Νέες τεχνικές απαιτήσεις για τα συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες θεσπίζει η Πορτογαλία, καθιστώντας υποχρεωτική τη δυνατότητα λειτουργίας grid-forming για μεγάλες εγκαταστάσεις και εισάγοντας κανόνες για την αυτόματη απόκριση σε μεταβολές της συχνότητας του δικτύου.
Ειδικότερα, οι νέες μονάδες που συνδέονται στο δίκτυο μεταφοράς ή διαθέτουν ονομαστική ισχύ τουλάχιστον 45 MW θα πρέπει να υποστηρίζουν λειτουργία grid-forming και να παρέχουν συνθετική αδράνεια. Παράλληλα, συστήματα ισχύος από 500 kW και άνω θα πρέπει να μεταβαίνουν αυτόματα από τη φόρτιση στην εκφόρτιση όταν υποχωρεί η συχνότητα του δικτύου.
Οι κανόνες τέθηκαν σε ισχύ στις 23 Οκτωβρίου και εφαρμόζονται στις αιτήσεις σύνδεσης που υποβάλλονται από εκείνη την ημερομηνία. Οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις θα πρέπει να συμμορφωθούν εφόσον προχωρήσουν σε σημαντική επέκταση, εκσυγχρονισμό ή αντικατάσταση εξοπλισμού.
Η ρύθμιση επεκτείνει στα συστήματα αποθήκευσης απαιτήσεις που ισχύουν ήδη για τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής βάσει του ευρωπαϊκού κώδικα σύνδεσης στο δίκτυο. Οι υποχρεώσεις καλύπτουν τόσο τη λειτουργία εκφόρτισης όσο και τη φόρτιση των μπαταριών και την τροφοδοσία των βοηθητικών συστημάτων τους.
Οι απαιτήσεις grid-forming αφορούν επίσης εγκαταστάσεις που συνδέονται σε δίκτυα τάσης 110 kV και άνω, καθώς και μονάδες ισχύος 10-45 MW, υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στις άδειες, στους όρους πρόσβασης στο δίκτυο ή στα τεύχη των διαγωνισμών. Για μικρότερα συστήματα, η υποχρέωση θα ισχύει εφόσον προβλέπεται στα αντίστοιχα έγγραφα.
Προδιαγραφές για την ευστάθεια του δικτύου
Οι νέες τεχνικές προδιαγραφές προβλέπουν ότι οι εγκαταστάσεις θα πρέπει να διαθέτουν επαρκή πρόσθετη ισχύ και ενέργεια, ώστε να παρέχουν συνθετική αδράνεια όταν η συχνότητα του δικτύου κυμαίνεται μεταξύ 47 και 52,5 Hz και ο ρυθμός μεταβολής της φτάνει έως τα 2 Hz ανά δευτερόλεπτο.
Ο χρόνος απόκρισης που χρησιμοποιείται για την προσομοίωση της αδράνειας θα πρέπει να είναι ρυθμιζόμενος από 1 έως 20 δευτερόλεπτα, με προεπιλεγμένη τιμή τα 12 δευτερόλεπτα. Παράλληλα, οι εγκαταστάσεις θα πρέπει να εξασφαλίζουν συντελεστή απόσβεσης τουλάχιστον 10% για ταλαντώσεις ισχύος σε εύρος συχνοτήτων από 0,1 έως 10 Hz.
Οι αντλησιοταμιευτικοί σταθμοί και άλλα συστήματα αποθήκευσης που μπορούν να παρέχουν σύγχρονη αδράνεια εξαιρούνται από τις συγκεκριμένες απαιτήσεις grid-forming.
Επιπλέον, όλες οι εγκαταστάσεις ισχύος τουλάχιστον 1 MW θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα παροχής εφεδρειών για τη συγκράτηση και την αποκατάσταση της συχνότητας, καθώς και ελέγχου της τάσης και της άεργου ισχύος. Για τις μπαταρίες που φορτίζουν, η προεπιλεγμένη ρύθμιση αυτόματης μετάβασης σε εκφόρτιση ορίζεται στα 49,2 Hz.
Οι μονάδες άνω του 1 MW θα πρέπει επίσης να παρέχουν στους διαχειριστές δυνατότητες παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο και τηλεχειρισμού. Σε περιπτώσεις συμφόρησης ή έκτακτων ανισορροπιών μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, οι διαχειριστές θα μπορούν να δίνουν εντολές προσαρμογής της ισχύος. Ωστόσο, οι νέοι κανόνες δεν επιβάλλουν τη διατήρηση συγκεκριμένου επιπέδου φόρτισης στις μπαταρίες.
Στόχος αποθήκευσης 6,9 GW έως το 2030
Η Πορτογαλία επιταχύνει την προετοιμασία του ηλεκτρικού της συστήματος για την ανάπτυξη της αποθήκευσης, καθώς προωθεί έργα συνολικής ισχύος άνω του 1 GW μέσω της εθνικής στρατηγικής και χρηματοδοτικών προγραμμάτων που συνδέονται με το ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης.
Το σχέδιο εθνικής στρατηγικής αποθήκευσης, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση τον Αύγουστο, προβλέπει την ανάπτυξη αποθηκευτικής ισχύος 6,9 GW έως το 2030. Παράλληλα, αναγνωρίζει την τεχνολογία grid-forming ως μέσο ενίσχυσης της ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος της Ιβηρικής.
Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ειδικό διαγωνισμό για αποθηκευτική ικανότητα 750 MVA, ενώ είχε προγραμματίσει για τον Σεπτέμβριο ξεχωριστή διαδικασία για συστήματα αποθήκευσης, παράλληλα με διαγωνισμό για 300 MW αποθήκευσης που θα συνδυάζεται με έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Παρά τις σχεδιαζόμενες επενδύσεις, η εγκατεστημένη βάση συστημάτων αποθήκευσης με μπαταρίες παραμένει μικρή. Σύμφωνα με την ένωση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας APREN, στο τέλος του 2025 λειτουργούσαν στην Πορτογαλία συστήματα συνολικής ισχύος μόλις 20 MW.
Τον Ιανουάριο του 2025, η κυβέρνηση είχε εγκρίνει χρηματοδότηση 100 εκατ. ευρώ για 43 έργα αποθήκευσης, συνολικής ισχύος περίπου 500 MW. Οι νέες απαιτήσεις αποσκοπούν στη διασφάλιση ότι η μελλοντική ανάπτυξη των μπαταριών θα συνοδεύεται από τις αναγκαίες δυνατότητες υποστήριξης και σταθεροποίησης του ηλεκτρικού δικτύου.
Πηγή: pv-magazine
