Σε φάση κορεσμού αν όχι ξεκάθαρης φούσκας έχουν φτάσει – σε πολλές αγορές ανά τον κόσμο – αλλά και στην Ελλάδα οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά έργα, καθώς τα τελευταία 8-10 χρόνια υπήρξε ένα ανεπανάληπτο «κύμα» έγκρισης αδειών που προκάλεσε φρενίτιδα απλώματος «τζαμιών» σε χωράφια, λαγκάδια, πεδιάδες, βουνοπλαγιές και στέγες κτιρίων.
Πλέον, το επόμενο στοίχημα που θα δώσει «ζωή» και θα καταστήσει βιώσιμα αυτά τα έργα, είναι η σύνδεσή τους με υπηρεσίες αποθήκευσης. Πρόκειται για τη λεγόμενη υβριδοποίηση των φωτοβολταϊκών έργων.
Ένας από τους πρωτοπόρους σε παγκόσμιο επίπεδο «παίκτες» στο νέο αυτό στάδιο ωρίμανσης και αναβάθμισης της αγοράς φωτοβολταϊκών, είναι ο όμιλος Metlen Energy & Metals. Ο όμιλος έχει «χτίσει» δεκάδες φωτοβολταϊκά πάρκα ανά τον κόσμο σε όλες τις ηπείρους, ενώ πλέον, αρχής γενομένης από την αγορά της Χιλής, προχωρά στο «πάντρεμα» περισσότερων τεχνολογιών, εν προκειμένω συνδυάζοντας τα φωτοβολταϊκά με συστήματα αποθήκευσης ενέργειας μπαταρίες (Battery Energy Storage Systems – BESS).
Έτσι, η περίσσεια ενέργεια που παράγει το φωτοβολταϊκό όταν έχει ήλιο αποθηκεύεται σε μπαταρίες και αποδίδεται στο δίκτυο αργότερα (π.χ. βράδυ ή ώρες αιχμής). Έτσι, γίνεται… rebalancing – παλαντζάρισμα και σταθεροποίηση παραγωγής, μείωση περικοπών (curtailment), επιτυγχάνονται καλύτερες τιμές πώλησης (time shifting) και δυνατότητα συμμετοχής σε αγορές ευελιξίας. Η Χιλή, είναι πρωτοπόρα σε τέτοια έργα.
Η υβριδοποίηση αναβαθμίζει τα έργα
Η υβριδοποίηση αυξάνει την εμπορική αξία των έργων, τα κάνει πιο ελκυστικά για χρηματοδότηση και βοηθά στη διείσδυση περισσότερων ΑΠΕ χωρίς να «μπλοκάρει» το δίκτυο. Γι’ αυτό και αποτελεί πλέον βασική στρατηγική για μεγάλους ομίλους ενέργειας, ειδικά σε ώριμες αγορές ΑΠΕ.
Την περασμένη Δευτέρα η Metlen ανακοίνωσε την πώληση τεσσάρων φωτοβολταϊκών πάρκων στη Χιλή, ισχύος 588 MW, τα οποία υποστηρίζονται από κατασκευασμένα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες («BESS») συνολικής χωρητικότητας 1.610 MWh. Το τίμημα έφτασε τα 865 εκατ. δολάρια ήτοι περίπου 800 εκατ. ευρώ, καθιστώντας το μεγαλύτερο deal πώλησης ενεργειακού έργου από ελληνική εταιρεία στο εξωτερικό από καταβολής της εγχώριας επιχειρηματικότητας και ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά deal διεθνώς για όλο το 2025.
Η Metlen είναι από τους πρώτους ομίλους διεθνώς που αξιοποίησε πλήρως την υβριδοποίηση όχι μόνο ως τεχνολογική επιλογή, αλλά και ως περιουσιακό στοιχείο υψηλής επενδυτικής αξίας — ενσωματώνοντας αποθήκευση από την αρχή και όχι σαν πρόσθετη επιλογή.
Τι σημαίνει «υβριδοποίηση» φωτοβολταϊκών έργων
Με τον όρο υβριδοποίηση σε μεγάλα ενεργειακά έργα εννοείται ο στρατηγικός συνδυασμός μιας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης με άλλα υποσυστήματα παραγωγής ή αποθήκευσης ενέργειας, συνήθως συστήματα αποθήκευσης ενέργειας (Battery Energy Storage Systems — BESS) και σε ορισμένες περιπτώσεις άλλες ΑΠΕ (π.χ. αιολικά).
