Η Ευρώπη πλησιάζει στο τέλος του καλοκαιριού με περιορισμένα αποθέματα φυσικού αερίου, γεγονός που εντείνει τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για διαθέσιμες ποσότητες ενέργειας ενόψει της χειμερινής περιόδου.
Η περιοχή χρειάζεται ακόμη περισσότερες από 100 τεραβατώρες (TWh) φυσικού αερίου, αξίας άνω των 7 δισ. ευρώ με τις σημερινές τιμές, ώστε να φτάσει ακόμη και τον χαμηλότερο στόχο αποθήκευσης του 75%, σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg.
Για να επιτευχθεί αυτό, θα απαιτούνταν ρυθμός πλήρωσης των αποθηκών που δεν έχει καταγραφεί τόσο αργά στη σεζόν από την ενεργειακή κρίση του 2022, ενώ υπάρχει κίνδυνος οι χειμερινές τιμές να ξεπεράσουν τα €100 ανά μεγαβατώρα, σύμφωνα με τις Goldman Sachs Group Inc., Rystad Energy και Morningstar Inc..
«Υπάρχει το ενδεχόμενο ενός παγκόσμιου “ανταγωνισμού για τα καύσιμα”, ιδίως σε περίπτωση ψυχρότερου χειμώνα», δήλωσε ο Γκο Καταγιάμα, principal insight analyst για το LNG στην εταιρεία παροχής αναλύσεων Kpler.
Τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισαν μετά την τελευταία κρίση φυσικού αερίου να δημιουργούν κάθε χρόνο σημαντικά αποθέματα ασφαλείας, προκειμένου να προστατεύονται από μελλοντικούς κραδασμούς, καθώς απομακρύνονταν από τις προμήθειες μέσω ρωσικών αγωγών, θυμίζει το Bloomberg.
Ωστόσο, ο πόλεμος με το Ιράν έχει οδηγήσει τις βραχυπρόθεσμες τιμές του φυσικού αερίου υψηλότερα και έχει καταστήσει οικονομικά ασύμφορη την αποθήκευση, αφήνοντας ορισμένες χώρες, ιδίως τη Γερμανία, να δυσκολεύονται να επιτύχουν ακόμη και τους πρόσφατα χαλαρωμένους στόχους αποθήκευσης.
Κυβερνήσεις και επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας έχουν καθυστερήσει τις αγορές, με την ελπίδα ότι οι ροές LNG θα ανακάμψουν και οι τιμές θα υποχωρήσουν εγκαίρως ώστε να αναπληρωθούν τα αποθέματα πριν από τον χειμώνα.
Αυτό δεν έχει συμβεί. Οι προμήθειες από τον Περσικό Κόλπο παραμένουν σχεδόν στάσιμες, με τον πόλεμο να μην δείχνει σημάδια τερματισμού και τα πλοία μεταφοράς LNG να πραγματοποιούν πολύ λιγότερα ταξίδια μέσω των Στενών του Ορμούζ από ό,τι τα πετρελαιοφόρα.
Οι τιμές είναι υπερδιπλάσιες σε σχέση με ένα χρόνο πριν και, αν οι διαταραχές συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα, η Ευρώπη ενδέχεται να χρειαστεί να πληρώσει ακόμη περισσότερα για να διασφαλίσει ότι τα δυσεύρετα φορτία θα φτάσουν στις ακτές της.
Ένας κίνδυνος είναι η Ευρώπη να εκτοπίσει για άλλη μία φορά από την αγορά φτωχότερες χώρες, όπως το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές, προκαλώντας επανάληψη των διακοπών ηλεκτροδότησης και των προβλημάτων στη λειτουργία εργοστασίων κατά την κρίση του 2022.
Τότε, οι εκρηκτικές αυξήσεις των ευρωπαϊκών τιμών απομάκρυναν φορτία LNG από αγορές με μεγαλύτερη ευαισθησία στις τιμές, αναγκάζοντας ορισμένους αγοραστές να περιορίσουν τις εισαγωγές και να προχωρήσουν σε δελτίο.
Λίγοι αναμένουν ότι η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει φυσικές ελλείψεις, καθώς έχει τη δυνατότητα να πληρώσει υψηλότερες τιμές για φυσικό αέριο και διαθέτει ένα ολοένα σημαντικότερο δίχτυ ασφαλείας, καθώς η δυναμικότητα άνθρακα και πυρηνικής ενέργειας μειώνεται.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη θα μείνει ανεπηρέαστη από τις οικονομικές επιπτώσεις των υψηλότερων τιμών ενέργειας. Οι επενδυτές στην αγορά ομολόγων έχουν ήδη κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι η άνοδος των τιμών φυσικού αερίου θα αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια πιο επιθετικά από όσο προεξοφλούν οι αγορές.
Ο Ντάνιελ Καρλ, lead economist στην Oxford Economics, δήλωσε ότι τα μοντέλα δείχνουν πως ο πληθωρισμός θα μπορούσε να ξεπεράσει το 6%, περίπου διπλάσιο από τα τρέχοντα επίπεδα, κάτι που θα σήμαινε «έναν δύσκολο χειμώνα τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τη βιομηχανία, με άνισες δημοσιονομικές αντιδράσεις μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, λόγω των διαφορετικών δημοσιονομικών δυνατοτήτων τους».
