Στα 79,27 δισ. ευρώ διαμορφώθηκε την 1η Αυγούστου 2026 το «πραγματικό» ληξιπρόθεσμο χρέος προς το Δημόσιο, δηλαδή το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο μετά την αφαίρεση των οφειλών που έχουν χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτες είσπραξης.
Τα στοιχεία προκύπτουν από την επεξεργασία των δεδομένων της ΑΑΔΕ στην Τριμηνιαία Έκθεση Σεπτεμβρίου 2026 του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ) και αποτυπώνουν το μέγεθος της πίεσης που συνεχίζει να δέχεται η οικονομία, καθώς μέσα στους πρώτους οκτώ μήνες του έτους προστέθηκαν στη «δεξαμενή» των ληξιπρόθεσμων οφειλών περίπου 12,5 δισ. ευρώ.
Στα 109,77 δισ. ευρώ το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο
Πιο συγκεκριμένα, το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο ανέρχεται σε 109,77 δισ. ευρώ. Από αυτό, τα 30,50 δισ. ευρώ, ποσοστό 27,78%, έχουν χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτα είσπραξης. Ως εκ τούτου, το «πραγματικό» ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο περιορίζεται στα 79,27 δισ. ευρώ.
Οι οφειλές που χαρακτηρίζονται ως ανεπίδεκτες είσπραξης αφορούν περιπτώσεις στις οποίες η είσπραξη θεωρείται αντικειμενικά αδύνατη, βάσει των προϋποθέσεων που προβλέπει το άρθρο 82 του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.
Σύμφωνα με το ΓΠΚΒ, οι συγκεκριμένες οφειλές αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 4,138 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τον χαρακτηρισμό οφειλής ύψους 5,51 δισ. ευρώ από πρόστιμα ΚΒΣ ενός οφειλέτη ως ανεπίδεκτης είσπραξης τον Νοέμβριο του 2025.
Έτσι, η μείωση του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου σε ετήσια βάση ανέρχεται σε 6,196 δισ. ευρώ, με το ποσό να διαμορφώνεται την 1η Αυγούστου 2026 στα 79,27 δισ. ευρώ.
12,5 δισ. ευρώ νέα ληξιπρόθεσμα στο οκτάμηνο
Πίσω από τη συνολική εικόνα, ωστόσο, καταγράφεται σημαντική δημιουργία νέων οφειλών.Από τον Δεκέμβριο του 2025 έως και τον Ιούλιο του 2026 δημιουργήθηκαν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την ΑΑΔΕ ύψους 9,86 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, στις 1 Αυγούστου 2026 καταγράφηκαν επιπλέον 2,60 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων οφειλών, οι οποίες αφορούσαν υποχρεώσεις που έπρεπε να είχαν εξοφληθεί τον Ιούλιο, αλλά βεβαιώθηκαν μετά τις 31 Ιουλίου. Συνολικά, δηλαδή, περίπου 12,5 δισ. ευρώ προστέθηκαν στο ληξιπρόθεσμο χρέος μέσα στο πρώτο οκτάμηνο του έτους.
Την ίδια στιγμή, οι εισπράξεις και οι διαγραφές ανήλθαν συνολικά σε 14,52 δισ. ευρώ, επηρεάζοντας καθοριστικά την τελική μεταβολή του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ενέργειας, η ακρίβεια και οι αυξημένες λειτουργικές δαπάνες εξακολουθούν να επιβαρύνουν τους οικογενειακούς και επιχειρηματικούς προϋπολογισμούς.
Το 66,5% του πραγματικού χρέους είναι φορολογικές οφειλές
Από τα 79,27 δισ. ευρώ του πραγματικού ληξιπρόθεσμου χρέους, τα 52,69 δισ. ευρώ, ή 66,46%, προέρχονται από φορολογικές οφειλές.
