Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα μέχρι στιγμής, δεδομένης της κλίμακας του σοκ στην προσφορά. Ωστόσο, εάν αυτή η ανθεκτικότητα διατηρηθεί και η προσφορά από τη Μέση Ανατολή παραμείνει περιορισμένη, ενδέχεται τελικά να απαιτηθεί μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών καυσίμων για να επανέλθει η αγορά σε ισορροπία – μια εξέλιξη που θα μπορούσε να επιφέρει μεγαλύτερο «πόνο» στην οικονομία από ό,τι έχει βιώσει μέχρι τώρα, όπως σημειώνει η Capital Economics.
Ειδικότερα, όπως επισημαίνει σε νέα ανάλυσή της, η άντληση αποθεμάτων επέτρεψε στη ζήτηση πετρελαίου να υποχωρήσει πολύ λιγότερο σε σχέση με την προσφορά κατά τα αρχικά στάδια της κρίσης. Αν και η αγορά πετρελαίου είχε ουσιαστικά επανέλθει σε ισορροπία τον Ιούλιο, η EIA εκτιμά ότι η κατάσταση στενότητας επανήλθε τον Αύγουστο, καθώς η ανάκαμψη της προσφοράς αναστράφηκε, ενώ παράλληλα η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου ενισχύθηκε.
Το χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης είναι πιθανό να διευρυνθεί περαιτέρω αυτόν τον μήνα, εκτιμά η Capital Economics. Παρά την αύξηση των εξαγωγών αργού πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ στα περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (57% των όγκων προ της σύγκρουσης), η αύξηση αυτή ενδέχεται να αντισταθμιστεί από τη διαταραχή στις εξαγωγές από το Γιανμπού, η οποία οφείλεται στις επιθέσεις των Χούθι και στο κλείσιμο του αγωγού Ανατολής-Δύσης.
Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, είναι πώς θα πραγματοποιηθεί η αναγκαία προσαρμογή της ζήτησης, τονίζει ο οίκος. Μέχρι στιγμής, η κατανάλωση έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα σε σύγκριση με τη συνολική κλίμακα του σοκ στην προσφορά. Πράγματι, η EIA εκτίμησε ότι, τον Αύγουστο, η αύξηση της ζήτησης υπολειπόταν μόλις κατά 0,8% σε σχέση με τα επίπεδα του προηγούμενου έτους.
Πέρα από τον καθαρά τεχνικό ρόλο των αποθεμάτων, δύο ακόμη εξηγήσεις για την ανθεκτικότητα της ζήτησης ενδέχεται να είναι ότι η παγκόσμια στήριξη μέσω μέτρων πολιτικής και η μείωση των αποταμιεύσεων των νοικοκυριών σε ορισμένες χώρες, άμβλυναν το πλήγμα στην οικονομική δραστηριότητα και, κατ' επέκταση, στην κατανάλωση πετρελαίου, προσθέτει ο οίκος. Πράγματι, ο IEA έχει καταγράψει μεγάλο αριθμό μέτρων στήριξης των καταναλωτών που έχουν τεθεί σε εφαρμογή. Ακόμη και τώρα, οι Γερμανοί εξετάζουν το ενδεχόμενο μείωσης του φόρου επί των πωλήσεων στη βενζίνη.
Σε κάθε περίπτωση, με τη στήριξη των δαπανών, τα μέτρα αυτά ενδέχεται να έχουν εξασθενήσει τη συνήθη μετάδοση των επιδράσεων μέσω του μηχανισμού των τιμών. Αυτός μπορεί να είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι τιμές των διυλισμένων προϊόντων έχουν εκτιναχθεί σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με την αρχή της κρίσης, επισημαίνει η Capital Economics. Δεδομένης της ασυνήθιστης ανθεκτικότητας της ζήτησης, ίσως χρειαστεί οι τιμές να παραμείνουν υψηλές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ώστε η κατανάλωση να ευθυγραμμιστεί εκ νέου με την περιορισμένη προσφορά, όπως εκτιμά.
Ο βασικός «γνωστός άγνωστος» σε όλη αυτή την υπόθεση είναι η αγοραστική συμπεριφορά της Κίνας. Η μείωση των εισαγωγών αργού πετρελαίου από τη χώρα συνέβαλε στην αντιστάθμιση του αρχικού σοκ στην προσφορά, ωστόσο τα πιο πρόσφατα στοιχεία υποδεικνύουν μια κάποια ανάκαμψη των αγορών, σημειώνει η Capital Economics Τα εμπορικά στοιχεία της Κίνας για τον Αύγουστο δείχνουν ότι οι εισαγωγές αργού αυξήθηκαν στα 9,0 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι του χαμηλού των 7,2 εκατ. βαρελιών ημερησίως που καταγράφηκε τον Ιούνιο. Παράλληλα, τα δεδομένα παρακολούθησης πλοίων για το πρώτο μισό του Σεπτεμβρίου υποδεικνύουν περαιτέρω σταδιακή αύξηση. Εάν η ζήτηση της Κίνας για εισαγωγές συνεχίσει να ανακάμπτει, το μεγαλύτερο μέρος του βάρους της προσαρμογής της παγκόσμιας ζήτησης θα μετατοπιστεί στον υπόλοιπο κόσμο, επισημαίνει ο οίκος.
«Όσο περισσότερο διαρκεί το σοκ, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να χαθεί οριστικά ένα μέρος της ζήτησης, αντί απλώς να αναβληθεί ή να περιοριστεί προσωρινά», σημειώνει χαρακτηριστικά. Αυτό μπορεί να συμβεί λόγω αλλαγών στη συμπεριφορά ή βελτιώσεων στην ενεργειακή απόδοση, όπως η ταχύτερη υιοθέτηση εναλλακτικών μορφών ενέργειας. Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εκτιμηθεί το μέγεθος αυτής της επίπτωσης, ωστόσο η ραγδαία αύξηση των εξαγωγών ηλεκτρικών οχημάτων από την Κίνα αποτελεί μια πρώτη ένδειξη ότι η μακροπρόθεσμη απόκριση ενδέχεται να είναι σημαντική.
Συνολικά, οι πρόσφατοι δείκτες καταδεικνύουν ότι η αναγκαία προσαρμογή στη ζήτηση πετρελαίου έχει καθυστερήσει, σημειώνει η Capital Economics. Εκτός εάν υπάρξει σημαντική ανάκαμψη της προσφοράς στο άμεσο μέλλον ή/και «εθελούσιες περικοπές», η εν λόγω προσαρμογή καθίσταται αναπόφευκτη και θα απαιτηθεί μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι μεγάλο μέρος αυτής της πίεσης αναμένεται να προέλθει από τη διατήρηση μεγάλου spread μεταξύ των τιμών των διυλισμένων προϊόντων και του αργού πετρελαίου. Στο πλαίσιο αυτό, ο οίκος εκτιμά ότι η διαφορά μεταξύ των τιμών των διυλισμένων προϊόντων και του αργού θα παραμείνει πολύ μεγάλη για το υπόλοιπο του τρέχοντος έτους, προτού εξομαλυνθεί εν μέρει κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027.
