Στα 4–5 GW τοποθετεί η Aurora Energy Research την εγκατεστημένη ισχύ μπαταριών στην Ελλάδα έως το 2030. Το επενδυτικό ενδιαφέρον στον κλάδο είναι σήμερα αρκετά μεγάλο, όμως η διαδρομή από την αίτηση σύνδεσης έως τη λειτουργία ενός έργου περνά από δύο δύσκολα στάδια, την εξασφάλιση πρόσβασης στο δίκτυο και τη διαμόρφωση εσόδων που μπορούν να στηρίξουν τραπεζικό δανεισμό.
Στο κοινό webinar της Aurora με τη δικηγορική εταιρεία KLC παρουσιάστηκαν οι προκλήσεις και οι προοπτικές της εγχώριας αγοράς αποθήκευσης, με διαδρομές ανάπτυξης που αθροιστικά προσεγγίζουν τα 6,8 GW. Η πρόβλεψη για την ισχύ που τελικά θα εγκατασταθεί είναι χαμηλότερη, καθώς μέρος των σχεδίων αναμένεται να προσκρούσει σε περιορισμούς σύνδεσης, προθεσμίες υλοποίησης ή δυσκολίες χρηματοδότησης.
Η αγορά ξεκινά από τα έργα των τριών διαγωνισμών αποθήκευσης, συνολικής ισχύος 900 MW. Η Aurora εκτιμά ότι η εγκατεστημένη ισχύς μπαταριών θα πλησιάσει το 1 GW μέσα στο 2026. Το μεγαλύτερο επόμενο βήμα αφορά τα έργα που θα στηριχθούν στα έσοδα της αγοράς. Για το καθεστώς προτεραιότητας σύνδεσης προβλέπονται 4,7 GW αυτόνομων μπαταριών, ενώ οι αιτήσεις που υποβλήθηκαν έφτασαν τα 12,15 GW. Πρόκειται, ωστόσο, για αιτούμενη ισχύ και όχι για έργα με εξασφαλισμένη υλοποίηση.
Πού βρίσκονται οι αποδόσεις
Για μια αυτόνομη μπαταρία διάρκειας δύο ωρών που αρχίζει να λειτουργεί το 2027, η Aurora παρουσίασε ενδεικτικό εσωτερικό βαθμό απόδοσης από 9% έως λίγο κάτω από 12%, με παραδοχή 1,5 κύκλου φόρτισης και εκφόρτισης την ημέρα. Στα συνδυασμένα έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης, οι ενδεικτικές αποδόσεις ξεπερνούν το 11%. Τα ποσοστά μεταβάλλονται ανάλογα με τον σχεδιασμό και τους όρους λειτουργίας κάθε εγκατάστασης· δεν αποτελούν εγγυημένη απόδοση για κάθε επένδυση.
Καθοριστικό ρόλο στα έσοδα των αυτόνομων μπαταριών αναμένεται να έχει η αγορά ενέργειας στις φθηνότερες ώρες και η πώλησή της όταν οι τιμές ανεβαίνουν. Στο μοντέλο της Aurora για τη δίωρη μπαταρία, περίπου το 70% των συνολικών εσόδων κατά τη διάρκεια ζωής της προέρχεται από αυτή τη δραστηριότητα στις χονδρεμπορικές αγορές και στις αγορές ενέργειας εξισορρόπησης. Το υπόλοιπο συνδέεται με την παροχή ισχύος εξισορρόπησης και εφεδρειών.
Η είσοδος περισσότερων μπαταριών, πάντως, θα αυξήσει τον ανταγωνισμό για τα ίδια έσοδα. Η πρόσθετη προσφορά μπορεί να πιέσει τις αμοιβές στις αγορές εφεδρειών, ενώ η φόρτιση και η εκφόρτιση των μπαταριών τείνουν να περιορίζουν τις διαφορές μεταξύ φθηνών και ακριβών ωρών. Γι’ αυτό ένα επιχειρηματικό σχέδιο χρειάζεται να αντέχει και σε χαμηλότερα μελλοντικά έσοδα από εκείνα που υποδεικνύουν οι σημερινές συνθήκες.
Τι ζητούν οι τράπεζες
Εδώ βρίσκεται, σύμφωνα με την KLC, η βασική δοκιμασία για την επόμενη γενιά έργων. Οι τράπεζες εξετάζουν κατά πόσο τα έσοδα θα είναι αρκετά προβλέψιμα ώστε να εξυπηρετείται το δάνειο, δίνοντας παράλληλα βάρος στην οικονομική θέση του επενδυτή και στη στήριξη από τους μετόχους.
Μία επιλογή είναι οι συμβάσεις tolling, με τις οποίες ο ιδιοκτήτης παραχωρεί την εμπορική αξιοποίηση της μπαταρίας σε άλλη εταιρεία έναντι συμφωνημένης αμοιβής. Εξετάζονται επίσης συμβάσεις με ελάχιστο εγγυημένο έσοδο και συμμετοχή στα πρόσθετα κέρδη. Τέτοιες συμφωνίες μπορούν να κάνουν τις ταμειακές ροές πιο προβλέψιμες, εφόσον καθορίζουν με σαφήνεια τι συμβαίνει όταν η μπαταρία δεν είναι διαθέσιμη ή αποδίδει λιγότερο από το αναμενόμενο.
Για τα έργα που συνδυάζουν φωτοβολταϊκά και μπαταρίες, η αποθήκευση δίνει τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους της παραγωγής σε ώρες υψηλότερων τιμών. Η κοινή ανάπτυξη μπορεί επίσης να μειώσει επιμέρους κόστη. Οι όροι σύνδεσης, όμως, πρέπει να αποτυπώνονται στους υπολογισμούς από την αρχή: σε παράδειγμα που παρουσίασε η Aurora, οι περιορισμοί έγχυσης μείωσαν τα συνολικά έσοδα ζωής φωτοβολταϊκού με δίωρη μπαταρία κατά περίπου 15%–16%.
Η πρόβλεψη των 4–5 GW δείχνει, έτσι, το μέγεθος της αγοράς που μπορεί να αναπτυχθεί μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Για τους επενδυτές, η άμεση πρόκληση είναι να συνδυάσουν διαθέσιμη σύνδεση, ρεαλιστική πρόβλεψη εσόδων και συμβάσεις που θα επιτρέψουν στα έργα να φτάσουν στην κατασκευή.