Στην κορυφή βρίσκονται ο ΦΠΑ και ο φόρος εισοδήματος. Αναλυτικά, οι οφειλές από ΦΠΑ ανέρχονται σε 24,86 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 47,18% των φορολογικών ληξιπρόθεσμων οφειλών, ενώ ο φόρος εισοδήματος αντιστοιχεί στο 42,22%.
Ακολουθούν οι φόροι στην περιουσία, με οφειλές 2,76 δισ. ευρώ και ποσοστό 5,23%, ενώ το υπόλοιπο αφορά άλλες κατηγορίες άμεσων και έμμεσων φόρων.
Πρόστιμα 17,31 δισ. ευρώ και λοιπές οφειλές 9,27 δισ. ευρώ
Τα υπόλοιπα 26,58 δισ. ευρώ του πραγματικού ληξιπρόθεσμου χρέους δεν αφορούν φορολογικές οφειλές. Τα πρόστιμα, φορολογικά και μη φορολογικά, ανέρχονται σε 17,31 δισ. ευρώ, καταλαμβάνοντας το 21,84% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.
Παράλληλα, οι λοιπές μη φορολογικές οφειλές, στις οποίες περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων δάνεια, δικαστικά έξοδα και καταλογισμοί, ανέρχονται σε 9,27 δισ. ευρώ, ή 11,70% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου χρέους.
Η συνολική εικόνα, επομένως, διαμορφώνεται ως εξής:
52,69 δισ. ευρώ φορολογικές οφειλές
17,31 δισ. ευρώ πρόστιμα
9,27 δισ. ευρώ λοιπές μη φορολογικές οφειλές
Μικρό τμήμα του χρέους παράγει το μεγαλύτερο μέρος των εισπράξεων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σχέση μεταξύ ύψους οφειλής και εισπράξεων. Από τα 52,69 δισ. ευρώ των φορολογικών οφειλών, 8,12 δισ. ευρώ προέρχονται από αφερέγγυους οφειλέτες, ενώ άλλα 18,45 δισ. ευρώ αφορούν οφειλές με λήξη δόσεων πριν από περισσότερα από δέκα χρόνια.
Μετά την αφαίρεση αυτών των κατηγοριών απομένουν 26,12 δισ. ευρώ. Από αυτό το ποσό, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, προέρχεται το 91,99% των εισπράξεων.
Έτσι, μόλις το 32,95% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου φορολογικού υπολοίπου αντιστοιχεί στην οφειλή από την οποία προέρχεται σχεδόν το σύνολο των εισπράξεων.
Πάνω από 10.000 ευρώ το 96,43% του χρέους
Η συγκέντρωση του ληξιπρόθεσμου χρέους στις υψηλές οφειλές είναι ιδιαίτερα έντονη.
Το 96,43% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου προέρχεται από οφειλές άνω των 10.000 ευρώ.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωση στις πολύ υψηλές οφειλές: το 74,36% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου αφορά χρέη άνω του 1 εκατ. ευρώ, ενώ οι οφειλέτες αυτής της κατηγορίας αποτελούν μόλις το 0,26% του συνόλου.
Στον αντίποδα, το 89,77% των οφειλετών έχει χρέη έως 10.000 ευρώ. Οι συγκεκριμένες οφειλές, ωστόσο, αντιστοιχούν μόλις στο 3,57% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.
Στο τέλος Ιουλίου 2026 καταγράφονταν συνολικά 3.985.112 οφειλέτες, δηλαδή 16.682 λιγότεροι σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα.
Νομικά πρόσωπα: Το 60,24% του συνολικού χρέους
Σημαντικές διαφοροποιήσεις καταγράφονται και μεταξύ φυσικών και νομικών προσώπων. Τα φυσικά πρόσωπα συγκεντρώνουν 43,65 δισ. ευρώ, ή 39,76% του συνολικού χρέους, ενώ τα νομικά πρόσωπα 66,12 δισ. ευρώ, δηλαδή 60,24%.
