Στην Ελλάδα έχουμε μια σχεδόν αντανακλαστική αντίδραση απέναντι σε κάθε νέο πρόβλημα, «δώστε επιδοτήσεις». Το κάναμε με τα φωτοβολταϊκά, το κάναμε με την κατανάλωση ρεύματος, το ζητάμε τώρα και για την αποθήκευση ενέργειας.
Η συζήτηση για τις μπαταρίες εξελίσσεται σχεδόν με όρους πολιτικού συνθήματος. «Αργήσαμε», λένε πολλοί. «Έπρεπε να έχουμε χτίσει περισσότερες μονάδες αποθήκευσης». Είναι όμως τόσο απλό;
Η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι διαγωνισμός ταχύτητας. Είναι κυρίως διαγωνισμός σωστού timing και ορθής διαχείρισης δημόσιων πόρων, με στόχο την διαμόρφωση της πιο προσιτής τιμής για τον καταναλωτή.
Οι μπαταρίες πριν από λίγα χρόνια ήταν πολύ ακριβότερες από ό,τι σήμερα. Το κόστος τους έχει μειωθεί δραματικά και συνεχίζει να πέφτει. Αν το ελληνικό Δημόσιο είχε αποφασίσει να επιδοτήσει μαζικά την αποθήκευση πριν από τρία ή τέσσερα χρόνια, είναι πολύ πιθανό οι φορολογούμενοι να είχαν πληρώσει πολλαπλάσια ποσά για την ίδια τεχνολογία.
Το έχουμε ξαναζήσει. Στα πρώτα χρόνια των φωτοβολταϊκών η χώρα έδωσε γενναιόδωρες επιδοτήσεις και εξαιρετικά υψηλές εγγυημένες τιμές, δημιουργώντας στρεβλώσεις που τελικά πλήρωσαν οι καταναλωτές μέσω των λογαριασμών τους.
Και όμως, σήμερα, η δημόσια συζήτηση μοιάζει να ξεχνά εκείνα τα μαθήματα.
Βεβαίως, η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερη αποθήκευση. Οι περικοπές πράσινης ενέργειας αυξάνονται, οι ώρες μηδενικών τιμών πολλαπλασιάζονται και το ηλεκτρικό σύστημα αναζητά τρόπους να μεταφέρει τη φθηνή ηλιακή ενέργεια του μεσημεριού στις βραδινές ώρες.
Αλλά το γεγονός ότι χρειαζόμαστε αποθήκευση δεν σημαίνει ότι κάθε επιδότηση είναι αυτομάτως σωστή.
Η χώρα πρέπει κάποια στιγμή να απεξαρτηθεί από τη λογική ότι κάθε επένδυση χρειάζεται κρατικό χρήμα. Η αγορά των μπαταριών ωριμάζει, το κόστος μειώνεται και οι επενδυτές βλέπουν πλέον εμπορικές ευκαιρίες χωρίς τις υπερβολικές ενισχύσεις του παρελθόντος.
Υπάρχει και μια ακόμη αντίφαση. Οι ίδιοι που σήμερα ζητούν περισσότερες επιδοτήσεις είναι συχνά εκείνοι που καταγγέλλουν το κόστος των λογαριασμών και τη δημοσιονομική επιβάρυνση του κράτους. Ξεχνούν ότι κάποιος πληρώνει πάντοτε τον λογαριασμό των επιδοτήσεων, είτε ο φορολογούμενος είτε ο καταναλωτής.
Η Ελλάδα της μεταμνημονιακής εποχής οφείλει να εγκαταλείψει τη νοοτροπία του «κράτους-χορηγού». Η ενεργειακή μετάβαση χρειάζεται σχέδιο, κανόνες, επενδύσεις και σωστό ρυθμιστικό πλαίσιο. Χρειάζεται δημόσια στήριξη εκεί που πραγματικά απαιτείται, όχι μια ατέρμονη κούρσα επιδοτήσεων.
Η αποθήκευση είναι αναγκαία. Οι μπαταρίες θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στο νέο ενεργειακό μοντέλο. Όμως η επιτυχία της μετάβασης δεν θα κριθεί από το πόσα χρήματα θα μοιράσει το κράτος, αλλά από το αν θα αποφύγουμε να επαναλάβουμε τα λάθη του παρελθόντος.
