Σε νέα εποχή εισέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, καθώς η πρωτοβουλία διευρύνεται πλέον και προς τα Δυτικά Βαλκάνια, με τη συμμετοχή για πρώτη φορά της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας. Οι υπογραφές πέφτουν σήμερα στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο εκδήλωσης του ελληνοαμερικανικού επιμελητηρίου, παρουσία της Κίμπερλι Γκιλφόιλ (εκτός απροόπτου), του Σταύρου Παπασταύρου και κορυφαίων Αμερικανών αξιωματούχων στο ενεργειακό πεδίο.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας ως βασικής πύλης εισόδου φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη ενώ παράλληλα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού και της διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας στην περιοχή.
Η βασική υποδομή του Κάθετου Διαδρόμου είναι ήδη διαθέσιμη, γεγονός που περιορίζει την ανάγκη για εκτεταμένα νέα έργα. Η έμφαση δίνεται κυρίως στην αναβάθμιση επιμέρους υποδομών, στη βελτίωση της διαλειτουργικότητας των εθνικών δικτύων και στον καλύτερο συντονισμό της λειτουργίας τους.
Από διασύνδεση σε περιφερειακή ενεργειακή οδό
Η διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου αλλάζει τη φυσιογνωμία της πρωτοβουλίας. Το εγχείρημα εξελίσσεται πλέον από μια αλυσίδα διασυνδέσεων σε μια ολοκληρωμένη περιφερειακή πλατφόρμα ενεργειακής συνεργασίας, η οποία αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, στη διαφοροποίηση των οδών και των πηγών φυσικού αερίου, στην αύξηση της ανθεκτικότητας των ενεργειακών υποδομών και στην ανάπτυξη των αγορών φυσικού αερίου σε Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των Δυτικών Βαλκανίων.
Το τελευταίο διάστημα η ελληνική πλευρά επεδίωκε σταθερά διεύρυνση του βεληνεκούς του διαδρόμου με την… πυξίδα να δείχνει προς Σερβία, Αλβανία, Βοσνία.
Προς την κατεύθυνση αυτή, «σπρώχνουν» νευραλγικά projects όπως ο αγωγός Σερβίας–Βόρειας Μακεδονίας, μήκους 144 χιλιομέτρων, που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2027, καθώς και η διασύνδεση Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας. Σε συνδυασμό με τον υφιστάμενο αγωγό Σερβίας–Βουλγαρίας και τον ελληνοβουλγαρικό IGB, χτίζεται ένα ενεργειακό οικοσύστημα που επιτρέπει διαφοροποίηση των ροών φυσικού αερίου, με τη Ρωσία στο περιθώριο.
Η απόφαση της βουλγαρικής Bulgartransgaz να αυξήσει σημαντικά τη δυναμικότητα μεταφοράς φυσικού αερίου προς Βουλγαρία, Ρουμανία και Βόρεια Μακεδονία ενισχύει τη στρατηγική σημασία των ελληνικών υποδομών LNG και δημιουργεί νέες εμπορικές ευκαιρίες για την περιοχή.
Η αύξηση της διασυνοριακής δυναμικότητας από τα 2,3 στα 3,6 δισ. κυβικά μέτρα και ο διπλασιασμός των ροών προς τη Ρουμανία επιτρέπουν την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της Ρεβυθούσας και του FSRU Αλεξανδρούπολης, μετατρέποντας την Ελλάδα σε βασική πύλη εισόδου υγροποιημένου φυσικού αερίου για τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Tαυτόχρονα, το ψαλίδι στο κόστος των τελών μεταφοράς μέσω του Διαδρόμου βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα και ελκυστικότητα του διαδρόμου έναντι εναλλακτικών διαδρομών.
Ο Κάθετος Διάδρομος πλέον μετεξελίσσεται σε έναν αξιόπιστο και ανταγωνιστικό ενεργειακό άξονα που θα συνδέει την Ελλάδα, τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, την Κεντρική Ευρώπη και πλέον τα Δυτικά Βαλκάνια.
