Αναδιατάξεις στις ευαίσθητες ενεργειακές ισορροπίες της βαλκανικής και όχι μόνο γειτονιάς επιφέρουν οι αγωγοί που σχεδιάζονται στο ενεργειακό τρίγωνο Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας – Σερβίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, επιταχύνονται οι εργασίες υλοποίησης για τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας του ΔΕΣΦΑ (κόστους 92 εκατ. ευρώ), με στόχο το ελληνικό τμήμα του έργου (το τρέχει η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ) να ολοκληρωθεί ως το φθινόπωρο του 2026 και να ξεκινήσει η δοκιμαστική λειτουργία του αγωγού.
Εφόσον όλα κυλήσουν ομαλά, επιδιώκεται να ξεκινήσει το 2027 (ακόμα και το πρώτο εξάμηνο) η εμπορική λειτουργία του project.
Το ελληνικό τμήμα, μήκους 57 χλμ., θα ξεκινά από την περιοχή της Νέας Μεσημβρίας και θα καταλήγει στην περιοχή των Ευζώνων – Γευγελής. Από εκεί θα ξεκινά το εκτός συνόρων σκέλος του έργου, μήκους 68 χιλιομέτρων, το οποίο θα καταλήγει στην περιοχή του Νεγκότινο.
Ο αγωγός θα έχει συνολικό μήκος 123 χιλιόμετρα, ώστε να διασυνδέει τα συστήματα μεταφοράς αερίου των δύο χωρών.
H αρχική χωρητικότητα του αγωγού θα είναι 1,5 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, με δυνατότητα όμως αύξησης στα 3 δισ. κυβικά μέτρα. Με την ολοκλήρωση του αγωγού ανοίγει διάπλατα μία νέα ενεργειακή δίοδος για τη γειτονική χώρα που θα μπορεί να προμηθεύεται και αζέρικο αέριο αλλά και φορτία LNG τα οποία θα μπαίνουν στο Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) της Ελλάδας μέσω των Τερματικών της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης.
Το έργο σηματοδοτεί τη σημαντικότερη ενεργειακή επένδυση της γειτονικής χώρας την τελευταία δεκαετία.
Και η Σερβία στο παζλ των αγωγών
Παράλληλα, πρόσφατα Βόρεια Μακεδονία και Σερβία υπέγραψαν συμφωνία για την υλοποίηση διασυνδετήριου αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ των δύο χωρών.
Ο αγωγός αναμένεται να ενισχύσει την ενεργειακή διασύνδεση στην περιοχή και να προσφέρει στη Βόρεια Μακεδονία μία επιπλέον οδό για την προμήθεια φυσικού αερίου. Η γειτονική χώρα σχεδιάζει να συνδεθεί με τον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) της Αλεξανδρούπολης έως τις αρχές του 2028. Η σύνδεση αυτή θα επιτρέψει στο φυσικό αέριο που φτάνει μέσω του τερματικού σταθμού, συμπεριλαμβανομένου του αμερικανικού LNG, να διοχετεύεται προς τη Σερβία και άλλες αγορές της Κεντρικής Ευρώπης μέσω του περιφερειακού δικτύου φυσικού αερίου.
Η Βόρεια Μακεδονία διαθέτει τέσσερις δεσμευμένες χρονοθυρίδες (slots) στον τερματικό σταθμό LNG της Αλεξανδρούπολης. Η διασύνδεση με την Ελλάδα θα συμπληρωθεί από έναν βόρειο διασυνδετήριο αγωγό, ο οποίος θα συνδέει το εθνικό δίκτυο φυσικού αερίου της Βόρειας Μακεδονίας με εκείνο της Σερβίας.
Η σχεδιαζόμενη διαδρομή θα συνδέει την Αλεξανδρούπολη με τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία, δημιουργώντας έναν δυνητικό νέο διάδρομο τροφοδοσίας προς την Κεντρική Ευρώπη, ο οποίος θα μπορεί να φτάνει έως την Ουγγαρία και την Αυστρία.
Ο διασυνδετήριος αγωγός θα έχει δυναμικότητα μεταξύ 3 και 6 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική οδό έναντι των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου στην περιοχή.
Παράλληλα, το έργο θα συμβάλει στη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών της χώρας, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη θέση της στην περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου.
