Για ένα γεωπολιτικό ρήγμα που βαθαίνει κάνει λόγο η Bank of America σε νέα της έκθεση σχετικά με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και την αγορά ενέργειας, επισημαίνοντας πως οι συνεχιζόμενες αψιμαχίες έως το τέλος του έτους αποτελούν πλέον το επικρατέστερο σενάριό της. Αναθεωρεί έτσι ανοδικά την πρόβλεψή της για το Brent στο δεύτερο εξάμηνο στα 95 δολάρια ανά βαρέλι. Εάν όμως οι αψιμαχίες συνεχιστούν ή ενταθούν οι ζημιές στις υποδομές, ενδέχεται να απαιτηθεί εκτίναξη της τιμής του Brent πολύ πάνω από τα 150 δολάρια ανά βαρέλι, προκειμένου να περιοριστεί η ζήτηση για πετρέλαιο.
Πιο αναλυτικά, όπως σημειώνει η BofA, και παρά την πτώση που κατέγραψε το πετρέλαιο έπειτα από αναφορές ότι η Τεχεράνη μπορεί να επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ εντός επτά ημερών, εάν οι ΗΠΑ χαλαρώσουν τη στρατιωτική πίεση και άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων, οι παγκόσμιες αγορές πετρελαίου αντιμετωπίζουν μια εξαιρετικά μεγάλη διαταραχή του εφοδιασμού, καθώς έχει μειωθεί η διαθεσιμότητα αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων.
Οι διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να έχουν κορυφωθεί κοντά στα 14 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα και πιο πρόσφατα έφτασαν κατά μέσο όρο τα 4-8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα. Ταυτόχρονα, οι διακοπές λειτουργίας των διυλιστηρίων και οι χαμηλότερες εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία, σε συνδυασμό με τις ακόμη υποτονικές εξαγωγές κινεζικών προϊόντων, έχουν περιορίσει απότομα τις αγορές καυσίμων πετρελαίου.
Σε γενικές γραμμές, όπως τονίζει η BofA, τα παγκόσμια αποθέματα αργού πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου εξαντλούνται, τα στρατηγικά αποθέματα του ΟΟΣΑ έχουν ήδη μειωθεί σημαντικά και το φυσικό αργό πετρέλαιο επιβάλλει μεγάλα ασφάλιστρα σε σχέση με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αναφοράς. Παρόλο που τα διυλιστήρια και οι εξαγωγείς καυσίμων των ΗΠΑ έχουν καλύψει εν μέρει το κενό, τα εξαιρετικά χαμηλά αποθέματα προϊόντων και τα αυξημένα περιθώρια διύλισης δείχνουν ότι το σύστημα έχει πολύ περιορισμένη εφεδρική παραγωγική ικανότητα.
Παράλληλα, όπως επισημαίνει η BofA, το ενεργειακό σοκ μεταδίδεται όλο και περισσότερο στο ευρύτερο μακροοικονομικό περιβάλλον μέσω των αυξημένων προσδοκιών για τον πληθωρισμό και των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου Brent ώθησε υψηλότερα τον πληθωρισμό ισορροπίας και έχει συμβάλει σε αύξηση κατά περίπου 100 μονάδες βάσης των αποδόσεων των 10ετών κρατικών ομολόγων στις κυριότερες ανεπτυγμένες αγορές, ενώ ένα ενδεχόμενο ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να μεταφέρει τον πληθωρισμό των εμπορευμάτων από την ενέργεια στα γεωργικά προϊόντα.
Παρ' όλα αυτά, η παγκόσμια οικονομία έχει απορροφήσει το σοκ εξαιρετικά καλά μέχρι στιγμής, χάρη στις χαλαρές δημοσιονομικές και νομισματικές συνθήκες, την ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και την ανθεκτική βιομηχανική δραστηριότητα στους τομείς της άμυνας και της τεχνητής νοημοσύνης, σημειώνει η αμερικάνικη τράπεζα.
Επίσης, οι δαπάνες για ενέργεια παραμένουν σχετικά περιορισμένες ως ποσοστό του παγκόσμιου ΑΕΠ, ενώ η ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη έχει επίσης συμβάλει στην αποτροπή σημαντικής επιδείνωσης στις πιστωτικές αγορές.
Η BofA εκτιμά ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε ιδιαίτερα πλεονεκτική θέση, έχοντας αυξήσει το μερίδιό τους στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου και έχοντας αναδειχθεί σε σημαντικό καθαρό εξαγωγέα αργού πετρελαίου, διυλισμένων καυσίμων, πετροχημικών προϊόντων και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Ωστόσο, κατά την άποψή της, οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές αψιμαχίες μέχρι το τέλος του έτους είναι πλέον το πιο πιθανό σενάριο και έτσι αυξάνει την πρόβλεψή της για το Brent για το δεύτερο εξάμηνο του 2026 στα 95 δολάρια/βαρέλι από 83 δολάρια/βαρέλι.
Παρόλο που οι εναλλακτικές διαδρομές και οι συνοδευόμενες αποστολές μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν μετριάσει μέρος του ελλείμματος, οι κατεστραμμένες υποδομές και οι αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις καθιστούν απίθανη την ταχεία ομαλοποίηση, τονίζει η BofA.
Οι συνεχιζόμενες μειώσεις αποθεμάτων υποστηρίζουν μια μέση τιμή Brent περίπου 80 δολαρίων/βαρέλι το 2027, αλλά η πιο σημαντική αλλαγή είναι ένας αυξανόμενος κίνδυνος: τα στρατηγικά και τα εμπορικά αποθέματα γίνονται προοδευτικά πιο αραιά, ενώ οι αγορές φυσικού αργού ήδη σηματοδοτούν οξεία βραχυπρόθεσμη έλλειψη μέσω ακραίας καθυστέρησης.
Παρά αυτή τη στενότητα, οι τιμές της ενέργειας εξακολουθούν να είναι σχετικά προσιτές όταν προσαρμόζονται για το εισόδημα και τον πληθωρισμό, και η ανάπτυξη δεν επιβραδύνεται ακόμη.
Έτσι, όπως προειδοποιεί, εάν οι διαταραχές συνεχιστούν την άνοιξη του 2027 ή ενταθούν οι ζημιές στις υποδομές πετρελαίου, τα συμβόλαια Brent ενδέχεται να χρειαστεί να εκτοξευθούν πολύ πάνω από τα 150 δολάρια/βαρέλι για να περιορίσουν την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου.
