Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε έκτακτες «συνομιλίες κρίσης» με συμβούλους σχετικά με το αν θα επιβάλει απαγόρευση στις εξαγωγές ντίζελ ή θα λάβει άλλα μέτρα για να περιορίσει την κρίση καυσίμων που απειλεί να εκτροχιάσει την προεκλογική εκστρατεία του Ρεπουμπλικανικού Κόμματός του στις ενδιάμεσες εκλογές. Βοηθοί του Τραμπ, σύμφωνα με αναφορές, έχουν παρουσιάσει διάφορες επιλογές, συμπεριλαμβανομένων των περιορισμών στις διεθνείς πωλήσεις ντίζελ, και αξιωματούχοι της κυβέρνησης έχουν ενημερώσει ξένους συμμάχους, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, για πιθανή διαταραχή του εφοδιασμού τους. Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τραμπ «αξιολογεί όλες τις επιλογές που υπάρχουν» για τη μείωση των εγχώριων τιμών καυσίμων και ότι δεν έχει ληφθεί απόφαση για το αν θα ανασταλούν οι εξαγωγές.
Εντωμεταξύ, ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος θα υπαναχωρήσει από την απειλή της απαγόρευσης. Ο Ιρλανδός Υπουργός Ενέργειας Ντάρα Ο' Μπράιεν δήλωσε ότι έλαβε διαβεβαιώσεις από αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ στην Ουάσιγκτον την περασμένη εβδομάδα πως μια τέτοια απαγόρευση θεωρείται απίθανη. Ο αρμόδιος για θέματα ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε ότι χαιρετίζει τις δημόσιες τοποθετήσεις του Υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, ο οποίος επισήμανε ότι μια απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ δεν θα ήταν αποτελεσματική.
Ο πόλεμος, που διανύει πλέον τον έβδομο μήνα του, έχει πυροδοτήσει μια ιστορική κρίση καυσίμων, με την τιμή του ντίζελ —καύσιμο ζωτικής σημασίας για τη βιομηχανία και τη γεωργία— να φτάνει τα 6,53 δολάρια ανά γαλόνι αυτή την εβδομάδα, σημειώνοντας αύξηση άνω του 70% σε σχέση με τα προ του πολέμου επίπεδα.
Κατά την HSBC, μια πλήρης απαγόρευση είναι απίθανη, ωστόσο οι περιορισμοί στις εξαγωγές ντίζελ παραμένουν πιθανό ενδεχόμενο. Πάντως, όπως τονίζει, εάν όντως προχωρήσει ένα τέτοιο μέτρο-σοκ από τις ΗΠΑ, θα περιορίσει επικίνδυνα περαιτέρω την ήδη περιορισμένη προσφορά της Ευρώπης.
Όπως σημειώνει η βρετανική τράπεζα, η συντριπτική πλειονότητα (>90%) της κατανάλωσης ντίζελ στην ΕΕ προέρχεται από διυλιστήρια εντός της Ένωσης. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι εισαγωγές ντίζελ στερούνται σημασίας. Το 2021, η Ρωσία κάλυπτε το 45% των εισαγωγών ντίζελ της ΕΕ από τρίτες χώρες, ενώ οι ΗΠΑ μόλις το 2%. Μετά το 2023, οι παραγωγοί του Κόλπου και η Ινδία κάλυψαν μεγάλο μέρος του κενού.
Το 2026, και οι δύο αυτές εναλλακτικές πηγές περιορίστηκαν: οι κυρώσεις της ΕΕ στα καύσιμα που παράγονται από ρωσικό αργό πετρέλαιο εκμηδένισαν ουσιαστικά τις προμήθειες από την Ινδία (το μερίδιο της οποίας στις εισαγωγές από τρίτες χώρες υποχώρησε από το 8% το β' τρίμηνο του 2025 σε λιγότερο από 1% έναν χρόνο αργότερα), ενώ η διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ μείωσε κατά 81% τις ποσότητες από τις χώρες του Κόλπου (πλην της Σαουδικής Αραβίας).
