Σημαντικά μεγαλύτερη από ό,τι αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία είναι η ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας στο Πακιστάν, εξαιτίας της μη καταγραφής μεγάλου μέρους των αποκεντρωμένων φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, σύμφωνα με μελέτη του ερευνητικού οργανισμού Renewables First με έδρα το Ισλαμαμπάντ.
Η έρευνα επισημαίνει ότι η ελλιπής αποτύπωση της διασπαρμένης παραγωγής οδηγεί σε στρεβλή εικόνα της ενεργειακής μετάβασης της χώρας, διατηρώντας την εντύπωση ισχυρής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Βάσει της μελέτης, τα φωτοβολταϊκά πάνελ που είχαν εισαχθεί έως τον Ιούνιο του 2025 ανέρχονται σε 48 GW, με δυνατότητα να περιορίσουν μελλοντικές εισαγωγές καυσίμων έως και κατά 120 δισ. δολάρια. Πιο πρόσφατες εκτιμήσεις ανεβάζουν τις εισαγωγές στα 51,5 GW, γεγονός που θα μπορούσε να αυξήσει το όφελος έως και στα 180 δισ. δολάρια, ενώ η συνολική παραγόμενη ενέργεια κατά τον κύκλο ζωής τους εκτιμάται σε 1.730 TWh.
Παρά ταύτα, τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να κυριαρχούν στο ενεργειακό μείγμα, επιβαρύνοντας την οικονομία μέσω της εξάρτησης από εισαγωγές, της έκθεσης σε συναλλαγματικούς κινδύνους και της ευπάθειας στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών. Επιπλέον, η χρήση τους χαρακτηρίζεται από χαμηλή αποδοτικότητα, καθώς σημαντικό μέρος της ενέργειας χάνεται κατά τη μετατροπή και τη μεταφορά.
Αντίθετα, τα αποκεντρωμένα φωτοβολταϊκά εμφανίζονται πιο ανθεκτικά και αποδοτικά, ιδίως όταν συνδυάζονται με εξηλεκτρισμένες εφαρμογές τελικής χρήσης.
Τα επίσημα στοιχεία καταγράφουν κυρίως την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω δικτύου και τα έργα μεγάλης κλίμακας, αφήνοντας εκτός σημαντικό αριθμό εγκαταστάσεων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Έτσι, ενώ η εγκατεστημένη ισχύς net-metering υπολογιζόταν σε 6,8 GW έως τον Σεπτέμβριο του 2024 και τα μεγάλα έργα σε περίπου 780 MW, εκτιμάται ότι η συνολική ηλιακή ισχύς είχε φτάσει τα 32 GW ήδη από τον Ιούνιο του 2025, με το μεγαλύτερο μέρος να προέρχεται από αποκεντρωμένα συστήματα.
Η απουσία ενιαίας και αξιόπιστης βάσης δεδομένων για τις εγκαταστάσεις net-metering, behind-the-meter και off-grid δυσχεραίνει τον ενεργειακό σχεδιασμό, επισημαίνει η μελέτη.
Παράλληλα, η υποκαταγραφή της παραγωγής οδηγεί σε φαινομενικά στάσιμη ενεργειακή κατανάλωση τα τελευταία χρόνια, παρά την αύξηση του πληθυσμού, την αστικοποίηση και την οικονομική ανάπτυξη. Όταν όμως συνυπολογιστεί η μη καταγεγραμμένη παραγωγή, η ενεργειακή εικόνα ευθυγραμμίζεται περισσότερο με την πραγματική οικονομική δραστηριότητα.
Οι αναλυτές τονίζουν ότι το ενεργειακό σύστημα του Πακιστάν βρίσκεται ήδη σε φάση «σιωπηλής αναδιάρθρωσης», που καθοδηγείται κυρίως από τις επιλογές των καταναλωτών και όχι από τον σχεδιασμό πολιτικής. Όπως επισημαίνεται, η πρόκληση πλέον δεν είναι αν θα προχωρήσει ο εξηλεκτρισμός, αλλά αν οι θεσμοί και τα ρυθμιστικά πλαίσια θα προσαρμοστούν εγκαίρως, ώστε η μετάβαση να γίνει συντεταγμένα και χωρίς πρόσθετες δημοσιονομικές πιέσεις.
Πηγή: pv-magazine