Πολλά εξαρτώνται από τον καιρό. Το El Niño θα μπορούσε να φέρει στην Ευρώπη έναν ήπιο και θυελλώδη ξεκίνημα του χειμώνα, αν και μεταγενέστερα κύματα ψύχους θα μπορούσαν να αυξήσουν γρήγορα τη ζήτηση για θέρμανση. Οι επιθετικές αγορές από την Κίνα, διακοπές λειτουργίας στη Νορβηγία, τον κορυφαίο προμηθευτή μέσω αγωγών, ή ένας όψιμος τυφώνας στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να περιορίσουν περαιτέρω την προσφορά στην αγορά.
«Θα μπορούσαμε εύκολα να δούμε το ευρωπαϊκό benchmark φυσικού αερίου να ωθείται υψηλότερα, απλώς και μόνο για να εξισορροπηθούν οι παγκόσμιες ροές και να τιμολογηθεί επιθετικά εκτός αγοράς οποιαδήποτε ασιατική ζήτηση», δήλωσε ο Τζέιμς Ο’Μπράιαν, επικεφαλής LNG στην D.Trading, μονάδα της ουκρανικής ιδιωτικής ενεργειακής εταιρείας DTEK.
Ο ανταγωνισμός για τις προμήθειες αυτού του χειμώνα έχει ήδη ενταθεί. Η Ινδία έσπευσε να αντικαταστήσει τις απωλεσθείσες προμήθειες από το Κατάρ, με τις εισαγωγές να εκτοξεύονται τον Αύγουστο στο υψηλότερο επίπεδο σχεδόν έξι ετών. Η Ταϊβάν και η Ταϊλάνδη αναζητούν επίσης προμήθειες, ενώ η Νότια Κορέα εξασφαλίζει φορτία για τον χειμώνα.
Ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν ξανά σύντομα, η αγορά LNG θα παρέμενε σφιχτή, σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Λιούις, senior analyst για το φυσικό αέριο και το LNG στη Wood Mackenzie Ltd. Το Κατάρ -συνήθως ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας παγκοσμίως- θα χρειαζόταν περίπου 12 εβδομάδες για να επανεκκινήσει πλήρως την παραγωγή LNG, εξαιρουμένων δύο μονάδων υγροποίησης που υπέστησαν ζημιές από ιρανικές επιθέσεις, δήλωσε ο Λιούις.
«Περαιτέρω αυξήσεις των τιμών πριν από τον χειμώνα είναι αρκετά πιθανές», δήλωσε ο Ουνταγιάν Μπατατσάρια, chief trader στην Global Risk Management. «Σε ένα σενάριο “παρατεταμένου κλεισίματος”, το Κατάρ είναι απίθανο να προσφέρει μεγάλη ανακούφιση πριν από τον χειμώνα και ίσως ούτε κατά τη διάρκεια του ίδιου του χειμώνα».
Διαφορετικές πορείες
Ακόμη και εντός της Ευρώπης, ο βαθμός προετοιμασίας για τέτοιες προκλήσεις διαφέρει. Η Ιταλία έχει γεμίσει τις αποθήκες της σε ποσοστό περίπου 83%, αφού το κράτος προσέφερε κίνητρα για την ενθάρρυνση της αποθήκευσης, ενώ οι εγκαταστάσεις της Γερμανίας -οι μεγαλύτερες στην ήπειρο- είναι γεμάτες λίγο περισσότερο από το μισό.
Τα χαμηλά αποθέματα της Γερμανίας θα μπορούσαν να αναγκάσουν τη χώρα να αυξήσει τις εισαγωγές τον χειμώνα, εντείνοντας τον ανταγωνισμό εντός της Ευρώπης, ενώ τα αποθέματα είναι επίσης ασυνήθιστα χαμηλά στην Ολλανδία και το Βέλγιο, σημαντικούς κόμβους εμπορίας που τροφοδοτούν τις γειτονικές αγορές.
Μια πρόσθετη πρόκληση θα μπορούσε να προκύψει τον Ιανουάριο, όταν η απαγόρευση της ΕΕ για το ρωσικό LNG θα αφαιρέσει προμήθειες που αντιστοιχούν περίπου στο 5% των αναγκών του μπλοκ σε φυσικό αέριο. Ορισμένοι traders βλέπουν πιθανότητα καθυστέρησης, αν και οι Βρυξέλλες έχουν επανειλημμένα αποκλείσει αυτό το ενδεχόμενο.
Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι οι υψηλότερες τιμές αρχίζουν να βοηθούν την Ευρώπη να προσελκύσει προμήθειες. Οι εισαγωγές LNG της Κίνας μειώθηκαν απότομα τον Αύγουστο σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ ορισμένες εταιρείες εξετάζουν το ενδεχόμενο μεταπώλησης φορτίων για τον χειμώνα ή προσφοράς αμερικανικών φορτίων στην Ευρώπη, σύμφωνα με τη Μάγκι Σουετίνγκ Λιν, αναλύτρια της Citigroup Inc..
Ωστόσο, τα συμβόλαια ενδέχεται να χρειαστεί να αυξηθούν περαιτέρω, εάν η Ευρώπη αποφασίσει ότι χρειάζεται περισσότερες προμήθειες.
«Στην αγορά θα έπρεπε να υπάρχει αίσθηση επείγοντος για την πλήρωση των αποθηκών της Ευρώπης», δήλωσε ο Μάρτιν Ρατς, global commodities strategist και επικεφαλής έρευνας για την ευρωπαϊκή ενέργεια στη Morgan Stanley. «Όμως αυτή η αίσθηση επείγοντος είναι δύσκολο να εντοπιστεί· η περιοχή δεν προσελκύει αρκετό LNG και, με τις τρέχουσες τιμές, είναι απίθανο να το κάνει».
