Σε νέα φάση ωρίμανσης εισέρχεται ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, καθώς η πρωτοβουλία διευρύνεται πλέον και προς τα Δυτικά Βαλκάνια, με τη συμμετοχή για πρώτη φορά της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας ως βασικής πύλης εισόδου φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, ενώ παράλληλα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού και της διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας στην περιοχή.
Η συνάντηση εργασίας των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (TSOs), που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 10 Ιουλίου, αποτέλεσε ορόσημο για την εξέλιξη του έργου. Στο τραπέζι βρέθηκαν ο ΔΕΣΦΑ, η Gastrade, η ICGB, η Bulgartransgaz, η Transgaz, η Vestmoldtransgaz, η FGSZ, η EUSTREAM και η GTSOU, ενώ για πρώτη φορά συμμετείχαν οι NOMAGAS της Βόρειας Μακεδονίας και Transportgas Srbija της Σερβίας, σηματοδοτώντας την έναρξη της διαδικασίας ένταξης των δύο χωρών στην πρωτοβουλία.
Επόμενο βήμα οι κοινές τεχνικές και εμπορικές ομάδες
Οι Διαχειριστές συμφώνησαν να προχωρήσουν στη σύσταση κοινής τεχνικής και εμπορικής ομάδας εργασίας, η οποία θα εξετάσει τη διαθέσιμη δυναμικότητα των διασυνδέσεων, τα έργα υποδομής που βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά και τις μακροπρόθεσμες ανάγκες της αγοράς. Παράλληλα, θα αξιολογηθούν ζητήματα που αφορούν την εμπορική ελκυστικότητα του διαδρόμου, όπως η τιμολογιακή πολιτική και οι απαιτούμενες επενδύσεις σε νέες υποδομές.
Στο ίδιο πλαίσιο, αποφασίστηκε η επέκταση του υφιστάμενου Μνημονίου Κατανόησης (MoU), ώστε να συμπεριλάβει τα νέα μέλη και να θεμελιώσει θεσμικά την επόμενη φάση ανάπτυξης του έργου.
Από διασύνδεση σε περιφερειακή ενεργειακή πλατφόρμα
Η διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου αλλάζει τη φυσιογνωμία της πρωτοβουλίας. Σύμφωνα με τον ΔΕΣΦΑ, το εγχείρημα εξελίσσεται πλέον από μια αλυσίδα διασυνδέσεων σε μια ολοκληρωμένη περιφερειακή πλατφόρμα ενεργειακής συνεργασίας, η οποία αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, στη διαφοροποίηση των οδών και των πηγών φυσικού αερίου, στην αύξηση της ανθεκτικότητας των ενεργειακών υποδομών και στην ανάπτυξη των αγορών φυσικού αερίου σε Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των Δυτικών Βαλκανίων.
Πολιτική στήριξη από Ελλάδα και Βουλγαρία
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και της υπουργού Ενέργειας της Βουλγαρίας Iva Petrova, οι οποίοι, μετά τη συμμετοχή τους στη στρογγυλή τράπεζα του Economist, εξέφρασαν τη στήριξή τους στην υποβολή κοινής αίτησης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την προώθηση επενδύσεων προτεραιότητας που θα ενισχύσουν περαιτέρω την ενεργειακή ανθεκτικότητα της περιοχής.
Οι συμμετέχοντες επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να συνεχίσουν τον στενό τεχνικό και επιχειρησιακό συντονισμό, με στόχο την έγκαιρη υλοποίηση των απαιτούμενων έργων και την περαιτέρω αναβάθμιση του Κάθετου Διαδρόμου σε έναν αξιόπιστο και ανταγωνιστικό ενεργειακό άξονα που θα συνδέει την Ελλάδα, τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, την Κεντρική Ευρώπη και πλέον τα Δυτικά Βαλκάνια.
