Σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα διατηρείται το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στην ελληνική αγορά, με τη χονδρική τιμή να καταγράφει νέα σημαντική άνοδο και να εντείνει τις ανησυχίες για τις επιβαρύνσεις που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις τον Νοέμβριο. Συγκεκριμένα, η Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς (ΤΕΑ) στην Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώθηκε για την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου στα 287,75 ευρώ/MWh, σημειώνοντας αύξηση 20,50% σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα.
Μάλιστα, η διακύμανση των τιμών κατά τη διάρκεια του 24ώρου ήταν ιδιαίτερα έντονη. Η ανώτατη τιμή έφθασε στα 399,02 ευρώ/MWh, ενώ η χαμηλότερη υποχώρησε στα 201,48 ευρώ/MWh, αποτυπώνοντας τις ισχυρές πιέσεις που εξακολουθούν να επικρατούν στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Την ίδια ώρα, η συνολική ζήτηση ανήλθε στις 340,36 GWh.
Στο ενεργειακό μείγμα της ηλεκτροπαραγωγής κυρίαρχη θέση είχε το φυσικό αέριο, με συμμετοχή 49,9%, ενώ οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας κάλυψαν το 35,1%. Ακολούθησαν ο λιγνίτης με 7%, τα υδροηλεκτρικά με 3,9% και οι εισαγωγές με 2,3%. Σε επίπεδο διασυνοριακών ροών, οι εξαγωγές διαμορφώθηκαν στις 32,517 MWh και οι εισαγωγές στις 3,849 MWh, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία.
Η Ελλάδα μεταξύ των ακριβότερων ευρωπαϊκών αγορών
Η ανοδική πορεία της ελληνικής χονδρεμπορικής αγοράς εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό περιβάλλον υψηλών τιμών, αν και η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε όλες τις χώρες. Με βάση τα στοιχεία για την αγορά της επόμενης ημέρας, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ακριβότερες αγορές της Ευρώπης, με τιμή περίπου 287,75 ευρώ ευρώ/MWh και ημερήσια αύξηση 20,50%.
Ακόμη υψηλότερες τιμές καταγράφονται στην Ουγγαρία, όπου η ηλεκτρική ενέργεια διαμορφώνεται στα 306,23 ευρώ/MWh, στη Σερβία στα 304,22 ευρώ/MWh, στη Ρουμανία στα 303,80 ευρώ/MWh και στη Βουλγαρία στα 302,47 ευρώ/MWh. Αντίθετα, σε αρκετές μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές παρατηρείται ημερήσια αποκλιμάκωση. Στη Γερμανία η τιμή διαμορφώνεται στα 269,50 ευρώ/MWh, στη Γαλλία στα 248,57 ευρώ/MWh, στην Ισπανία στα 246,64 ευρώ/MWh και στην Ιταλία στα 262,11 ευρώ/MWh.
Αξιοσημείωτη είναι η περίπτωση της Φινλανδίας, όπου η τιμή υποχωρεί στα 148,46 ευρώ/MWh, παρά την ιδιαίτερα μεγάλη ημερήσια αύξηση που καταγράφεται σε ποσοστιαία βάση. Η διαφορά αυτή αναδεικνύει τις σημαντικές αποκλίσεις που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τις ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.
Ανησυχία για τα τιμολόγια του Νοεμβρίου
Στο μεταξύ, η νέα άνοδος της χονδρικής δημιουργεί πρόσθετη πίεση ενόψει της ανακοίνωσης των πράσινων και κυμαινόμενων τιμολογίων για τον Νοέμβριο, η οποία αναμένεται την Κυριακή 1η Νοεμβρίου. Οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας καλούνται να αποτυπώσουν στα νέα τιμολόγια το αυξημένο κόστος προμήθειας, με το ενδεχόμενο ανατιμήσεων να παραμένει ισχυρό.
Η επιβάρυνση δεν προκύπτει μόνο από τη σημερινή ημερήσια άνοδο, αλλά και από τη συνολική πορεία της αγοράς μέσα στον Οκτώβριο. Η μέση χονδρική τιμή του μήνα έχει διαμορφωθεί στα 194,28 ευρώ/MWh, έναντι 156,30 ευρώ/MWh τον Σεπτέμβριο, καταγράφοντας αύξηση 24,3%. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την πιθανότητα μετακύλισης μέρους του αυξημένου κόστους στους τελικούς καταναλωτές, χωρίς ωστόσο το ύψος των επιβαρύνσεων να είναι δεδομένο, καθώς θα εξαρτηθεί από την εμπορική πολιτική των προμηθευτών και τα περιθώρια απορρόφησης των αυξήσεων.
