Σήμα κινδύνου για έναν δύσκολο ενεργειακό χειμώνα στην Ευρώπη, με το φυσικό αέριο να μην αποκλείεται να κινηθεί ακόμη και προς τα 110 ευρώ/MWh, εξέπεμψε ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και CEO του Ομίλου AKTOR. Την ίδια ώρα, έβαλε στο τραπέζι την ανάγκη για μια νέα ευρωπαϊκή απάντηση μέσω κοινού δανεισμού, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις από ένα ενδεχόμενο νέο ενεργειακό σοκ.
Μιλώντας πριν από λίγο στο The Sixth Thessaloniki Metropolitan Summit του Economist, ο κ. Εξάρχου επανέφερε στο προσκήνιο τον κίνδυνο μιας νέας περιόδου έντονων πιέσεων στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας. Όπως επισήμανε, η προηγούμενη πρόβλεψή του για άνοδο του TTF στα επίπεδα των 85 ευρώ/MWh αποδεικνύεται πλέον μάλλον συντηρητική, καθώς η αγορά έχει ήδη πλησιάσει τα 75 ευρώ/MWh πριν ακόμη εκδηλωθεί πλήρως η χειμερινή ζήτηση.
Στο δυσμενές σενάριο που περιέγραψε, η τιμή του φυσικού αερίου θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και στα 110 ευρώ/MWh, εξέλιξη που θα είχε επιπτώσεις πολύ πέρα από την ίδια την ενεργειακή αγορά.
Ο ενεργειακός κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία
Ο επικεφαλής της AKTOR συνέδεσε άμεσα μια πιθανή νέα εκτίναξη των ενεργειακών τιμών με την πορεία του πληθωρισμού και των επιτοκίων στην Ευρώπη. Ένα νέο κύμα ανατιμήσεων στην ενέργεια θα μπορούσε να περάσει στο κόστος παραγωγής και στις τιμές καταναλωτή, δυσκολεύοντας την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και περιορίζοντας τα περιθώρια χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι πιέσεις θα μεταφέρονταν αναπόφευκτα και στις επενδύσεις, καθώς το ακριβότερο χρήμα αυξάνει το κόστος χρηματοδότησης και κάνει τους επενδυτές περισσότερο επιφυλακτικούς στην ανάληψη κινδύνου.
Το ζήτημα, σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, είναι πρωτίστως ευρωπαϊκό και απαιτεί αντίστοιχης κλίμακας απάντηση.
Στο τραπέζι νέος κοινός ευρωπαϊκός δανεισμός
Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρόεδρος και CEO της AKTOR έθεσε ως πιθανή διέξοδο έναν νέο μηχανισμό κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού, στα πρότυπα της χρηματοδοτικής αρχιτεκτονικής που αξιοποιήθηκε για το Ταμείο Ανάκαμψης.
Κατά την εκτίμησή του, προς το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027 ενδέχεται να καταστεί αναγκαία μια νέα κοινή ευρωπαϊκή παρέμβαση, ώστε να δημιουργηθεί η απαιτούμενη χρηματοδοτική «ασπίδα» για τις οικονομίες της ΕΕ και, κυρίως, για τα νοικοκυριά απέναντι σε ένα νέο κύμα ενεργειακής ακρίβειας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη η Ευρώπη να διατηρήσει διαφοροποιημένο ενεργειακό χαρτοφυλάκιο και να αποφύγει την επιστροφή σε συνθήκες εξάρτησης από έναν και μόνο προμηθευτή. Εφόσον μελλοντικά επανέλθει στην ευρωπαϊκή αγορά το ρωσικό αέριο, όπως σημείωσε, το ζητούμενο θα είναι μια ισορροπημένη κατανομή προμηθειών, τόσο από πλευράς ποσοτήτων όσο και κόστους, μεταξύ ρωσικού φυσικού αερίου και αμερικανικού LNG.
Η Ελλάδα και το στοίχημα των επενδύσεων
Η ενεργειακή εξίσωση συνδέεται άμεσα και με την ελληνική οικονομία. Ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε ότι η χώρα βρίσκεται σήμερα σε ιδιαίτερα θετική περίοδο για την προσέλκυση επενδύσεων, προειδοποιώντας ωστόσο ότι το momentum δεν πρέπει να χαθεί.
Κρίσιμο τεστ αποτελεί η περίοδος μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης: κατά πόσο, δηλαδή, η οικονομία θα μπορεί να συνεχίσει να προσελκύει ξένα και ιδιωτικά κεφάλαια χωρίς την ίδια ένταση ευρωπαϊκής χρηματοδοτικής στήριξης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στα κεφάλαια που τοποθετούνται απευθείας σε ελληνικές επιχειρήσεις, καθώς η συμμετοχή ενός ξένου επενδυτή στο μετοχικό κεφάλαιο αποτελεί, όπως ανέφερε, ισχυρότερη ψήφο εμπιστοσύνης από έναν απλό δανεισμό. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ και στην ομολογιακή έκδοση της Παγκρήτιας Τράπεζας.
Επενδύσεις 3,3 δισ. ευρώ από την AKTOR
Την ίδια στιγμή, ο Όμιλος AKTOR «τρέχει» επενδυτικό πρόγραμμα περίπου 3,3 δισ. ευρώ, με στόχο σε βάθος πενταετίας να διαμορφώσει EBITDA της τάξης των 650-700 εκατ. ευρώ.
Η χρηματοδοτική στρατηγική στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό στα ίδια κεφάλαια, μετά την άντληση 650 εκατ. ευρώ μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου και την έκδοση ομολόγου 300 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, ο συνολικός δανεισμός προς EBITDA κινείται σήμερα μεταξύ 1,6 και 1,8 φορές, ενώ ακόμη και στην κορύφωση του επενδυτικού κύκλου, σε περίπου τρία χρόνια, εκτιμάται ότι δεν θα υπερβεί τις τέσσερις φορές.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι για την πραγματική αποτύπωση της χρηματοοικονομικής εικόνας ενός ομίλου θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο του δανεισμού, είτε πρόκειται για δάνεια με αναγωγή είτε χωρίς αναγωγή.
Οι τρεις όροι για τα δημόσια έργα
Παρά τη διεύρυνση της δραστηριότητας του Ομίλου σε παραχωρήσεις και άλλους τομείς, οι κατασκευές παραμένουν βασικός πυλώνας της AKTOR.
Αναφερόμενος στις καθυστερήσεις των δημόσιων έργων, ο κ. Εξάρχου απέρριψε την άποψη ότι οι κατασκευαστικές εταιρείες έχουν όφελος από την παράταση των χρονοδιαγραμμάτων, σημειώνοντας ότι κάθε καθυστέρηση δημιουργεί πρόσθετο κόστος για τον ανάδοχο.
Κατά τον ίδιο, για να περιοριστούν ουσιαστικά οι αποκλίσεις από τα χρονοδιαγράμματα, ένα έργο θα πρέπει να βγαίνει σε διαγωνισμό μόνο όταν έχουν προηγουμένως οριστικοποιηθεί το τεχνικό αντικείμενο, εξασφαλιστεί το σύνολο της χρηματοδότησης και ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες απαλλοτριώσεις.
Σε διαφορετική περίπτωση, οι καθυστερήσεις, οι πρόσθετες δαπάνες και οι οικονομικές διεκδικήσεις αποτελούν σε μεγάλο βαθμό συνέπεια προβλημάτων που έχουν δημιουργηθεί ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού.
