Καθώς η σύγκρουση με το Ιράν παρατείνεται, το στρατηγικό απόθεμα πετρελαίου των ΗΠΑ έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδό του εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες και πλησιάζει πλέον ένα κρίσιμο όριο, προειδοποιεί η UniCredit. Παρόλο που η κυβέρνηση Τραμπ στοχεύει στην αναπλήρωση των αποθεμάτων χρησιμοποιώντας πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, σημαντικά τεχνικά και λειτουργικά εμπόδια υποδηλώνουν ότι η αποκατάσταση του αμερικανικού αποθέματος έκτακτης ανάγκης ενδέχεται να αποδειχθεί δυσκολότερη απ’ ό,τι αφήνουν να εννοηθεί οι πρόσφατες δηλώσεις.
Πιο αναλυτικά, όπως επισημαίνει η UniCredit, το σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων των ΗΠΑ πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα των αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης των ΗΠΑ. Η ανακοίνωση αυτή έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι τιμές του πετρελαίου κινούνται πολύ πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, μετά την αναζωπύρωση της έντασης στη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Οι πρόσφατες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας και το προσωρινό κλείσιμο κρίσιμων οδών εξαγωγής ανέδειξαν την ευπάθεια των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού πετρελαίου, ενώ η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα σχετικά με τις θαλάσσιες οδούς του Κόλπου έχει στρέψει εκ νέου την προσοχή στη στρατηγική ενεργειακή ασφάλεια.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της UniCredit, το στρατηγικό απόθεμα πετρελαίου (SPR) των ΗΠΑ έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδό του εδώ και περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, μετά από περαιτέρω αποδέσμευση ποσοτήτων. Έπειτα από πρόσθετες αποδεσμεύσεις έκτακτης ανάγκης εντός του τρέχοντος έτους, τα αποθέματα είχαν μειωθεί σε λιγότερο από 290 εκατομμύρια βαρέλια στα τέλη Αυγούστου, αφήνοντας το απόθεμα καλυμμένο μόλις κατά 40%.
Αν και οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν στρέψει ξανά την προσοχή στο SPR, είναι σαφές ότι η μείωση αυτή είναι αποτέλεσμα διαδικασιών που εξελίσσονταν επί σειρά ετών, παρατηρεί ο οίκος. Η σημαντικότερη μείωση σημειώθηκε το 2022, όταν η κυβέρνηση Μπάιντεν ενέκρινε τη μεγαλύτερη αποδέσμευση έκτακτης ανάγκης στην ιστορία, προκειμένου να αμβλύνει τις οικονομικές επιπτώσεις από την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Κατά το μεγαλύτερο μέρος των τριών προηγούμενων δεκαετιών, τα αποθέματα κυμαίνονταν γενικά μεταξύ 550 και 700 εκατομμυρίων βαρελιών, παρέχοντας στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ένα σημαντικό «ανάχωμα» απέναντι σε διαταραχές του εφοδιασμού και γεωπολιτικές αναταράξεις. Πλέον, τα αποθέματα βρίσκονται μόλις ελαφρώς πάνω από το επίπεδο των 250 εκατομμυρίων βαρελιών, το οποίο πολλοί ειδικοί στον τομέα της ενέργειας θεωρούν ως το πρακτικό κατώτατο όριο για τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας του SPR σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής του εφοδιασμού.
Η αναπλήρωση του στρατηγικού αποθέματος πετρελαίου κρίνεται τόσο συνετή όσο και αναγκαία, τονίζει η UniCredit. Ωστόσο, το ίδιο γεωπολιτικό πλαίσιο που καθιστά επιθυμητή την αναπλήρωση του αποθέματος ενδέχεται παράλληλα να δυσχεραίνει την επίτευξη αυτού του στόχου.
Καθώς η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζεται και η αβεβαιότητα σχετικά με τις ροές πετρελαίου από τον Κόλπο παραμένει σε υψηλά επίπεδα, τα στρατηγικά αποθέματα εξακολουθούν να είναι απαραίτητα για την άμβλυνση των επιπτώσεων από τυχόν διαταραχές. Ωστόσο, δεδομένου ότι τα αποθέματα του SPR πλησιάζουν ήδη επίπεδα που πολλοί αναλυτές θεωρούν ως το πρακτικό ελάχιστο όριο, τα περιθώρια για περαιτέρω αντλήσεις είναι ολοένα και πιο περιορισμένα.
Οι τρεις προκλήσεις του Τραμπ
Όπως επισημαίνει ο οίκος, αν και το στρατηγικό σκεπτικό είναι σαφές, διατηρεί επιφυλάξεις ως προς το αν η φιλοδοξία της κυβέρνησης να αναπληρώσει το απόθεμα χρησιμοποιώντας πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα θα οδηγήσει σύντομα σε ουσιαστική αύξηση των αποθεμάτων.
Η πρώτη πρόκληση είναι τεχνικής φύσεως. Το μεγαλύτερο μέρος του αργού πετρελαίου από τη Βενεζουέλα είναι σημαντικά πιο βαρύ και περιέχει περισσότερο θείο σε σύγκριση με τους τύπους αργού που αποθηκεύονται συνήθως στο SPR. Προγενέστερες μελέτες του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων βαρέος αργού της Βενεζουέλας θα μπορούσε να προκαλέσει λειτουργικές δυσκολίες και να αποδειχθεί ασύμφορη οικονομικά.
Η δεύτερη πρόκληση αφορά την παραγωγή, τονίζει ο οίκος. Αν και η Βενεζουέλα διαθέτει ορισμένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως, η πολυετής έλλειψη επενδύσεων, η φθορά των υποδομών και οι λειτουργικοί περιορισμοί έχουν μειώσει σημαντικά την παραγωγική της ικανότητα. Η ύπαρξη αποθεμάτων στο υπέδαφος δεν μεταφράζεται αυτόματα σε διαθέσιμες ποσότητες για άμεση παράδοση, γεγονός που υποδηλώνει ότι θα απαιτηθεί χρόνος για την επίτευξη σημαντικών αυξήσεων στην προσφορά.
Το μέγεθος του εγχειρήματος αποτελεί ένα επιπλέον εμπόδιο, προσθέτει η UniCredit. Η πρόκληση δεν έγκειται απλώς στην προσθήκη ποσοτήτων, αλλά στην ανασύσταση ενός στρατηγικού αποθέματος ασφαλείας, η δημιουργία του οποίου απαίτησε δεκαετίες. Με βάση τα τρέχοντα επίπεδα αποθεμάτων, η αποκατάσταση ενός σημαντικού μέρους αυτού του χαμένου «μαξιλαριού» ασφαλείας είναι πιθανό να απαιτήσει χρόνια και όχι μήνες.
