Σε αγώνα δρόμου για την ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης ενέργειας έχει εισέλθει η Ελλάδα, καθώς η ταχεία αύξηση της παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) αναδεικνύει ολοένα και πιο επιτακτικά την ανάγκη ενίσχυσης της ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος. Οι περικοπές πράσινης παραγωγής, οι πιέσεις στα δίκτυα και η ανάγκη αξιοποίησης της φθηνής ενέργειας που παράγεται κατά τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας καθιστούν τις μπαταρίες βασική προϋπόθεση για την επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης.
Το μήνυμα αυτό κυριάρχησε στις συζητήσεις του 9ου Athens Investment Forum, που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, με συνδιοργανωτές το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) και τη Vertical Solutions. Στην ενότητα «Ενέργεια ΙΙ – Ενεργειακές Υποδομές και Γεωπολιτική» και ειδικότερα στη συζήτηση με τίτλο «Υποδομές ισχύος: Η Ελλάδα ανάμεσα στην ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωστρατηγική ευκαιρία», η αποθήκευση αναδείχθηκε σε κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια του ενεργειακού συστήματος.
Το ζητούμενο, βέβαια, δεν είναι πλέον μόνο η προσθήκη νέας ισχύος από ΑΠΕ, αλλά η δυνατότητα του συστήματος να αποθηκεύει την ενέργεια όταν υπάρχει πλεόνασμα και να την αποδίδει όταν οι ανάγκες αυξάνονται. Και σε αυτό το πεδίο η Ελλάδα καλείται να καλύψει γρήγορα το χαμένο έδαφος.
Οι κυβερνητικοί στόχοι και το στοίχημα των 4 GW
Την επιτάχυνση των επενδύσεων στην αποθήκευση έθεσε, πάντως, εσχάτως, στο επίκεντρο και η κυβέρνηση. Κι αυτό παρά την παρέλευση του ΤΑΑ όπου επιλέχθηκε η χρηματοδότησηάλλων δράσεων όπως πχ τα προγράμματα του Εξοικονομώ, όπως έχουν αναφέρει επανειλημμένα από το ΥΠΕΝ. Στο πλαίσιο της συζήτησης στο συνε΄δριο, πάντως του ΤΕΕ, για τη χρηματοδότηση της ενεργειακής μετάβασης, επισημάνθηκε από τον Υφυπουργό Ν. Τσάφο ότι μέσω της ρήτρας διαφυγής διοχετεύονται 200 εκατ. ευρώ για έργα αποθήκευσης, άλλα 200 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας και θερμοσίφωνες και επιπλέον 50 εκατ. ευρώ ειδικά για τη Δυτική Μακεδονία.
Από την πλευρά της, η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Δέσποινα Παληαρούτα, παρουσίασε την πρόοδο αλλά και τους επόμενους στόχους του υπουργείου. Όπως ανέφερε, από περίπου 32 MW μονάδων αποθήκευσης που βρίσκονταν σε λειτουργία την προηγούμενη περίοδο, η ισχύς των μονάδων που έχουν πλέον ηλεκτριστεί έχει φτάσει περίπου τα 700 MW. Ο στόχος είναι η ισχύς αυτή να προσεγγίσει το 1 GW έως το τέλος του 2026 και τα 1,5 GW έως τα μέσα του 2027.
Παράλληλα, το ΥΠΕΝ επιδιώκει έργα αποθήκευσης συνολικής ισχύος 3-4 GW να έχουν λάβει οριστικές προσφορές σύνδεσης έως το τέλος του 2028. Καθοριστικό βήμα για την επίτευξη του στόχου θεωρείται η Υπουργική Απόφαση για τις λίστες προτεραιότητας των έργων αποθήκευσης, η οποία, σύμφωνα με την κ. Παληαρούτα, αναμένεται να υπογραφεί εντός της εβδομάδας. Η απόφαση θα αποσαφηνίσει ποια επενδυτικά σχέδια θα προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο, ξεκαθαρίζοντας σε σημαντικό βαθμό το τοπίο για τις αυτόνομες μπαταρίες.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, επανέλαβε από το ίδιο συνέδριο ότι άμεσα αναμένεται η έκδοση της σχετικής Υπουργικής Απόφασης για την κατάρτιση των λιστών προτεραιότητας των merchant batteries, συνολικής ισχύος περίπου 4,7 GW.
Τα στοιχεία
Στο μεταξυ, με βάση ο μηνιαίο δελτίο ενέργειας του ΑΔΜΗΕ για τον Σεπτέμβριο του 2026, ανοδική πορεία καταγράφεται από τον Ιούλιο και μετά και στον τομέα της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Στην αγορά δραστηριοποιούνται οι Metlen, Motor Oil Renew, Optimus, Storage Gate και Enel, με τις εγχύσεις ενέργειας από συστήματα αποθήκευσης να εμφανίζουν συνεχή αύξηση.
Τον Σεπτέμβριο, οι εγχύσεις ανήλθαν σε 47,91 GWh, ενώ οι απορροφήσεις διαμορφώθηκαν σε 55,27 GWh, αποτυπώνοντας την εντεινόμενη δραστηριότητα των συστημάτων αποθήκευσης στο ηλεκτρικό σύστημα.
