Μπορούν οι διαστημικές τεχνολογίες να βοηθήσουν μια περιφέρεια να διαχειρίζεται αποτελεσματικότερα την ενέργεια, τους φυσικούς πόρους και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής; Η Κρήτη επιχειρεί να δώσει τη δική της απάντηση μέσα από το πρόγραμμα «SPACE-Crete» και τη δημιουργία Κέντρου Αριστείας στις Αναδυόμενες Διαστημικές Τεχνολογίες.
Το εγχείρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για ένα νησί που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ενεργειακής μετάβασης, διαθέτει υψηλό δυναμικό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και, παράλληλα, αντιμετωπίζει αυξημένες ανάγκες περιβαλλοντικής παρακολούθησης και προστασίας των υποδομών του.
Στο πλαίσιο αυτό υπογράφηκε, στις εγκαταστάσεις του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας στο Ηράκλειο, Σύμφωνο Συνεργασίας μεταξύ του ΙΤΕ, της γερμανικής OHB SE και της OHB-Hellas. Η συμφωνία δημιουργεί τη βάση για την ανάπτυξη ερευνητικής τεχνογνωσίας αιχμής και τη σύνδεση της Κρήτης με την ευρωπαϊκή βιομηχανία του Διαστήματος.
Οι διαστημικές τεχνολογίες δεν περιορίζονται πλέον στις αποστολές πέρα από τη Γη. Τα δεδομένα που συγκεντρώνονται από δορυφορικά συστήματα μπορούν να αξιοποιηθούν για την παρακολούθηση του περιβάλλοντος, την καταγραφή ακραίων καιρικών φαινομένων, τη διαχείριση φυσικών και ενεργειακών πόρων και την προστασία κρίσιμων υποδομών.
Σε τούτο το σημείο εντοπίζεται και η σύνδεση του «SPACE-Crete» με την ενεργειακή μετάβαση. Η δορυφορική παρατήρηση μπορεί να υποστηρίξει τον σχεδιασμό έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την αποτύπωση του ηλιακού και αιολικού δυναμικού, την παρακολούθηση ενεργειακών εγκαταστάσεων και την έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων για τα δίκτυα και τις υποδομές.
Παράλληλα, η παρακολούθηση της βλάστησης, των υδάτινων αποθεμάτων, των πυρκαγιών και της διάβρωσης των ακτών μπορεί να προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για τη λήψη αποφάσεων. Για την Κρήτη, όπου η ενέργεια, το νερό, η αγροτική παραγωγή και ο τουρισμός συνδέονται στενά, η αξιοποίηση τέτοιων εργαλείων μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα ολόκληρου του παραγωγικού μοντέλου.
Η δημιουργία του Κέντρου Αριστείας αποτελεί καρπό της συνεργασίας της Περιφέρειας Κρήτης με τα πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα του νησιού. Σύμφωνα με την Περιφέρεια, το πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται με τον σχεδιασμό για βιώσιμη ανάπτυξη, περιφερειακή ανθεκτικότητα και ψηφιακή καινοτομία, συμβάλλοντας παράλληλα στην ενίσχυση της τεχνολογικής ανεξαρτησίας της χώρας.
Το επόμενο στοίχημα είναι η ερευνητική γνώση να μετατραπεί σε εφαρμογές με πραγματικό αποτύπωμα στην οικονομία και την καθημερινότητα. Το «SPACE-Crete» μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στα ερευνητικά εργαστήρια, στις επιχειρήσεις και στους δημόσιους φορείς, δημιουργώντας ένα νέο οικοσύστημα τεχνολογίας στην Κρήτη.
Με αυτή την πρωτοβουλία, το νησί δεν διεκδικεί απλώς έναν ρόλο στον ευρωπαϊκό διαστημικό χάρτη. Επιχειρεί να αξιοποιήσει την τεχνολογία του Διαστήματος για να αντιμετωπίσει προβλήματα που βρίσκονται στη Γη και αφορούν άμεσα την ενέργεια, το περιβάλλον και την ανθεκτικότητα των υποδομών.
