Μια πρώτη κορύφωση του γαλλικού οικονομικού δράματος είχαμε χτες με την υπέρβαση του 5% από το επιτόκιο του δεκαετούς ομολόγου για πρώτη φορά από το 2002. Το γαλλικό χρηματιστήριο «χαιρέτισε» παραδόξως με άνοδο, σημάδι ότι ούτε καν η γαλλική χρηματαγορά κεφαλαίου δεν βλέπει για την ώρα τον κίνδυνο μετάδοσης. Τα ομόλογα της Ιταλίας και της Ελλάδας, ελάχιστα επηρεάστηκαν προς τα πάνω, ενώ οι μετοχές των Γαλλικών τραπεζών αυτονομήθηκαν από την αγορά ομολόγων. Αλλά παραμένουν μεγαλύτερα ζητήματα.
Η σημερινή κατάσταση με τους Γάλλους στους δρόμους και τις περισσότερες χώρες φορτωμένες με συνεχώς αυξανόμενα χρέη δεν γεννήθηκε από ένα λάθος. Προφανώς το γεγονός ότι η δεύτερη σε μέγεθος οικονομία στην ευρωζώνη δεν έχει καταφέρει σχεδόν πέντε δεκαετίες να εμφανίσει πλεονασματικό προϋπολογισμό, δείχνει ένα προβληματικό γαλλικό οικονομικό μοντέλο ανάπτυξης. Αλλά γιατί σκάει ειδικά τώρα και γιατί βλέπουμε αντίστοιχη αύξηση του χρέους στις περισσότερες ευρωπαικές οικονομίες.
Η απάντηση είναι ότι ξεχνάμε ότι όλα όσα ζούμε, είναι το αποτέλεσμα διαδοχικών παρεμβάσεων, που η κάθε μια είχε ισχυρή αιτιολόγηση την στιγμή που συνέβαινε. Να μην χαθούν εισοδήματα και θέσεις εργασίας λέγαμε στην πανδημία, να μη μείνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις εκτεθειμένα στην πρώτη ενεργειακή κρίση και να ξοδευτούν πολλά χρήματα στην περίοδο Τραμπ προκειμένου η Ευρώπη να αποκτήσει αμυντική και ενεργειακή αυτονομία. Όλα αυτά δεν δημιούργησαν απλά περισσότερο χρέος. Δημιούργησαν μια οικονομία με υψηλότερες τιμές και ακριβότερη στέγη λόγω ακριβώς της ζήτησης που προκάλεσε η διοχέτευση τόσο μεγάλης ρευστότητας σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι πριν από την πανδημία, η Ευρωπαϊκή Κεντρική είχε αγοράσει ομόλογα ύψους 2,6 τρις. ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης. Δηλαδή όλες αυτές οι δαπάνες γίνονταν και με φτηνό δανεισμό που προκαλούσε, για το καλό μας, η παρέμβαση της ΕΚΤ. Ύστερα ήρθε η πανδημία, που τα κράτη δανείστηκαν και διοχέτευσαν στην οικονομία τεράστια ποσά, προκειμένου να κρατηθούν όρθια τα νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η επανεκκίνηση ήρθε με την ζήτηση να επιστρέφει ταχύτερα από την προσφορά. Και πάνω που πηγαίναμε να ισορροπήσουμε ήρθε και η ενεργειακή κρίση και οι χώρες δανείστηκαν ξανά και έριξαν και άλλα λεφτά στην οικονομία. Κάπως έτσι διαμορφώθηκε μια αντίφαση, οι πολιτικές που σχεδιάστηκαν για να προστατεύσουν τα εισοδήματα απέτρεψαν την κατάρρευση, αλλά ενίσχυσαν και την ακρίβεια. Και τώρα που οι χώρες δεν έχουν άλλα δημοσιονομικά περιθώρια οι πολίτες εξεγείρονται.
Σε αυτό το σκηνικό η Ελλάδα σχεδόν μοναχικά και κόντρα σε όλη την ΕΕ, είδε χτες την Eurostat να ανακοινώνει ότι κάνει πρωταθλητισμό στη μείωση του χρέους και στην αύξηση των πλεονασμάτων. Και στήριξε όσο μπορούσε τους πολίτες στα δύσκολα και βελτίωσε τα δημοσιονομικά της..
