Αν και το τρέχον σοκ στην προσφορά LNG από τη Μέση Ανατολή είναι παρόμοιας κλίμακας με τη διακοπή του ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη το 2022 –και ενώ η Βορειοδυτική Ευρώπη διαθέτει σήμερα χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου σε σχέση με τότε– η Goldman Sachs εκτιμά ότι πέντε παράγοντες θα λειτουργήσουν ανασχετικά, διατηρώντας πιθανότατα τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη σε επίπεδα πολύ χαμηλότερα από τα υψηλά των άνω των 300 ευρώ ανά MWh που καταγράφηκαν το 2022. Αυτοί είναι οι εξής:
1. Αυξημένη προσφορά LNG από περιοχές εκτός Μέσης Ανατολής. Παρά την απότομη πτώση στην προσφορά LNG από τη Μέση Ανατολή μετά την έναρξη της σύγκρουσης, η παγκόσμια προσφορά LNG είναι στην πραγματικότητα αυξημένη κατά 6% σε σύγκριση με το 2022, λόγω της αύξησης κατά 23% στην προσφορά LNG από τον υπόλοιπο κόσμο, τονίζει η Goldman. Σε καθαρή βάση, η παγκόσμια προσφορά LNG είναι αυξημένη κατά 87 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ημερησίως (23 εκατομμύρια τόνους ετησίως) σε σχέση με το 2022. Αναμένει, ειδικότερα, ότι η προσφορά LNG από τις ΗΠΑ θα αυξηθεί κατά επιπλέον 65% έως το 2030.
2. Αυξημένη δυναμικότητα εισαγωγής LNG στη Βορειοδυτική Ευρώπη. Το 2022, η Βορειοδυτική Ευρώπη διέθετε περιορισμένη δυναμικότητα εισαγωγής LNG, καθώς η περιοχή βασιζόταν ιστορικά στις εισαγωγές αερίου μέσω αγωγών ως κύρια πηγή εφοδιασμού της. Ως εκ τούτου, όταν η Βορειοδυτική Ευρώπη επιχείρησε το 2022 να υποκαταστήσει τις μειωμένες ροές ρωσικού αερίου μέσω αγωγών με αυξημένες εισαγωγές LNG, αντιμετώπισε γρήγορα προβλήματα συμφόρησης.
Αυτό οδήγησε σε άνοδο των τιμών στο TTF —οι οποίες κατά περιόδους ξεπέρασαν τις τιμές του LNG στην Ασία κατά περισσότερο από 60 ευρώ/MWh, σε έντονη αντίθεση με τη συνήθη, μικρή έκπτωση που παρατηρείται στην περιοχή— προκαλώντας τελικά περιορισμό της εγχώριας ζήτησης αερίου, γεγονός που συνέβαλε στην εξισορρόπηση της αγοράς, τονίζει η Goldman.
Έκτοτε, η Γερμανία και η Ολλανδία ηγήθηκαν μιας αύξησης της τάξης του 78% στη δυναμικότητα εισαγωγής LNG στη Βορειοδυτική Ευρώπη, επιτρέποντας στην περιοχή να υποδεχθεί μεγαλύτερους όγκους LNG, διευκολύνοντας έτσι τη διαχείριση των αποθεμάτων αερίου κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
3. Αυξημένη παραγωγή πυρηνικής ενέργειας και ενέργειας από τις ΑΠΕ στη Βορειοδυτική Ευρώπη. Η πυρηνική παραγωγή στη Βορειοδυτική Ευρώπη ήταν ιδιαίτερα χαμηλή το 2022, καθώς η Γαλλία αντιμετώπισε εκτεταμένες διακοπές λειτουργίας, τονίζει η Goldman, Αυτό οδήγησε σε ζήτηση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή κατά 74% (47 εκατ. κυβικά μέτρα ημερησίως) υψηλότερη από ό,τι θα αναμενόταν εκείνο το καλοκαίρι, εάν η πυρηνική παραγωγή είχε παραμείνει σταθερή σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Το φετινό καλοκαίρι, η παραγωγή ενέργειας από πυρηνικές πηγές και ΑΠΕ είναι αυξημένη, ενώ η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας είναι χαμηλότερη σε σύγκριση με το 2022. Παρόλο που η τρέχουσα χαμηλή στάθμη των ποταμών στη Γαλλία έχει περιορίσει εκ νέου την πυρηνική παραγωγή, η αύξηση κατά 41% (13 GW) στην παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ συνέβαλε στη μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή κατά 33% (36 εκατ. κυβικά μέτρα ημερησίως) σε σχέση με τα επίπεδα του 2022. Αυτή η σχετική μείωση στη ζήτηση φυσικού αερίου αναμένεται να διευρυνθεί κατά τη διάρκεια του χειμώνα, εφόσον βελτιωθεί η στάθμη των ποταμών και, κατά συνέπεια, η πυρηνική παραγωγή ενέργειας.
4. Μειωμένη ζήτηση φυσικού αερίου στη Βορειοδυτική Ευρώπη. Αν και η προσφορά φυσικού αερίου στη Βορειοδυτική Ευρώπη παρουσιάζει συνολική μείωση σε σύγκριση με τα επίπεδα προ του 2022 —καθώς η περιοχή δεν αντιστάθμισε ποτέ πλήρως τη συνδυαστική απώλεια του ρωσικού αερίου και της ολλανδικής παραγωγής— η ζήτηση φυσικού αερίου έχει μειωθεί ακόμη περισσότερο.
Συγκεκριμένα, πέρα από την πτώση στη ζήτηση φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή —η οποία οφείλεται στην αυξημένη χρήση εναλλακτικών πηγών ενέργειας, όπως αναφέρθηκε παραπάνω— η κατανάλωση φυσικού αερίου στον βιομηχανικό τομέα, καθώς και στα νοικοκυριά και τις εμπορικές δραστηριότητες, είναι επίσης διαρθρωτικά χαμηλότερη σε σχέση με το 2022, επισημαίνει η αμερικάνικη τράπεζα.
