Το ντίζελ έχει αυξηθεί κατά 80% από τις αρχές του έτους αλλά αυτό δεν αποτελεί μόνο ένα σοκ για την αγορά ενέργειας, προειδοποιεί η Barclays. Αντίθετα με τη βενζίνη που καταναλώνεται άμεσα από τα νοικοκυριά, το ντίζελ είναι μία ενδιάμεση εισροή. Τα τρόφιμα, πολλά άλλα αγαθά και υπηρεσίες, όπως οι μεταφορές, είναι τα πιο εκτεθειμένα και άμεσα. Εάν το σοκ επιμείνει, η Barclays εκτιμά ότι όχι μόνο ο γενικός πληθωρισμός αλλά και ο δομικός πληθωρισμός θα αυξηθεί σημαντικά.
Πιο αναλυτικά, όπως σημειώνει η Barclays, διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας στη Μέση Ανατολή έχει επηρεάσει δυσανάλογα τις τιμές του ντίζελ, επειδή οι βαρύτερες εξαγωγές αργού πετρελαίου από την περιοχή αποτελούν βασική πηγή παγκόσμιας προσφοράς μεσαίων αποσταγμάτων και η περιοχή έχει επίσης γίνει βασική πηγή εξαγωγών διυλισμένων προϊόντων με την πάροδο των ετών, οι οποίες έχουν ανακάμψει πιο αργά.
Ταυτόχρονα, οι ρωσικές εξαγωγές μεσαίων αποσταγμάτων μειώθηκαν κατά 0,6 εκατ. βαρέλια/ημέρα σε ετήσια βάση, καθώς οι ουκρανικές αντεπιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια έχουν ενταθεί φέτος. Επιπλέον, η σχετικά ανελαστική ζήτηση έχει υποστεί ώθηση από τη σχετικά ισχυρή κυκλική δραστηριότητα παγκοσμίως.
Όλοι αυτοί οι παράγοντες, σε συνδυασμό με τους περιορισμούς στην ικανότητα διύλισης λόγω της έλλειψης επενδύσεων στην επέκταση της παραγωγικής ικανότητας εκτός Ασίας και Μέσης Ανατολής όλα αυτά τα χρόνια και την απελευθέρωση στρατηγικών κυβερνητικών αποθεμάτων, τα οποία έχουν στραφεί σε μεγάλο βαθμό προς το αργό πετρέλαιο, έχουν δημιουργήσει μια μεγάλη απόκλιση σε βασικούς δείκτες αναφοράς για τις τιμές του αργού πετρελαίου και του ντίζελ φέτος, τονίζει ο οίκος. Όπως σημειώνει, η αγορές ντίζελ αντιμετωπίζουν μια τέλεια καταιγίδα. Τα ακαθάριστα περιθώρια κέρδους διύλισης για το ντίζελ έχουν αυξηθεί φέτος και οι συμμετέχοντες στην αγορά αναμένουν ότι η κίνηση θα είναι σχετικά επίμονη.
Οι ΗΠΑ αποτελούν βασική πηγή σταδιακής προμήθειας μεσαίων αποσταγμάτων σε απάντηση στις διαταραχές στη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία. Οι καθαρές εξαγωγές ντίζελ και κηροζίνης αυξήθηκαν κατά 380 χιλ. βαρέλια την ημέρα σε ετήσια βάση κατά τους πρώτους επτά μήνες του 2026, σύμφωνα με στοιχεία της EIA. Αυτό, όπως τονίζει η Barclays, έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση των εγχώριων αποθεμάτων ντίζελ. Μετρημένα σε ημέρες ζήτησης, τα αποθέματα ντίζελ την περασμένη εβδομάδα διαμορφώθηκαν στο πιο περιορισμένο επίπεδο εδώ και πάρα από πολλά χρόνια
Αυτό, όπως τονίζει η βρετανική τράπεζα, έχει επιπτώσεις στις τιμές ενόψει της περιόδου αιχμής της συγκομιδής για τις κύριες καλλιέργειες στις ΗΠΑ, γι' αυτό και τις τελευταίες εβδομάδες έχουμε δει πολλές συζητήσεις σχετικά με μια πιθανή απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ. «Δεν πιστεύουμε ότι οι περιορισμοί στις εξαγωγές θα ήταν η ιδανική λύση, καθώς θα μπορούσαν να επιδεινώσουν τους περιορισμούς στην ικανότητα διύλισης και τις πιέσεις στις τιμές σε άλλα καύσιμα», επισημαίνουν οι αναλυτές της Barclays. Η κατάσταση παραμένει ρευστή, αλλά με βάση τη σχετική τιμολόγηση στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, αυτή τη στιγμή οι συμμετέχοντες στην αγορά δεν φαίνεται να πιστεύουν ότι η κυβέρνηση θα πατήσει το κουμπί αυτής της επιλογής για να μειώσει τις τιμές, όπως εξηγούν.
Μεγάλο μέρος της βιβλιογραφίας σχετικά με την ενέργεια και τον πληθωρισμό επικεντρώνεται στις τιμές του αργού πετρελαίου ή σε ευρύτερα ενεργειακά σοκ, σημειώνει ο οίκος. Ωστόσο, το ντίζελ έχει σημαντικά ξεπεράσει το αργό φέτος, εγείροντας ένα σαφές ερώτημα για τον πληθωρισμό: πόσο σημαντικό είναι ένα σοκ στο ντίζελ;
Σε αντίθεση με τη βενζίνη, η οποία καταναλώνεται άμεσα από τα νοικοκυριά και επηρεάζει κυρίως τον πληθωρισμό μέσω των συνιστωσών που σχετίζονται με την ενέργεια, το ντίζελ είναι σε μεγάλο βαθμό μια ενδιάμεση εισροή. Τροφοδοτεί τα φορτηγά, τα τρένα, τα πλοία και τα δίκτυα παράδοσης που διακινούν αγαθά στην οικονομία, και οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων τείνουν επίσης να συσχετίζονται στενά με τις τιμές του ντίζελ, εξηγεί η Barclays.
Ως αποτέλεσμα, οι επιπτώσεις ενός σοκ στο ντίζελ είναι απίθανο να περιοριστεί στα ενεργειακά στοιχεία του καλαθιού του πληθωρισμού, και η διάχυση στον βασικό πληθωρισμό αγαθών και υπηρεσιών φαίνεται σχεδόν αναπόφευκτη.
Τα βασικά ερωτήματα είναι το πόσο μεγάλο είναι το σοκ στο ντίζελ που φτάνει τελικά στις τιμές καταναλωτή, ποιες κατηγορίες είναι πιο εκτεθειμένες και αν η μετάδοση είναι αρκετά μεγάλη ώστε να επηρεάσει ουσιαστικά τις ευρύτερες προοπτικές του πληθωρισμού.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Barclays, εάν διατηρηθεί, η αύξηση των τιμών του ντίζελ κατά περίπου 80% από την αρχή του έτους θα μπορούσε να προσθέσει 20-30 μονάδες βάσης στον γενικό πληθωρισμό και 15-20 μονάδες βάσης στον δομικό πληθωρισμό. Τελικά, η επιμονή είναι κρίσιμη: μια διατηρήσιμη αύξηση είναι πιο πιθανό να επηρεάσει τις τιμές καταναλωτή μέσω συμβολαίων, αποθεμάτων και αλυσίδων εφοδιασμού, ενώ μια βραχύβια απότομη αύξηση μπορεί σε μεγάλο βαθμό να απορροφηθεί στην πορεία.
