Την ενίσχυση της προστασίας του ηλεκτρικού συστήματος της Κρήτης απέναντι σε ενδεχόμενη αιφνίδια απώλεια της διασύνδεσης με την Αττική προωθεί ο ΑΔΜΗΕ, με παρεμβάσεις στον Σταθμό Μετατροπής Δαμάστας. Στόχος είναι η υποστήριξη του μηχανισμού αντιμετώπισης σοβαρών διαταραχών, ώστε να διατηρείται η ευστάθεια του συστήματος και να περιορίζεται ο κίνδυνος επέκτασης των προβλημάτων ηλεκτροδότησης.
Η παρέμβαση εντάσσεται στο Σχέδιο Άμυνας που έχει εκπονηθεί για την ασφαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος του νησιού. Σύμφωνα με τον Διαχειριστή, από τον Δεκέμβριο του 2025 η Κρήτη τροφοδοτείται μέσω των διασυνδέσεων με την Πελοπόννησο και την Αττική, με εναλλασσόμενο και συνεχές ρεύμα αντίστοιχα.
Κατά την εφαρμογή και εξειδίκευση του σχεδιασμού διαπιστώθηκε η ανάγκη προσθήκης νέων λειτουργιών στο σύστημα προστασίας και ελέγχου της Δαμάστας. Μέσω αυτών θα παρέχονται τα απαιτούμενα σήματα προς το ειδικό σχήμα προστασίας, ελέγχου και αποκοπής φορτίου της Κρήτης, εφόσον προκύψει μη αναμενόμενη απώλεια της διασύνδεσης συνεχούς ρεύματος.
Στην πράξη, η αναβάθμιση ενισχύει τη δυνατότητα των συστημάτων προστασίας να ανταποκρίνονται σε ένα έκτακτο συμβάν. Η αποκοπή φορτίου αποτελεί εργαλείο του σχεδιασμού αντιμετώπισης σοβαρών διαταραχών, με σκοπό τη διατήρηση της ισορροπίας του ηλεκτρικού συστήματος και την αποφυγή ευρύτερης αποσταθεροποίησής του.
Το έργο περιλαμβάνει την ανάπτυξη και παραμετροποίηση πρόσθετων λειτουργιών ελέγχου, την εγκατάσταση και ενσωμάτωση λογισμικού, καθώς και προκαταρκτικές και επιτόπιες δοκιμές. Παράλληλα, προβλέπονται η επικαιροποίηση των τεχνικών σχεδίων και της τεκμηρίωσης και οι απαραίτητες εργασίες θέσης σε λειτουργία. Ο χρόνος ολοκλήρωσης ορίζεται σε έναν μήνα από την έναρξη ισχύος της σύμβασης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συμβατότητα των νέων λειτουργιών με τον υφιστάμενο εξοπλισμό. Πρόκειται για παρεμβάσεις σε ένα σύστημα που βρίσκεται ήδη σε λειτουργία, με τον ΑΔΜΗΕ να επισημαίνει την ανάγκη ενίσχυσης της επιχειρησιακής ετοιμότητας και της ανθεκτικότητας της ηλεκτροδότησης σε συνθήκες διαταραχών.
Στο μεταξύ, η Δαμάστα βρίσκεται στο επίκεντρο και της αντιπαράθεσης για τη σχεδιαζόμενη γραμμή μεταφοράς υψηλής τάσης Χανιά–Δαμάστα. Οι αντιδράσεις αφορούν την εγκατάσταση υπέργειων πυλώνων, με δήμους, κατοίκους και τοπικούς φορείς να εκφράζουν ανησυχίες για τις επιπτώσεις στο φυσικό τοπίο, στους οικισμούς και στις παραγωγικές δραστηριότητες.
Ιδιαίτερα στον Αποκόρωνα, το αίτημα για υπογειοποίηση της γραμμής έχει συνοδευτεί από κινητοποιήσεις και θεσμικές παρεμβάσεις. Η αναβάθμιση της προστασίας στον σταθμό και η αντιπαράθεση για την όδευση της γραμμής αποτελούν διαφορετικές πτυχές του ενεργειακού σχεδιασμού, αναδεικνύοντας παράλληλα το ζητούμενο της αξιόπιστης ηλεκτροδότησης και της προστασίας των περιοχών που υποδέχονται τις υποδομές.
