Τα σοκ προσφοράς έχουν αυξήσει σημαντικά τις τιμές των εμπορευμάτων ενόψει του 2027 και η Oxford Economics προβλέπει τώρα ότι ο δείκτης εμπορευμάτων S&P GSCI θα αυξηθεί κατά 28% σε ετήσια βάση το 2026 και θα φτάσει σε ιστορικό υψηλό το τέταρτο τρίμηνο, κυρίως λόγω της διαταραχής στις εξαγωγές ενέργειας στη Μέση Ανατολή, παράλληλα με τις αυστηρότερες συνθήκες σε άλλα εμπορεύματα.
Υπάρχουν παραλληλισμοί με τις πιέσεις στην προσφορά που ακολούθησαν την πανδημία και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όταν διαταραχές στην παραγωγή, το εμπόριο και την εφοδιαστική αλυσίδα εξαπλώθηκαν στις αγορές εμπορευμάτων, τονίζει ο οίκος. Ένα παρόμοιο μοτίβο αναδύεται σήμερα, με το υψηλότερο κόστος ενέργειας και μεταφοράς να επηρεάζει τις γεωργικές εισροές, την παραγωγή μετάλλων και τις μεταφορές. Ωστόσο, ο αντίκτυπος είναι άνισος και μεγάλο μέρος της αύξησης του συνολικού δείκτη αντανακλά την ιδιαίτερα απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας.
Η Oxford Economics αναμένει ότι ο δείκτης S&P GCSI θα κορυφωθεί στο τέταρτο τρίμηνο του 2026, προτού ξεκινήσει μια αργή αλλά σταθερή πτώση κατά τη διάρκεια του 2027, καθώς οι εξαγωγές της Μέσης Ανατολής ανακάμπτουν σταδιακά, η πρόσθετη προσφορά θα είναι διαθέσιμη και οι τρέχουσες στρεβλώσεις στο εμπόριο και την προσφορά αρχίζουν να εξομαλύνονται. Παρόλα αυτά, πρόκειται για διόρθωση από εξαιρετικά υψηλά επίπεδα και όχι για επιστροφή στις συνθήκες που προηγήθηκαν του σοκ, όπως τονίζει. Οι τιμές του πετρελαίου και του LNG θα παραμείνουν υψηλές στις αρχές του 2027 .
Ακριβό πετρέλαιο μέχρι το α’ εξάμηνο του 2027
Η πρόβλεψη του οίκου για την τιμή του πετρελαίου αναθεωρείται προς τα πάνω μετά από επιθέσεις σε υποδομές εξαγωγών της Ερυθράς Θάλασσας και ένα πιο επίμονο ασφάλιστρο γεωπολιτικού κινδύνου. Το Brent αναμένεται τώρα να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2027. Οι επιθέσεις τόνισαν την ευπάθεια των εναλλακτικών οδών εξαγωγής, με τη ζημιά στον αγωγό Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας να περιορίζει προσωρινά τις ροές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και να αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω διαταραχών στις περιφερειακές υποδομές εξαγωγών.
Όπως επισημαίνει, η Oxford Economics, ο αγωγός Ανατολής-Δύσης έκλεισε στις αρχές Σεπτεμβρίου μετά από ζημιές που υπέστη από επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη των Χούθι. Ο αγωγός μετέφερε περίπου 4 εκατ. βαρέλια την ημέρα και χρησιμοποιούνταν για την αναδρομολόγηση των σαουδαραβικών εξαγωγών μακριά από τα Στενά του Ορμούζ, καθιστώντας την απώλειά του σημαντικό περιορισμό στις σαουδαραβικές εξαγωγές.
Η προσφορά αργού πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία στην παγκόσμια αγορά έχει ήδη μειωθεί απότομα φέτος και οι εξαγωγές θα μπορούσαν να μειωθούν κατά 2-3 εκατ. βαρέλια την ημέρα επιπλέον από τα τρέχοντα επίπεδα εάν ο αγωγός παραμείνει εκτός λειτουργίας.
Η Oxford Economics εκτιμά ότι η τελευταία διακοπή μείωσε προσωρινά τις σαουδαραβικές εξαγωγές κατά περίπου 4 εκατ. βαρέλια. Η Σαουδική Αραβία έχει ήδη επανεκκινήσει εν μέρει τον αγωγό, ωστόσο, οι υποδομές παραμένουν ευάλωτες σε περαιτέρω επιθέσεις, διατηρώντας ένα σημαντικό ασφάλιστρο κινδύνου στις τιμές.
Ο οίκος πάντως εξακολουθεί να αναμένουμε ότι το Brent θα συγκλίνει προς το μακροπρόθεσμο ισοζύγιο του, περίπου 60 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο, το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου αναμένεται πλέον να μειωθεί πιο σταδιακά, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη ευπάθεια των περιφερειακών υποδομών και τον κίνδυνο ανανεωμένης διαταραχής. Ως αποτέλεσμα, η σύγκλιση προς τη μακροπρόθεσμη ισορροπία αναμένεται πλέον να ολοκληρωθεί το 2029 αντί για το 2028.
Οι «σφιχτές» αγορές διυλισμένων προϊόντων επιδεινώνουν τον πληθωριστικό αντίκτυπο των υψηλότερων τιμών του αργού πετρελαίου, ωθώντας το κόστος των καυσίμων μεταφορών ακόμη υψηλότερα, προσθέτει η Oxford Economics. To crack spread μεταξύ του ευρωπαϊκού ντίζελ και του Brent έχει αυξηθεί σε επίπεδα ρεκόρ, κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, υπογραμμίζοντας την εξαιρετική στενότητα στις αγορές μεσαίων αποσταγμάτων.
Η Μέση Ανατολή είναι σημαντικός εξαγωγέας ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων και σημαντικός προμηθευτής βαρέος όξινου αργού πετρελαίου που χρησιμοποιείται από τα διυλιστήρια για την παραγωγή αυτών των καυσίμων. Η απαγόρευση εξαγωγών στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει περιορίσει περαιτέρω τη διαθεσιμότητα προϊόντων, ενώ τα διυλιστήρια των ΗΠΑ λειτουργούν ήδη με πολύ υψηλά ποσοστά αξιοποίησης. Οι υψηλότερες κινεζικές εξαγωγές θα πρέπει να αντισταθμίσουν μέρος αυτής της απώλειας, αλλά είναι απίθανο να αντισταθμίσουν πλήρως τη μείωση της προσφοράς από τη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία, εκτιμά η Oxford Economics.
Οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου και ντίζελ αυξάνουν επίσης τις πιέσεις κόστους σε άλλα εμπορεύματα, τονίζει ο οίκος. Οι παραγωγοί μετάλλων αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος από τις εξορυκτικές δραστηριότητες και τις μεταφορές με εντατική χρήση ντίζελ, ενώ οι παραγωγοί γεωργικών προϊόντων είναι εκτεθειμένοι μέσω των γεωργικών μηχανημάτων και των μεταφορών. Εάν συνεχιστούν, αυτές οι πιέσεις θα αυξήσουν το οριακό κόστος παραγωγής και διανομής, θα συμπιέσουν τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών και θα παράσχουν κάποια στήριξη στις τιμές των μετάλλων και των γεωργικών βασικών προϊόντων, ιδίως όπου η προσφορά είναι ήδη περιορισμένη.
