Επενδύσεις δισεκατομμυρίων με αιχμές του δόρατος ΑΠΕ και αποθήκευση ενέργειας μπαίνουν στην πρίζα ως το 2030 στη χώρα μας με τις προκλήσεις ωστόσο που αναδύονται να διαμορφώνουν ένα πολυσύνθετο περιβάλλον.
Στο πλαίσιο αυτό, μέχρι το 2030 αναμένονται στην Ελλάδα επενδύσεις περίπου €20 δισ. σε ΑΠΕ και αποθήκευση, εκ των οποίων €7,5-10 δισ. εκτιμάται ότι θα χρηματοδοτηθούν από τις ελληνικές τράπεζες. Πρόκειται, όμως, για ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον κινδύνου, καθώς η εποχή των πλήρως εξασφαλισμένων εσόδων μέσω σταθερών τιμών υποχωρεί και οι τράπεζες καλούνται να χρηματοδοτούν έργα με μεγαλύτερη έκθεση στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Αυτό απαιτεί μεγαλύτερη εξειδίκευση σε νέες κατηγορίες επενδύσεων – από αποθήκευση, υπεράκτια αιολικά και data centers έως υποθαλάσσιες διασυνδέσεις – αλλά και πιο ενεργή συμμετοχή των τραπεζών ήδη από τα πρώτα στάδια σχεδιασμού των έργων.
Oι περικοπές πράσινης ενέργειας… κόβουν τον αέρα στις ΑΠΕ
Στην κορυφή των προκλήσεων βρίσκεται η εκθετική αύξηση των περικοπών παραγωγής ΑΠΕ. Η ενέργεια που περικόπηκε αυξήθηκε από 228 GWh το 2023 σε 1.867 GWh το 2025, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 6,6% της συνολικής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.
Για το 2026 εκτιμάται ότι οι περικοπές θα ξεπεράσουν το 10%, κατατάσσοντας την Ελλάδα μεταξύ των χωρών της Ευρώπης που επηρεάζονται περισσότερο από το φαινόμενο. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται, μάλιστα, στα ελληνικά σύνορα, καθώς σε ολόκληρη τη Βαλκανική οι περικοπές μετατρέπονται σταδιακά από λειτουργικό ζήτημα σε βασικό χρηματοοικονομικό κίνδυνο.
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει τις αποτιμήσεις των έργων, το ύψος του δανεισμού που μπορούν να υποστηρίξουν και τους όρους χρηματοδότησης. Περιορίζει, παράλληλα, τα έσοδα των παραγωγών, ενισχύοντας την αβεβαιότητα γύρω από τις μελλοντικές ταμειακές ροές.
Η αχίλλειος πτέρνα της αποθήκευσης
Βασική αιτία του προβλήματος είναι η ανεπαρκής ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης. Μέσω τριών επιδοτούμενων διαγωνισμών την περίοδο 2023-2025 κατακυρώθηκαν έργα μπαταριών συνολικής ισχύος 900 MW, χωρίς όμως να έχει συνδεθεί έως τις αρχές του 2026 ουσιαστικό μέρος αυτής της ισχύος στο δίκτυο.
Η εγκατεστημένη ισχύς μπαταριών αναμένεται να φτάσει περίπου τα 700 MW μέχρι το τέλος του 2026, παραμένοντας σημαντικά χαμηλότερα από τον στόχο των 4,3 GW αποθήκευσης έως το 2030.
Οι μπαταρίες και οι υπόλοιπες τεχνολογίες αποθήκευσης μπορούν να απορροφούν την πλεονάζουσα πράσινη παραγωγή και να την επαναδιοχετεύουν στο σύστημα όταν αυξάνεται η ζήτηση. Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται τόσο οι περικοπές όσο και οι ώρες κατά τις οποίες οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μηδενίζονται ή περνούν σε αρνητικό έδαφος.
Στην ουρά για σύνδεση πάνω από 30 GW
Έντονη πίεση δέχονται και τα ηλεκτρικά δίκτυα, καθώς εκκρεμούν αιτήματα σύνδεσης έργων ΑΠΕ συνολικής ισχύος άνω των 30 GW. Παρά τις επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, ο ρυθμός επέκτασης και αναβάθμισης των υποδομών εξακολουθεί να υπολείπεται της ταχύτητας με την οποία αναπτύσσονται οι νέες μονάδες.
Ο ΑΔΜΗΕ έχει διευρύνει το δεκαετές επενδυτικό του πρόγραμμα στα 7,8 δισ. ευρώ, ενώ ο ΔΕΔΔΗΕ υλοποιεί πρόγραμμα ύψους 3 δισ. ευρώ. Η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της παραγόμενης πράσινης ενέργειας προϋποθέτει, όμως, την επιτάχυνση των έργων δικτύου και αποθήκευσης.
