Έντονες διαφοροποιήσεις καταγράφονται μεταξύ των φορέων της φιλοξενίας στη δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού, με βασικά σημεία τριβής τα όρια ανάπτυξης ξενοδοχειακών μονάδων, τη φέρουσα ικανότητα των προορισμών και τον τρόπο ενσωμάτωσης των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb στον σχεδιασμό.
Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΞΕΕ), Συνομοσπονδία Επιχειρηματιών Τουριστικών Καταλυμάτων Ελλάδος (ΣΕΤΚΕ) και STAMA Greece κινούνται σε διαφορετικές κατευθύνσεις, αναδεικνύοντας τις αντιθέσεις γύρω από το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης της επόμενης ημέρας.
Το ΞΕΕ κατέθεσε τη Δευτέρα τις θέσεις του στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το νέο χωροταξικό, επικαιροποιώντας τις προτάσεις που είχαν υποβληθεί το 2024, με τη συνδρομή εξειδικευμένων επιστημόνων. Οι τελικές θέσεις εγκρίθηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο του Επιμελητηρίου στις 22 Μαΐου 2026.
Οι βασικές παρεμβάσεις του ΞΕΕ
Κεντρικός άξονας των θέσεων του ΞΕΕ είναι η ανάγκη για διαφοροποιημένη προσέγγιση ανά περιοχή και προορισμό, αντί οριζόντιων περιορισμών που εφαρμόζονται ενιαία ανεξαρτήτως τοπικών χαρακτηριστικών.
Το Επιμελητήριο ζητά:
- πλήρη δημοσιοποίηση και επιστημονικό έλεγχο της μεθοδολογίας κατηγοριοποίησης των περιοχών,
- υποχρεωτικές μελέτες φέρουσας ικανότητας,
- αντιμετώπιση της φέρουσας ικανότητας ως δυναμικού μεγέθους που επηρεάζεται από τις δημόσιες υποδομές,
- επανεξέταση ρυθμίσεων όπως το γενικό όριο των 100 κλινών και οι αυξημένες αρτιότητες,
- συνυπολογισμό των κλινών βραχυχρόνιας μίσθωσης στους δείκτες κατηγοριοποίησης,
- καθώς και σταθερό επενδυτικό και θεσμικό πλαίσιο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στη χρήση του ήδη θεσμοθετημένου συστήματος περιβαλλοντικής κατάταξης των ξενοδοχείων αντί γενικευμένων περιορισμών.
Ο πρόεδρος του ΞΕΕ, Αλέξανδρος Βασιλικός, σημειώνει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού απαιτεί σαφείς κανόνες τόσο για τη βιωσιμότητα όσο και για την ανάπτυξη, υπογραμμίζοντας ότι «η υγιής επιχειρηματικότητα δεν μπορεί να δαιμονοποιείται», ιδιαίτερα σε έναν κλάδο που αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας.
Η ΣΕΤΚΕ ζητά «φρένο» στις μεγάλες μονάδες
Από την πλευρά της, η ΣΕΤΚΕ εμφανίζεται θετική στην πρόβλεψη περιορισμών στη δυναμικότητα νέων τουριστικών μονάδων, στηρίζοντας το όριο των 100 κλινών στις περιοχές ελεγχόμενης ανάπτυξης και των 300 κλινών στις αναπτυγμένες περιοχές.
Παράλληλα, ζητά αναστολή νέας τουριστικής δραστηριότητας σε υπερκορεσμένες περιοχές μέχρι να αναβαθμιστούν οι δημόσιες υποδομές, όπως ύδρευση, αποχέτευση, απορρίμματα και οδικά δίκτυα.
Η Συνομοσπονδία, ωστόσο, ασκεί έντονη κριτική στις ρυθμίσεις του άρθρου 8 για τα μη κύρια ξενοδοχειακά καταλύματα, εκτιμώντας ότι δημιουργούνται σοβαροί περιορισμοί για τα ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα, ιδιαίτερα στα μικρά νησιά και στις απομακρυσμένες περιοχές.
Όπως επισημαίνει, σε πολλές νησιωτικές περιοχές τα μικρά καταλύματα αποτελούν τη βασική μορφή τουριστικής δραστηριότητας και στηρίζουν την τοπική οικονομία και την παραμονή των κατοίκων.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΣΕΤΚΕ ζητά:
- την απόσυρση της διάταξης που εξισώνει τις κλίνες μη κύριων και κύριων καταλυμάτων,
- τη δυνατότητα λειτουργίας διαφορετικών επιχειρήσεων ΕΕΔΔ στο ίδιο κτίριο,
- αλλά και την επιβολή ακόμη χαμηλότερων ορίων για νέα ξενοδοχεία στα μικρά νησιά, προτείνοντας ανώτατο όριο 50 κλινών.
Οι ενστάσεις της Airbnb πλευράς
Σημαντικές επιφυλάξεις διατυπώνει και ο STAMA Greece, ο φορέας εκπροσώπησης των εταιρειών διαχείρισης βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Ο Σύνδεσμος εκφράζει έντονο προβληματισμό για τη μεθοδολογία που εξισώνει τις κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης με τις ξενοδοχειακές κλίνες στον υπολογισμό της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής.
Σύμφωνα με τον STAMA, πρόκειται για δύο διαφορετικά μοντέλα φιλοξενίας, τα οποία δεν μπορούν να αξιολογούνται με τα ίδια κριτήρια, καθώς κάτι τέτοιο ενδέχεται να οδηγήσει σε λανθασμένη αποτύπωση της τουριστικής πίεσης.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου, Βασίλης Αργυράκης, προειδοποιεί ότι η εξίσωση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολικούς περιορισμούς, ειδικά σε περιοχές με έντονη εποχικότητα, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές αιτίες πίεσης στις υποδομές.
Παράλληλα, ο STAMA αμφισβητεί τη γενικευμένη χρήση του όρου «υπερτουρισμός», υποστηρίζοντας ότι οι πιέσεις διαφέρουν σημαντικά ανά περιοχή και χρονική περίοδο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει επίσης στην αξιοπιστία των δεδομένων που θα χρησιμοποιηθούν για τις μελέτες φέρουσας ικανότητας, επισημαίνοντας τον κρίσιμο ρόλο της ΑΑΔΕ ως του μοναδικού φορέα με πλήρη στοιχεία για τη βραχυχρόνια μίσθωση.
Τέλος, εκφράζει αντίθεση στο ενδεχόμενο οι σχετικές μελέτες να ανατίθενται αποκλειστικά στους δήμους, προτείνοντας τη δημιουργία ενιαίας μεθοδολογίας και τη συμμετοχή ανεξάρτητων φορέων, ώστε να διασφαλίζεται η αντικειμενικότητα και η συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων.
