Ένα ακόμη κρίσιμο βήμα για την ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών πάρκων στην Ελλάδα πραγματοποιεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ανοίγοντας τον δρόμο και για την Κρήτη, η οποία εντάσσεται πλέον επίσημα στον εθνικό σχεδιασμό της νέας αυτής αγοράς.
Με υπουργική απόφαση δεσμεύεται ηλεκτρικός χώρος ισχύος 250 MW για μελλοντικά υπεράκτια αιολικά πάρκα γύρω από την Κρήτη, με ενδεικτικό σημείο σύνδεσης τον Υποσταθμό Δαμάστας του ΑΔΜΗΕ, διασφαλίζοντας ότι όταν τα έργα ωριμάσουν θα υπάρχει η απαραίτητη δυνατότητα σύνδεσής τους στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.
Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες κινήσεις των τελευταίων μηνών στον σχεδιασμό των ελληνικών offshore αιολικών, καθώς για πρώτη φορά αποτυπώνεται με συγκεκριμένους όρους ο ηλεκτρικός χώρος που προορίζεται για κάθε θαλάσσια περιοχή ανάπτυξης.
Η Κρήτη αποκτά ρόλο στον νέο ενεργειακό χάρτη
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Κρήτη, η οποία τα τελευταία χρόνια εξελίσσεται σε έναν από τους βασικούς ενεργειακούς κόμβους της Ανατολικής Μεσογείου.
Με την ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων με την ηπειρωτική Ελλάδα, το νησί απέκτησε τη δυνατότητα να φιλοξενήσει σημαντικά μεγαλύτερη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου για υπεράκτια αιολικά αποτελεί το επόμενο βήμα αυτής της στρατηγικής, καθώς δημιουργεί τις τεχνικές προϋποθέσεις ώστε μελλοντικά να αναπτυχθούν έργα μεγάλης κλίμακας στη θαλάσσια περιοχή της Κρήτης.
Τα υπεράκτια αιολικά θεωρούνται διεθνώς η επόμενη μεγάλη αγορά των ΑΠΕ, καθώς αξιοποιούν υψηλότερες και σταθερότερες ταχύτητες ανέμου σε σχέση με τα χερσαία πάρκα, προσφέροντας μεγαλύτερους συντελεστές απόδοσης και παραγωγής.
Δεσμεύονται συνολικά 2.350 MW
Η υπουργική απόφαση δεν αφορά μόνο την Κρήτη αλλά συνολικά το πρώτο στάδιο ανάπτυξης των ελληνικών υπεράκτιων αιολικών πάρκων.
Συγκεκριμένα, δεσμεύεται ηλεκτρικός χώρος συνολικής ισχύος 2.350 MW, κατανεμημένος στις περιοχές που έχουν ενταχθεί στον εθνικό σχεδιασμό.
Η μεγαλύτερη ισχύς προβλέπεται στο Θρακικό Πέλαγος, όπου δεσμεύονται 600 MW για την πιλοτική ανάπτυξη του νέου κλάδου.
Ακολουθούν:
- 500 MW στα Δωδεκάνησα,
- 300 MW στην Κεντρική Εύβοια,
- 250 MW στην Κρήτη,
- 250 MW στις Κυκλάδες και στον Νότιο Ευβοϊκό,
- 200 MW στον Πατραϊκό Κόλπο,
- ενώ οι υπόλοιπες ποσότητες κατανέμονται στις λοιπές θαλάσσιες περιοχές που προβλέπει ο εθνικός σχεδιασμός.
Η κατανομή αυτή ουσιαστικά αποτυπώνει τις περιοχές στις οποίες το κράτος σχεδιάζει να αναπτυχθεί η νέα αγορά των offshore αιολικών τα επόμενα χρόνια.
Τι σημαίνει η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου
Η απόφαση αφορά αποκλειστικά τη δέσμευση της δυνατότητας σύνδεσης των μελλοντικών έργων στο Σύστημα Μεταφοράς και όχι την αδειοδότηση ή την κατασκευή τους.
Με άλλα λόγια, το ΥΠΕΝ εξασφαλίζει από σήμερα ότι θα υπάρχει διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος όταν οι επενδύσεις προχωρήσουν στα επόμενα στάδια.
Το υπουργείο διευκρινίζει, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη δέσμευση δεν αποτελεί εγγύηση πλήρους απορρόφησης της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.
Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι:
- δεν παρέχει προτεραιότητα έναντι πιθανών περικοπών παραγωγής (curtailments),
- δεν εξασφαλίζει ότι το Σύστημα θα μπορεί να απορροφά το σύνολο της ισχύος υπό όλες τις συνθήκες λειτουργίας,
- ούτε δημιουργεί ειδικό καθεστώς προτεραιότητας έναντι άλλων παραγωγών.
Η πρόβλεψη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού αντιμετωπίζει ήδη αυξανόμενα προβλήματα υπερπαραγωγής ΑΠΕ κατά τις ώρες χαμηλής ζήτησης, οδηγώντας σε ολοένα και συχνότερες περικοπές παραγωγής.
Βασικός πυλώνας του νέου ΕΣΕΚ
Η ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες του αναθεωρημένου Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).
Σύμφωνα με τον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας, τα offshore αιολικά αναμένεται να αποτελέσουν σημαντική νέα πηγή ηλεκτροπαραγωγής μετά το 2030, συμβάλλοντας τόσο στην επίτευξη των κλιματικών στόχων όσο και στη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Παράλληλα, η δημιουργία της νέας αγοράς εκτιμάται ότι θα ενεργοποιήσει επενδύσεις πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, δημιουργώντας νέα βιομηχανική δραστηριότητα, θέσεις εργασίας και ανάγκες για λιμενικές υποδομές, ναυπηγικές υπηρεσίες και εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό.
Στηρίζεται στις εισηγήσεις του ΑΔΜΗΕ
Η απόφαση του ΥΠΕΝ βασίζεται στις εισηγήσεις της Επιτροπής Συντονισμού Σύνδεσης και Ανάπτυξης Έργων Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων, καθώς και στα τεχνικά στοιχεία του ΑΔΜΗΕ σχετικά με τη δυνατότητα σύνδεσης των μελλοντικών έργων στο Σύστημα Μεταφοράς.
Η ισχύς της είναι μεταβατική και θα παραμείνει σε εφαρμογή έως την έκδοση της οριστικής απόφασης δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο για τα υπεράκτια αιολικά πάρκα.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα επικαιροποίησης, εφόσον μεταβληθούν τα δεδομένα του εθνικού σχεδιασμού, οι ανάγκες του ηλεκτρικού συστήματος ή οι τεχνικές δυνατότητες του δικτύου μεταφοράς.
Η συγκεκριμένη απόφαση θεωρείται κομβική, καθώς μετατρέπει για πρώτη φορά τον σχεδιασμό των ελληνικών υπεράκτιων αιολικών από μια θεωρητική στρατηγική σε ένα έργο με συγκεκριμένες ηλεκτρικές υποδομές και προκαθορισμένα σημεία σύνδεσης. Για την Κρήτη, ειδικότερα, σηματοδοτεί την είσοδό της στην επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης, όπου, πέρα από τον ρόλο της ως κόμβου ηλεκτρικών διασυνδέσεων και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, φιλοδοξεί να εξελιχθεί και σε βασική περιοχή ανάπτυξης της νέας γενιάς υπεράκτιων αιολικών επενδύσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