Στις μικρότερες οφειλές κυριαρχούν τα φυσικά πρόσωπα. Αντίθετα, στις οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ, τα νομικά πρόσωπα αντιστοιχούν στο 68,28% του χρέους, με υπόλοιπο 55,73 δισ. ευρώ.
Μόλις 5,31 δισ. ευρώ βρίσκονται σε ρύθμιση
Παρά το ύψος του πραγματικού ληξιπρόθεσμου χρέους, μόλις 5,31 δισ. ευρώ, ή 6,70%, βρίσκονται σε ρύθμιση.Το υψηλότερο ποσοστό ρυθμισμένων οφειλών καταγράφεται στην κατηγορία των 10.001 έως 100.000 ευρώ, όπου αντιστοιχεί στο 18,44% των οφειλών. Για ποσά από 20.001 έως 50.000 ευρώ το ποσοστό φτάνει το 19,82%.
Για τα φυσικά πρόσωπα, το υψηλότερο ποσοστό ρυθμισμένων οφειλών εντοπίζεται στο εύρος των 500 έως 10.000 ευρώ και διαμορφώνεται στο 16,63%, ενώ αγγίζει το 19,48% για οφειλές από 2.000 έως 3.000 ευρώ.
Στα νομικά πρόσωπα, το υψηλότερο ποσοστό καταγράφεται για οφειλές από 10.001 έως 100.000 ευρώ, στο 25,70%, και φτάνει το 27,15% για την κατηγορία των 10.001 έως 20.000 ευρώ.
Οι 120 δόσεις στο προσκήνιο
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, στο επίκεντρο βρίσκεται η νέα δυνατότητα ρύθμισης παλαιών ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ σε έως 120 δόσεις.Το νέο πλαίσιο διευρύνει το προηγούμενο σχήμα των 72 δόσεων, τόσο ως προς τη διάρκεια αποπληρωμής όσο και ως προς το χρονικό όριο των οφειλών που μπορούν να υπαχθούν.
Στις 120 δόσεις μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές που είχαν καταστεί απαιτητές έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Η ελάχιστη μηνιαία καταβολή ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 5,84%. Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων λήγει στις 30 Ιουνίου 2027.
Ξεχωριστή πρόβλεψη αφορά περίπου 35.000 οφειλέτες που έχουν ήδη ενταχθεί στο καθεστώς των 72 δόσεων. Εφόσον το επιλέξουν, μπορούν να μεταφέρουν το ανεξόφλητο υπόλοιπο στο νέο πρόγραμμα των 120 δόσεων, με την προϋπόθεση ότι θα υποβάλουν σχετική αίτηση.
ΓΣΕΒΕΕ: Ζητά συνολική λύση για τις οφειλές
Η ΓΣΕΒΕΕ έχει εκφράσει την άποψη ότι η νέα ρύθμιση αποτελεί βελτίωση σε σχέση με την αρχική πρόταση, αλλά εξακολουθεί να μην συνιστά, κατά την ίδια, συνολική και βιώσιμη λύση για τις οφειλές των επιχειρήσεων.
Μεταξύ άλλων, η ΓΣΕΒΕΕ επισημαίνει το ύψος των προσαυξήσεων και προστίμων, καθώς και το επιτόκιο του 5,84%, υποστηρίζοντας ότι οι επιβαρύνσεις δυσκολεύουν τις επιχειρήσεις να εξυπηρετούν τις ρυθμίσεις παράλληλα με τις τρέχουσες υποχρεώσεις και τα λειτουργικά τους έξοδα.
Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία της ΑΑΔΕ και την επεξεργασία του ΓΠΚΒ είναι σαφής: το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η δημιουργία νέων οφειλών.
Για την οικονομία και ιδιαίτερα για τις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν υψηλό λειτουργικό κόστος, το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο το ύψος του υφιστάμενου χρέους, αλλά και ο ρυθμός με τον οποίο δημιουργούνται νέες υποχρεώσεις.