Στην πράξη, ένα υβριδικό έργο δεν περιορίζεται στην άμεση διοχέτευση της παραγόμενης ηλιακής ενέργειας στο δίκτυο. Αντίθετα, αποθηκεύει μέρος της παραγωγής όταν υπάρχει περίσσευμα (π.χ. τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας) και την απελευθερώνει σε μεταγενέστερο χρόνο, όταν η ζήτηση είναι αυξημένη ή όταν το σύστημα ηλεκτροδότησης το χρειάζεται περισσότερο.
Αυτός ο συνδυασμός καθιστά την παραγωγή πιο ευέλικτη, αξιόπιστη και οικονομικά αποδοτική σε σύγκριση με ένα απλό φωτοβολταϊκό πάρκο που απλά «ρίχνει» ενέργεια στο δίκτυο όταν την παράγει. Η υβριδοποίηση δεν είναι πλέον απλώς μια επιλογή φιλόδοξων επενδυτών ή προηγμένων εντύπων — έχει εξελιχθεί σε κεντρικό στοιχείο της ενεργειακής μετάβασης παγκοσμίως.
Γιατί έχει σημασία
Η υβριδοποίηση αντιμετωπίζει το βασικό μειονέκτημα των ΑΠΕ που είναι η διαλείπουσα (διακοπτόμενη) παραγωγή. Ο ήλιος δεν παράγει ενέργεια όλο το 24ωρο, όμως η ζήτηση είναι συνεχής. Με την προσθήκη αποθήκευσης τα φωτοβολταϊκά γίνονται πιο προβλέψιμα και «διαχειρίσιμα», αυξάνεται η αξία της παραγόμενης κιλοβατώρας, μειώνονται οι περικοπές παραγωγής (curtailments) και ενισχύεται η ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος.
Το επενδυτικό αποτύπωμα
Σε επιχειρηματικό επίπεδο, τα υβριδικά έργα θεωρούνται πλέον ανώτερης ποιότητας περιουσιακά στοιχεία. Έχουν υψηλότερο αρχικό κόστος, αλλά προσφέρουν καλύτερα και πιο σταθερά έσοδα, μεγαλύτερη ευελιξία στη συμμετοχή στις αγορές ενέργειας και αυξημένο ενδιαφέρον από διεθνείς επενδυτές και funds. Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλα deals στον χώρο των ΑΠΕ – όπως αυτό της Metlen στη Χιλή αλλά και άλλα φωτοβολταϊκά με μπαταρίες σε Λατινική Αμερική και Ευρώπη – βασίζονται πλέον στη λογική της υβριδοποίησης.
Η «επόμενη μέρα» των φωτοβολταϊκών
Με απλά λόγια, η υβριδοποίηση σηματοδοτεί τη μετάβαση από τα φωτοβολταϊκά ως απλές μονάδες παραγωγής σε φωτοβολταϊκά ως ολοκληρωμένες ενεργειακές υποδομές. Πρόκειται για μια εξέλιξη που θεωρείται κομβική για την ενεργειακή μετάβαση, αλλά και για την εμπορική ωρίμανση της αγοράς των ανανεώσιμων πηγών.
Τι γίνεται διεθνώς
Τα «solar-plus-storage» έργα (φωτοβολταϊκά + μπαταρίες) μετρώνται σε GW παραγωγής και αιτημάτων σύνδεσης σε πολλές χώρες — δείχνοντας ότι οι επενδυτές πλέον βλέπουν την αποθήκευση ως αναπόσπαστο μέρος του ενεργειακού σχεδιασμού. Προβλέπεται ότι μεγάλο ποσοστό των νέων φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων μέχρι το 2030 θα περιλαμβάνει από την αρχή και συστήματα αποθήκευσης, όχι ως πρόσθετη επιλογή.
Σε Αφρική, Ασία και Αυστραλία, μεγάλα υβριδικά πάρκα (π.χ. συνδυασμοί φωτοβολταϊκών με μπαταρίες και/ή αιολικά) δοκιμάζονται ή ήδη λειτουργούν, στοιχείο της κατεύθυνσης προς πιο αξιόπιστη παραγωγή. Αυτό δείχνει ότι δεν πρόκειται για παροδική τάση, αλλά για θεμελιώδη μετασχηματισμό του τρόπου που σχεδιάζονται μεγάλα έργα ΑΠΕ.
