Με την ένταξη της το 2001 στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, σημερινή Ευρωζώνη, η Ελλάδα βρέθηκε μπροστά σε μια ιστορική ευκαιρία φθηνού δανεισμού, θεσμικής σταθερότητας και πρόσβασης σε ακόμα περισσότερα ευρωπαικά κεφάλαια. Μια ευκαιρία παραγωγικού μετασχηματισμού.
25 χρόνια μετά ο απολογισμός για τον πιο κρίσιμο δείκτη για την ευημερία μιας οικονομίας και των εργαζομένων της, αυτόν της παραγωγικότητας είναι απογοητευτικός. Αντί η χώρα, οι επιχειρήσεις της και το Κράτος, να επενδύσει συστηματικά στην ανταγωνιστικότητα, στην καινοτομία και στη βιομηχανική ανασυγκρότηση, σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας, να επωφεληθεί στο τέλος τέλος από την ευκαιρία, «κατάφερε» (περί κατορθώματος πρόκειται) μεγάλο μέρος των πόρων να γίνει κατανάλωση, εισαγωγές με ταυτόχρονη διόγκωση του Κράτους. Το αποτέλεσμα ήταν μια οικονομία που έδειχνε να ευημερεί χωρίς όμως να παράγει αντίστοιχο πλούτο.
Η παραγωγικότητα της εργασίας, χωρίς καμία ευθύνη των εργαζομένων, όχι απλά παρέμεινε χαμηλή. Αλλά όπως έδειξε η μελέτη του ΙΟΒΕ που έγινε για λογαριασμό του ΣΕΒ, παρέμεινε στα επίπεδα του 2000. Η Ελλάδα απέκτησε το «σκληρό» νόμισμα της Ευρώπης χωρίς να αποκτήσει την παραγωγική βάση που απαιτούσε η συμμετοχή σε αυτό, καθώς το επιχειρηματικό και πολιτικό σύστημα της χώρας, επέλεξε τον δρόμο της απραξίας και των εύκολων κερδών σε κλάδους χαμηλής προστιθέμενης αξίας.
Η χώρα παράγει λιγότερο από το μισό αυτού που παράγει σε μέσα επίπεδα η υπόλοιπη Ευρώπη. Εμφανίζει μια εικόνα βελτίωσης τα τελευταία χρόνια ως προς την κατά κεφαλήν ακαθάριστη προστιθέμενη αξία λόγω της αύξησης της απασχόλησης, μετά τις «στρατιές» ανέργων που είχαν δημιουργηθεί την προηγούμενη δεκαετία. Αλλά και αυτό το απόθεμα βελτίωσης του σχετικού δείκτη, τελειώνει, μαζί με το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό, εκτός και πιστεύει κανείς ότι η Ελλάδα θα βρει τρόπους να ρίξει στην αγορά εργασίας γυναίκες που αυτή την στιγμή μεγαλώνουν παιδιά ή έχουν την ευθύνη των γονιών τους ή θα επιστρέψουν μαζικά οι πολλές χιλιάδες που έφυγαν από την χώρα στα χρόνια της κρίσης.
Και αυτό να συμβεί το πρόβλημα δεν λύνεται, αν δεν δούμε σημαντική και στοχευμένη αλλαγή στον τρόπο που βλέπει το κράτος την επιχειρηματικότητα, με παράλληλη αύξηση των επενδύσεων σε τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και αύξηση του μεγέθους. Αυτή την στιγμή η Ελλάδα διαθέτει όλες και όλες 657 επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 250 εργαζόμενους.
Οι Έλληνες πολιτικοί αρέσκονται να μιλούν για την ανάγκη αύξησης των αμοιβών. Οι περισσότεροι ούτε καταλαβαίνουν ούτε θέλουν να καταλάβουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική και βιώσιμη βελτίωση των αμοιβών χωρίς να αυξηθεί η παραγωγικότητα. Και οι λίγοι που κατανοούν την ανάγκη, δεν μπορούν να καταλάβουν τι πρέπει να αλλάξει. Ότι ένα ολόκληρο Κράτος, θα πρέπει να στρέψει όλη την ενέργεια και την πολιτική της σε αλλαγές κάθε είδους, που θα διευκολύνουν το επιχειρείν και την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών. Το μεγαλύτερο βάρος της αλλαγής πέφτει αυτή την φορά όμως στην πλάτη των επιχειρηματιών, οι οποίοι οφείλουν πρώτα οι ίδιοι να αλλάξουν ώστε να αλλάξουν τις επιχειρήσεις τους και την ελληνική οικονομία.
Η Ελλάδα έχει εγκλωβισμένο το 30% του εργατικού δυναμικού της στο εμπόριο και την εστίαση, όπου η παραγωγικότητα δεν ξεπερνά τα 25.000 ευρώ ανά εργαζόμενο, όταν στην βιομηχανία αγγίζει τα 63.000 ευρώ και στον κλάδο των τεχνολογιών τα 60.000 ευρώ. Οπότε το τι πρέπει να αλλάξει είναι μπροστά στα μάτια μας..
