Σε μια νέα ενεργειακή πραγματικότητα περνά σταδιακά και ο αγροτικός τομέας της Κρήτης, με τα φωτοβολταϊκά για αυτοκατανάλωση να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στην προσπάθεια περιορισμού του κόστους παραγωγής. Η υψηλή ηλιοφάνεια του νησιού και, παράλληλα, οι αυξημένες ανάγκες σε ηλεκτρική ενέργεια για άρδευση, γεωτρήσεις, θερμοκηπιακές εγκαταστάσεις και άλλες αγροτικές δραστηριότητες δημιουργούν ένα πεδίο στο οποίο η παραγωγή ενέργειας από τον ίδιο τον καταναλωτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το έργο «Φωτοβολταϊκά συστήματα για αυτοκατανάλωση σε κτίρια κατοικιών και στον γεωργικό τομέα», το οποίο εντάσσεται στο REPowerEU και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Με την πέμπτη τροποποίηση της απόφασης ένταξης επικαιροποιείται το πλαίσιο του έργου, χωρίς μεταβολή του συνολικού προϋπολογισμού του.
Για την Κρήτη, το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στη δυνατότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων να καλύπτουν μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών τους αναγκών μέσω φωτοβολταϊκών. Η κατεύθυνση του προγράμματος είναι σαφής, καθώς προβλέπει εγκαταστάσεις αυτοκατανάλωσης στον γεωργικό τομέα, ενώ στο σκέλος των «Φωτοβολταϊκών στη στέγη» υπάρχει και δυνατότητα συνδυασμού με συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Στόχος τα 13.700 συστήματα
Σε εθνικό επίπεδο, ο στόχος έχει τοποθετηθεί στις 13.700 εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών συστημάτων για αυτοκατανάλωση σε κατοικίες και στον γεωργικό τομέα. Από αυτές, 1.080 προβλέπεται να κατευθυνθούν σε ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά και 430 σε γεωργούς.
Σε τούτο το σημείο βρίσκεται και η ιδιαίτερη σημασία της δράσης για την Κρήτη. Η αυτοπαραγωγή δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη επένδυση στις ΑΠΕ, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο συγκράτησης του λειτουργικού κόστους μιας αγροτικής εκμετάλλευσης. Ειδικά σε ενεργοβόρες δραστηριότητες, η δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κοντά στο σημείο όπου αυτή καταναλώνεται αλλάζει σταδιακά το ενεργειακό μοντέλο του πρωτογενούς τομέα.
Παράλληλα, το πρόγραμμα εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ και βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στον αγροτικό τομέα, με το σχετικό κείμενο να συνδέει ρητά τις παρεμβάσεις με τη μείωση των εκπομπών και την αξιοποίηση του δυναμικού των ανανεώσιμων πηγών.
Επένδυση 145,6 εκατ. ευρώ
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου για τα φωτοβολταϊκά αυτοκατανάλωσης ανέρχεται σε 145,6 εκατ. ευρώ, με τη νέα τροποποίηση να προβλέπει ανακατανομή δαπανών χωρίς αλλαγή του συνολικού οικονομικού αντικειμένου.
Αυτή τη στιγμή, πάντως, η απόφαση δεν προσδιορίζει πόσες από τις εγκαταστάσεις αφορούν ειδικά την Κρήτη. Ωστόσο, για έναν τόπο όπου συνυπάρχουν ισχυρή αγροτική παραγωγή, υψηλό ηλιακό δυναμικό και σημαντικές ενεργειακές ανάγκες, η διεύρυνση της αυτοπαραγωγής μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη κομμάτι της ενεργειακής μετάβασης του νησιού, αυτή τη φορά με άμεσο αποτύπωμα στο χωράφι και στο κόστος παραγωγής.