Αυτό οφείλεται κυρίως στο κλείσιμο βιομηχανικών μονάδων υψηλής ενεργειακής έντασης από το 2022 και μετά —ως αποτέλεσμα της κατάρρευσης των περιθωρίων κέρδους κατά την περίοδο της απότομης ανόδου των τιμών του TTF — σε συνδυασμό με την αύξηση των εγκαταστάσεων αντλιών θερμότητας σε κατοικίες και την αλλαγή στις συνήθειες θέρμανσης, καθώς οι λογαριασμοί ενέργειας των νοικοκυριών αυξήθηκαν.
Συνολικά, η Godman αναμένει ότι η ζήτηση φυσικού αερίου στη Βορειοδυτική Ευρώπη θα είναι, κατά μέσο όρο, 16% χαμηλότερη αυτόν τον χειμώνα σε σύγκριση με τα μέσα επίπεδα προ του 2022.
Κατά την εκτίμησή της, αυτή η διαρθρωτική μείωση της ευρωπαϊκής ζήτησης φυσικού αερίου έχει επίσης χαμηλώσει τον βέλτιστο στόχο για τα αποθέματα ενόψει του χειμώνα. Η Βορειοδυτική Ευρώπη μπορεί να διατηρήσει τα αποθέματά της σε επίπεδα έως και 15 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον μέσο όρο του 88% που καταγραφόταν πριν από την ενεργειακή κρίση του 2022, διασφαλίζοντας παράλληλα το ίδιο επίπεδο κάλυψης για τον χειμώνα.
Ωστόσο, εκτιμά ότι φέτος τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη δεν θα επιτύχουν αυτόν τον στόχο, καθώς αναμένεται να φτάσουν μόλις στο 63% της χωρητικότητας —δηλαδή 25 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο προ του 2022.
5. Μειωμένη κρατική παρέμβαση στην Ευρώπη. Κατά τη διάρκεια της ευρωπαϊκής κρίσης φυσικού αερίου το 2022, η ΕΕ θέσπισε κανονισμό που υποχρέωνε τα κράτη-μέλη να γεμίσουν τις αποθήκες τους σε ποσοστό τουλάχιστον 80% έως τα τέλη Οκτωβρίου 2022. Αυτό δημιούργησε σημαντική ανελαστική ζήτηση για φυσικό αέριο (το οποίο έπρεπε να διοχετευθεί στις αποθήκες) σε μια περίοδο περιορισμένης προσφοράς, συμβάλλοντας παράλληλα στην κορύφωση της ανόδου των τιμών στο TTF στα τέλη του καλοκαιριού του 2022. Για παράδειγμα, οι έκτακτες αγορές φυσικού αερίου από τη Γερμανία εκείνη την περίοδο αύξησαν τη ζήτηση της χώρας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες κατά 23% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2021. Η φετινή παρέμβαση είναι πολύ πιο περιορισμένη, καθώς η γερμανική κρατική εταιρεία ενέργειας SEFE υποχρεούται να αγοράσει περίπου 0,7 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου για αποθήκευση — ποσότητα σημαντικά μικρότερη από τα 4,5 Bcm που είχαν αγοραστεί στο πλαίσιο των έκτακτων μέτρων το 2022.
Πού θα πάει η τιμή του TTF, τα σενάρια
Λαμβάνοντας υπόψη αυτούς τους μετριαστικούς παράγοντες, η Goldman εκτιμά ότι —εφόσον οι εξαγωγές LNG από τον Περσικό Κόλπο συνεχίσουν να βελτιώνονται κατά τη διάρκεια του χειμώνα (όπως συμβαίνει τις τελευταίες έξι εβδομάδες), γεγονός που αποτελεί το βασικό της σενάριο— η τιμή στο TTF μπορεί να εξισορροπήσει την αγορά στα 70 ευρώ/MWh έως το τέταρτο τρίμηνο του 2026 (επίπεδο μειωμένο κατά 20% σε σχέση με το τρέχον), ενώ στο πρώτο τρίμηνο του 2027 ενδέχεται να υποχωρήσει περαιτέρω, προς τα μέσα επίπεδα των 40 ευρώ/MWh, λόγω της αυξημένης προσφοράς μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ωστόσο, στην περίπτωση που η βελτίωση της προσφοράς LNG από τη Μέση Ανατολή σταματήσει, ή αν ο χειμώνας στην Ευρώπη αποδειχθεί ψυχρότερος του μέσου όρου, θα δημιουργηθεί μεγαλύτερο έλλειμμα στην αγορά κατά τη χειμερινή περίοδο. Αυτό θα απαιτούσε υψηλότερες τιμές στο TTF (και στο LNG), προκειμένου να δοθούν κίνητρα για περαιτέρω περιορισμό της ζήτησης LNG.
Συγκεκριμένα, εκτιμά ότι το TTF θα μπορούσε να ανέλθει στα 150 ευρώ/MWh έως το τέλος του έτους, σε ένα σενάριο όπου οι εξαγωγές LNG από τον Περσικό Κόλπο δεν θα ξεπερνούν το 25% των κανονικών επιπέδων και ο χειμώνας θα είναι ψυχρότερος του μέσου όρου. Αν και αυτό θα σήμαινε τιμές TTF περίπου 70% υψηλότερες από τα τρέχοντα επίπεδα, η αγορά θα παρέμενε πάντως πολύ χαμηλότερα από τα υψηλά του 2022, όταν οι τιμές ξεπέρασαν τα 300 ευρώ/MWh.