Καθοριστικός παράγοντας για τη διαμόρφωση των τιμών παραμένει το φυσικό αέριο, το οποίο διατηρείται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα στις ευρωπαϊκές αγορές σε επίπεδα πέριξ 100 ευρώ/MWh. Μάλιστα το πρωί της Παρασκευής ξεπέρασε τα ψυχολογικό όροο των 100 ευρώ/MWh στον ολλανδικό κόμβο TTF. Βέβαια, η άνοδος του κόστους του καυσίμου επιβαρύνει άμεσα την ηλεκτροπαραγωγή και περιορίζει τις δυνατότητες αποκλιμάκωσης της χονδρικής τιμής.
Παπασταύρου: Ανάγκη ευρωπαϊκής ευελιξίας για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση εντείνει τις παρεμβάσεις της σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ζητώντας μεγαλύτερα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας για τη χρηματοδότηση προσωρινών και στοχευμένων μέτρων ενεργειακής στήριξης.
Το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο, όπου ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου περιέγραψε με ιδιαίτερα έντονους τόνους τη σοβαρότητα της κατάστασης.
«Αντιμετωπίζουμε μια πρωτοφανή και ίσως τη σοβαρότερη ενεργειακή κρίση που έχουμε βιώσει ποτέ», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να περάσει από τη διαπίστωση της ανάγκης κοινής αντίδρασης στην υιοθέτηση συγκεκριμένων μέτρων.
Ο Έλληνας υπουργός ζήτησε την αξιοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, προκειμένου να καταστεί δυνατή η χρηματοδότηση παρεμβάσεων για την προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Όπως σημείωσε, η σχετική κατεύθυνση έχει ήδη αποτυπωθεί στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και πλέον απαιτείται να μετατραπεί σε εφαρμόσιμη πολιτική.
Παράλληλα, η Ελλάδα πρότεινε τη διοργάνωση κοινής συνεδρίασης των υπουργών Ενέργειας με τους υπουργούς Οικονομικών και Οικονομίας, στο πλαίσιο του ECOFIN και του Eurogroup, ώστε να εξεταστούν οι δυνατότητες αντιμετώπισης της κρίσης εντός των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ελληνική πρωτοβουλία υποστήριξαν η Μάλτα, η Βουλγαρία, η Σλοβακία και η Ρουμανία.
Στο επίκεντρο η ενεργειακή ασφάλεια και οι νέες υποδομές
Στην παρέμβασή του, ο κ. Παπασταύρου έθεσε επίσης το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας, αναδεικνύοντας τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου ως εναλλακτικής οδού τροφοδοσίας της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, στο πλαίσιο της σταδιακής απεξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ακόμη στην ανάγκη αξιοποίησης των εγχώριων ενεργειακών πόρων, αλλά και διατήρησης της παραγωγικής δυνατότητας και της ανταγωνιστικότητας των διυλιστηρίων. Όπως προκύπτει από τις ελληνικές θέσεις, η ενεργειακή μετάβαση θα πρέπει να συνδυάζεται με την ασφάλεια εφοδιασμού, την οικονομική ανθεκτικότητα και την προστασία της κοινωνικής συνοχής.
Παράλληλα, η Αθήνα υποστήριξε την επιτάχυνση των επενδύσεων σε σύγχρονα και έξυπνα ηλεκτρικά δίκτυα, καθώς και την ενίσχυση της διαφάνειας στις χρεώσεις χρήσης τους. Ο υπουργός επισήμανε, ωστόσο, ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες θα πρέπει να διατηρούν επαρκή ευελιξία, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των εθνικών ενεργειακών συστημάτων.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναδείχθηκε η στρατηγική σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector), η οποία αποτελεί έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και αποσκοπεί στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου. Ο κ. Παπασταύρου ενημέρωσε τους Ευρωπαίους ομολόγους του για την πρόοδο του έργου και τη συμμετοχή της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam.
Σταθερές, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι επιδοτήσεις στα καύσιμα
Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό της χώρας, το ενδιαφέρον στρέφεται και στις επιδοτήσεις καυσίμων για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου. Οι σχετικές ανακοινώσεις αναμένονται το Σάββατο 31 Οκτωβρίου και, σύμφωνα με πληροφορίες του ΕΡΤnews, δεν προβλέπεται προς το παρόν αλλαγή στο υφιστάμενο πλαίσιο ενίσχυσης.
Οι επιδοτήσεις εκτιμάται ότι θα διατηρηθούν στα σημερινά επίπεδα, δηλαδή στα 40 λεπτά ανά λίτρο για το πετρέλαιο θέρμανσης, στα 20 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης και στα 10 λεπτά για την αμόλυβδη βενζίνη. Η οριστική εικόνα, ωστόσο, θα αποσαφηνιστεί με τις επίσημες ανακοινώσεις.
