναν κρίσιμο ρόλο: να συγκεντρώνουν ρευστότητα και να διασφαλίζουν αξιόπιστη ανακάλυψη τιμών.
Την ίδια ώρα, η τεχνολογία αλλάζει και την ίδια τη λειτουργία των αγορών. Η τεχνητή νοημοσύνη μειώνει το κόστος επεξεργασίας της πληροφορίας και διευρύνει την πρόσβαση στη γνώση, ενώ η μετάβαση στην τεχνολογική υποδομή της Euronext και στο Optiq από το 2027 αποτελεί μέρος αυτής της νέας εποχής.
Από το 1876 στο επόμενο κεφάλαιο
Τα 150 χρόνια του Χρηματιστηρίου Αθηνών αποκτούν έτσι ένα διαφορετικό νόημα. Το 1876 η χρηματιστηριακή αγορά συνδεόταν με τις μεγάλες τεχνολογικές και οικονομικές αλλαγές της εποχής: τον σιδηρόδρομο, τον ατμό, το τηλεγράφημα. Σήμερα καλείται να συνδεθεί με μια νέα πραγματικότητα, την τεχνητή νοημοσύνη, την ενέργεια, τις υποδομές, την πράσινη μετάβαση, την τεχνολογία και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.
Η ιστορία των 150 ετών έχει περάσει από πολέμους, κρίσεις, χρηματιστηριακές φούσκες, καταρρεύσεις και μεγάλες οικονομικές μεταβολές. Η επόμενη περίοδος θέτει ένα διαφορετικό στοίχημα: να μετατραπεί η ελληνική κεφαλαιαγορά σε έναν ακόμη πιο ουσιαστικό μηχανισμό χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας. Αυτό θα είναι ίσως το πραγματικό τεστ της νέας εποχής του Euronext Athens.
