Μια ιδιότυπη φορολογική αμνηστία για εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων ανοίγει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δίνοντας τη δυνατότητα να διορθωθούν λάθη και παραλείψεις έως και 13 ετών στο Ε9, χωρίς να επιβληθούν οι πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις που θα προέκυπταν από τις διορθώσεις. Πρόκειται για μια σημαντική ρύθμιση, η οποία μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα ευνοϊκή για όσους έχουν ανακριβή στοιχεία στην ακίνητη περιουσία τους, αλλά ταυτόχρονα εξυπηρετεί έναν ευρύτερο στόχο: να αποκτήσει επιτέλους το Δημόσιο μια αξιόπιστη εικόνα της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας.
Η διάταξη, που περιλαμβάνεται στο άρθρο 51 του νέου φορολογικού νομοσχεδίου το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή, προβλέπει ότι οι φορολογούμενοι θα μπορούν να υποβάλουν διορθωτικές δηλώσεις Ε9 για όλα τα έτη από το 2014 έως και το 2026, χωρίς την επιβολή του φόρου κάθε έτους, των τόκων και των προστίμων που προκύπτουν από τη συγκεκριμένη δήλωση.
Η πρόβλεψη αυτή διαφοροποιείται ουσιαστικά από τις συνήθεις διαδικασίες διόρθωσης της περιουσιακής εικόνας ενός φορολογουμένου. Μέχρι σήμερα, μια τροποποίηση στοιχείων που οδηγούσε σε αύξηση της φορολογητέας αξίας μπορούσε να προκαλέσει αναδρομικές φορολογικές επιβαρύνσεις, πέρα από τις προβλεπόμενες κυρώσεις.
Με τη νέα ρύθμιση δημιουργείται ένα εξαιρετικά ευνοϊκό παράθυρο οικειοθελούς συμμόρφωσης, καθώς ο φορολογούμενος αποκτά κίνητρο να δηλώσει την πραγματική κατάσταση της περιουσίας του χωρίς να επιβαρυνθεί με τις συνέπειες που θα προκαλούσε η συγκεκριμένη διόρθωση για τα προηγούμενα χρόνια.
Ποιοι κερδίζουν από τη ρύθμιση
Το μέτρο αφορά δυνητικά ένα ευρύ φάσμα ιδιοκτητών που έχουν διαπιστώσει ανακρίβειες στις δηλώσεις της ακίνητης περιουσίας τους.
Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι τα ακίνητα στα οποία έχουν καταχωριστεί λανθασμένα τετραγωνικά μέτρα, τα ποσοστά συνιδιοκτησίας που δεν έχουν αποτυπωθεί σωστά, τα δικαιώματα πλήρους κυριότητας, ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας που εμφανίζονται με ανακριβή στοιχεία, καθώς και περιπτώσεις στις οποίες έχουν παραλειφθεί μεταβολές στην περιουσιακή κατάσταση.
Για παράδειγμα, ένας ιδιοκτήτης που έχει δηλώσει μικρότερη επιφάνεια κατοικίας από την πραγματική και διατηρεί το ίδιο λάθος επί σειρά ετών θα μπορεί, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις της νέας διάταξης, να διορθώσει τα στοιχεία χωρίς να του επιβληθούν οι επιβαρύνσεις που συνδέονται με τη συγκεκριμένη διορθωτική δήλωση.
Αντίστοιχα, ένας φορολογούμενος που απέκτησε με κληρονομιά ποσοστό σε ακίνητο και δεν το αποτύπωσε ορθά στο Ε9 αποκτά τη δυνατότητα να αποκαταστήσει την περιουσιακή του εικόνα.
Η οικονομική σημασία της παρέμβασης είναι ιδιαίτερα μεγάλη στις περιπτώσεις όπου ένα λάθος επαναλαμβάνεται επί πολλά χρόνια. Μια ανακρίβεια που ξεκίνησε το 2014 μπορεί να έχει επηρεάσει διαδοχικές ετήσιες εκκαθαρίσεις του ΕΝΦΙΑ.
Πρέπει, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι η διάταξη δεν προβλέπει γενική διαγραφή υφιστάμενων φορολογικών οφειλών ούτε αυτόματη επιστροφή φόρων που έχουν ήδη καταβληθεί. Το ευεργέτημα συνδέεται με τις επιβαρύνσεις που προκύπτουν από τη δήλωση η οποία υποβάλλεται στο πλαίσιο της νέας ρύθμισης.
Το πραγματικό δώρο: Η απαλλαγή από τον αναδρομικό φόρο
Το στοιχείο που καθιστά τη ρύθμιση ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα δεν είναι μόνο η απαλλαγή από τα πρόστιμα εκπρόθεσμης δήλωσης.
Είναι κυρίως η ρητή αναφορά στην απαλλαγή από τον φόρο κάθε έτους που προκύπτει από τη διορθωτική δήλωση.
Αυτό σημαίνει ότι το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στην άρση των διοικητικών κυρώσεων, αλλά επεκτείνει την ευνοϊκή μεταχείριση και στην ίδια την πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση που θα δημιουργούσε η αναδρομική διόρθωση.
Ας υποθέσουμε ότι ένας ιδιοκτήτης είχε δηλώσει επί σειρά ετών λανθασμένα στοιχεία, με αποτέλεσμα ο ΕΝΦΙΑ που του αναλογούσε να εμφανίζεται χαμηλότερος κατά 200 ευρώ ετησίως.
Σε ένα υποθετικό παράδειγμα 10 ετών, η διαφορά αυτή θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε 2.000 ευρώ πρόσθετου φόρου, πριν συνυπολογιστούν τυχόν τόκοι και πρόστιμα.
Η νέα διάταξη προβλέπει ότι οι επιβαρύνσεις που προκύπτουν από την επιλέξιμη διορθωτική δήλωση δεν θα επιβάλλονται.
Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό και όχι πραγματική εκκαθάριση, καθώς το ακριβές αποτέλεσμα εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του ακινήτου, το είδος της διόρθωσης και την εφαρμογή της τελικής νομοθετικής διάταξης.
Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια ουσιαστική φορολογική παραχώρηση, με την οποία το Δημόσιο επιλέγει να δώσει προτεραιότητα στην ορθή καταγραφή της περιουσίας αντί στην αναδρομική είσπραξη πρόσθετων ποσών.
Γιατί το Δημόσιο αποφασίζει να χαρίσει τις επιβαρύνσεις
Πίσω από τη φορολογική ελάφρυνση βρίσκεται μια σημαντική διοικητική και τεχνολογική μεταρρύθμιση: η δημιουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, γνωστού ως ΜΙΔΑ.
