Η Κρήτη μετατρέπει οργανικά υπολείμματα της αγροτικής παραγωγής, των ξενοδοχείων και της εστίασης σε ηλεκτρική ενέργεια, θερμότητα και προϊόντα για τη γεωργία, μέσα από ένα μοντέλο που συνδέει την ενεργειακή αξιοποίηση με την κυκλική οικονομία. Στη Βιομηχανική Περιοχή Ηρακλείου, η Βιοενεργειακή Κρήτης του ομίλου SYCHEM λειτουργεί μια εγκατάσταση όπου υλικά που αντιμετωπίζονταν ως απόβλητα επιστρέφουν στην παραγωγή με διαφορετική μορφή.
Η μονάδα λειτουργεί από το 2017 και αξιοποιεί υπολείμματα από κτηνοτροφικές και πτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, σφαγεία, τυροκομεία, ξενοδοχεία και επιχειρήσεις εστίασης. Η δραστηριότητά της συνδέει, επομένως, δύο βασικούς πυλώνες της κρητικής οικονομίας, την αγροδιατροφή και τον τουρισμό, με την παραγωγή ενέργειας και τη διαχείριση οργανικών υλικών.
Στις κατηγορίες που μπορεί να παραλάβει η εγκατάσταση περιλαμβάνονται επίσης απόβλητα ελαιοτριβείων, ληγμένα συσκευασμένα τρόφιμα από σούπερ μάρκετ, λίπη και λάδια. Η δυνατότητα υποδοχής διαφορετικών υλικών διευρύνει το πεδίο εξυπηρέτησης επιχειρήσεων που χρειάζονται οργανωμένη διαχείριση των υπολειμμάτων τους.
Ο σταθμός σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από τη SYCHEM. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας, διαθέτει εγκατεστημένη ηλεκτρική ισχύ 500 κιλοβάτ, με δυνατότητα επέκτασης στα δύο μεγαβάτ, σε εγκαταστάσεις έκτασης 15 στρεμμάτων. Η παραγωγική διαδικασία βασίζεται στην αναερόβια χώνευση, κατά την οποία η οργανική ύλη διασπάται χωρίς οξυγόνο και παράγεται βιοαέριο που αξιοποιείται ενεργειακά.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην παραλαβή και προετοιμασία των υλικών. Το σύστημα προβλέπει αυτοματοποιημένο διαχωρισμό του οργανικού περιεχομένου από τις συσκευασίες, ενώ η διαχείριση γίνεται σε κλειστό κτίριο με υποπίεση και σύστημα απόσμησης. Παράλληλα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει αξιοποίηση της παραγόμενης θερμότητας και επεξεργασία του υγρού χωνεμένου υπολείμματος.
Η δεύτερη παραγωγική διαδρομή αφορά τη γεωργία. Από το υλικό που απομένει μετά τη χώνευση αναπτύχθηκε το BIOSFER, ένα υγρό συμπυκνωμένο βιολίπασμα που κυκλοφορεί στην αγορά από το 2021. Της εμπορικής του διάθεσης προηγήθηκαν αλλαγές στη βιολογική επεξεργασία και τριετείς δοκιμές σε καλλιέργειες.
Το προϊόν είναι παστεριωμένο και σταθεροποιημένο και περιέχει αμινοξέα και θρεπτικά στοιχεία. Εφόσον αραιωθεί, μπορεί να εφαρμοστεί μέσω του συστήματος άρδευσης ή απευθείας στο χωράφι. Πρόκειται για μια τοπικά παραγόμενη επιλογή οργανικής λίπανσης, με δυνατότητα περιορισμού της χρήσης συμβατικών λιπασμάτων.
Οι προτεινόμενες εφαρμογές περιλαμβάνουν ελαιώνες, αμπέλια, εσπεριδοειδή και κηπευτικά, με τη δοσολογία να προσαρμόζεται στις ανάγκες του εδάφους, της καλλιέργειας και στις επικρατούσες τοπικές καιρικές συνθήκες.
Παράλληλα, η εγκατάσταση αξιοποιείται ως πεδίο δοκιμών για τεχνολογίες που προορίζονται για άλλες μονάδες βιοαερίου. Η εμπειρία από την καθημερινή λειτουργία τροφοδοτεί την ανάπτυξη συστημάτων επεξεργασίας εκροών και διαχείρισης οργανικών υλικών, με στόχο την εμπορική αξιοποίηση και την εξαγωγή εξειδικευμένου εξοπλισμού.
Το ενδιαφέρον για την Κρήτη βρίσκεται σε αυτή τη σύνδεση παραγωγικών δραστηριοτήτων. Υπολείμματα από επιχειρήσεις τροφίμων και φιλοξενίας γίνονται πρώτη ύλη για ενέργεια, ενώ μέρος του αποτελέσματος επιστρέφει στις καλλιέργειες. Έτσι, η διαχείριση αποβλήτων αποκτά πρόσθετο παραγωγικό περιεχόμενο, δημιουργώντας ταυτόχρονα πεδίο ανάπτυξης τεχνογνωσίας στο νησί.