Η αγορά στέλνει μήνυμα: «Πρέπει να μπουν οι μπαταρίες»
Την ανάγκη, πάντως, άμεσης ανάπτυξης συστημάτων αποθήκευσης ανέδειξε με ιδιαίτερα χαρακτηριστικό τρόπο και η αγορά. Στο fireside chat στ AIF 2026 με τον δημοσιογράφο Δημήτρη Χριστούλια, ο γενικός διευθυντής της LONGi Greece, Νάσος Πλαϊνός, έθεσε ευθέως το ζήτημα της προτεραιότητας που πρέπει να δοθεί πλέον στις μπαταρίες.
«Δεν μπορούμε να βάλουμε άλλα φωτοβολταϊκά. Πρέπει να μπουν οι μπαταρίες. Δεν υπάρχει άλλη λύση. Και αύριο πρέπει να μπουν τα υδρογόνα», τόνισε, περιγράφοντας την ανάγκη μετάβασης από τη διαρκή προσθήκη νέας παραγωγικής ισχύος στην ανάπτυξη υποδομών που θα επιτρέπουν την καλύτερη διαχείριση της ενέργειας.
Ο ίδιος αναφέρθηκε, μάλιστα, σε επενδυτικό σχέδιο στο Αμύνταιο, το οποίο, όπως σημείωσε, θα αποτελέσει μία από τις πρώτες εγκαταστάσεις υδρογόνου στην Ελλάδα με συστήματα της LONGi.
Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει μια ευρύτερη μετατόπιση των προτεραιοτήτων της ενεργειακής αγοράς καθώς, πλέον, η ανάπτυξη νέων φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων δεν αρκεί πλέον από μόνη της. Η αποθήκευση, οι διασυνδέσεις και οι τεχνολογίες ευελιξίας αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την ομαλή λειτουργία του συστήματος.
Οι μπαταρίες έχουν ήδη αρχίσει να περιορίζουν τις περικοπές
Η αναγκαιότητα των επενδύσεων αποθήκευσης επιβεβαιώνεται, όμως, και από τα πρώτα λειτουργικά αποτελέσματα των μονάδων που έχουν ήδη συνδεθεί στο σύστημα.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Green Tank για τον Σεπτέμβριο του 2026, οι περικοπές ενέργειας από ΑΠΕ ανήλθαν σε 158,2 GWh, αντιστοιχώντας στο 5,4% της συνολικής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές. Σε επίπεδο πρώτου εννεαμήνου, οι περικοπές έφτασαν τις 2.063 GWh, ξεπερνώντας για πρώτη φορά το όριο των 2 TWh και καταγράφοντας αύξηση 15,6% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι εγκατεστημένες μπαταρίες απέτρεψαν τον Σεπτέμβριο το 19,3% των περικοπών ΑΠΕ, απορροφώντας 37,9 GWh ενέργειας που διαφορετικά θα χανόταν. Επιπλέον, η έγχυση ενέργειας από τις μπαταρίες κατά τις βραδινές ώρες περιόρισε τη χρήση φυσικού αερίου κατά 48,9 GWh.
Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η συνολική εικόνα από τον Απρίλιο, όταν τέθηκαν σε λειτουργία οι πρώτες μπαταρίες, έως και τον Σεπτέμβριο. Σε αυτό το διάστημα απορρόφησαν 178,2 GWh ενέργειας και απέδωσαν στο σύστημα 155,2 GWh, αποτρέποντας το 5,3% των συνολικών περικοπών ΑΠΕ.
Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν με μετρήσιμο τρόπο την προστιθέμενη αξία της αποθήκευσης: περισσότερη πράσινη ενέργεια αξιοποιείται, λιγότερη παραγωγή χάνεται και περιορίζεται η ανάγκη προσφυγής σε συμβατικές μονάδες κατά τις ώρες υψηλής ζήτησης.
Απλοποίηση αδειοδοτήσεων και νέοι κανόνες για την αγορά
Στο μεταξύ, στην κατεύθυνση της επιτάχυνσης κινείται και το νέο νομοθετικό πλαίσιο του ΥΠΕΝ για τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/1711. Η συζήτησή του ξεκίνησε στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, με τις προβλέψεις του να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την απλοποίηση των διαδικασιών για τους σταθμούς αποθήκευσης.
Παράλληλα, ολοκληρώνεται η αξιολόγηση επενδυτικών αιτημάτων για έργα αποθήκευσης συνολικής ισχύος 7.771,78 MW, σε μια προσπάθεια να επιταχυνθεί η ωρίμανση των επενδύσεων και να αξιοποιηθεί αποτελεσματικότερα η φθηνή πράσινη ενέργεια.
Υπενθυμίζεται, μάλιστα,, ότι ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έχει χαρακτηρίσει την αποθήκευση ως το κρίσιμο επόμενο βήμα για την καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από ΑΠΕ. Όπως έχει επισημάνει, η Ελλάδα έχει αυξήσει την εγκατεστημένη ισχύ των ανανεώσιμων πηγών από περίπου 6 GW το 2019 σε περίπου 18 GW σήμερα, ενώ συγκαταλέγεται στις πρώτες χώρες διεθνώς ως προς τη συμμετοχή της ηλιακής ενέργειας στο ηλεκτρικό μείγμα. Ωστόσο, η ανάπτυξη της αποθήκευσης δεν ακολούθησε τον ίδιο ρυθμό, κυρίως εξαιτίας των πολιτικών προτεραιοτήτων αλλά και δομικών ζητημάτων, όπως των δυσκολιών εξασφάλισης όρων σύνδεσης και διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου στα δίκτυα.