Για να καλυφθεί μέρος του κενού, οι ΗΠΑ διπλασίασαν τις εξαγωγές ντίζελ προς την ΕΕ, αυξάνοντας το μερίδιό τους στις εισαγωγές από τρίτες χώρες από το 11% στο 26%. Παρόλα αυτά, όπως τονίζει η HSBC, οι συνολικές εισαγωγές ντίζελ από τρίτες χώρες ήταν μειωμένες κατά 17% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η Ευρώπη δεν έχει αναπληρώσει τις χαμένες προμήθειες, γεγονός που αφήνει ελάχιστα περιθώρια απορρόφησης μιας ενδεχόμενης απώλειας ποσοτήτων από τις ΗΠΑ, επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Και όλα αυτά τη στιγμή που τα διυλιστήρια λειτουργούν σχεδόν στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους, σημειώνει η HSBC.
Τα αποθέματα πετρελαίου θέρμανσης και κίνησης (diesel) της ΕΕ κυμαίνονταν κοντά στον μέσο όρο της περιόδου 2019-2025 καθ' όλη τη διάρκεια του Μαΐου. Ωστόσο, τον Ιούνιο τα αποθέματα μειώθηκαν κατά 2,5 εκατ. τόνους (-4,8%) σε σύγκριση με τον Μάιο, πτώση περίπου επταπλάσια σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. Σημαντικό μέρος των αποθεμάτων αποτελείται από υποχρεωτικά εκ του νόμου αποθέματα έκτακτης ανάγκης.
Το δεύτερο τρίμηνο του 2026, η κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης/κίνησης στην ΕΕ ήταν κατά 9% χαμηλότερη σε σχέση με το προηγούμενο έτος, διαμορφούμενη στα 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η παραγωγή των διυλιστηρίων αυξήθηκε μόλις κατά 2%, ενώ η αποδέσμευση αποθεμάτων παρουσίασε ήπια άνοδο. Από τη μείωση των καθαρών εισαγωγών κατά 510 χιλιάδες βαρέλια ημερησίως, ποσοστό άνω του 80% απορροφήθηκε από τη μειωμένη ζήτηση. Η ΕΕ παρουσιάζει πλέον ισορροπία όσον αφορά το ντίζελ σε καθαρή βάση (ο βαθμός αυτάρκειας αυξήθηκε από το 88% στο 98% το δεύτερο τρίμηνο του 2026 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος), γεγονός που οφείλεται αποκλειστικά στον περιορισμό της κατανάλωσης λόγω των υψηλών τιμών.
Δεδομένου ότι τα διυλιστήρια λειτουργούν κοντά στα όρια της δυναμικότητάς τους και τα αποθέματα ήδη μειώνονται, τυχόν απώλεια των εισαγωγών από τις ΗΠΑ θα απαιτούσε έναν νέο γύρο συρρίκνωσης της ζήτησης λόγω των τιμών, τονίζει η HSBC.
«Ακόμη και αν μια πλήρης απαγόρευση των εξαγωγών από τις ΗΠΑ φαντάζει απίθανη, μπορούμε να κάνουμε μια κατά προσέγγιση εκτίμηση των επιπτώσεων», σημειώνει η βρετανική τράπεζα. Υποθέτοντας πλήρη μετακύλιση του κόστους —όπου η απώλεια καθαρής προσφοράς αντισταθμίζεται από την απαιτούμενη αύξηση της τιμής— αναμένει ότι μια μερική και μια πλήρης απαγόρευση θα είχαν επίπτωση της τάξης των +0,1 και +0,2 ποσοστιαίων μονάδων (συμπεριλαμβανομένων των έμμεσων επιδράσεων) στον γενικό πληθωρισμό της Ευρωζώνης, αντίστοιχα.
