Σε κρίσιμο τεστ για την ελεγκτική παρουσία της ΑΑΔΕ στην αγορά καυσίμων εξελίσσεται η δεκαήμερη απεργία-αποχή των εφοριακών, η οποία ξεκινά στις 17 Αυγούστου και ολοκληρώνεται στις 26 του μήνα, δηλαδή στην καρδιά της τουριστικής περιόδου.
Η κινητοποίηση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εφοριακών (ΠΟΕ-ΔΟΥ) αφορά, μεταξύ άλλων, την αποχή από τη συμμετοχή σε προληπτικούς ελέγχους και την οδήγηση υπηρεσιακών οχημάτων. Πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει άμεσα τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ για εντατικούς ελέγχους στην αγορά, από τα τουριστικά καταστήματα και τις επιχειρήσεις εστίασης έως τα πρατήρια καυσίμων.
Συγκεκριμένα, για την αγορά ενέργειας, το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στο κατά πόσο θα επηρεαστούν οι έλεγχοι για φορολογικές παραβάσεις, λαθρεμπορία και παράνομες πρακτικές στη διακίνηση και διάθεση καυσίμων.
Στο στόχαστρο οι «πειραγμένες» αντλίες και τα «μαύρα» POS
Σημειώνεται ότι το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για την περίοδο αιχμής του Αυγούστου περιλαμβάνει ελέγχους σε ολόκληρη την αλυσίδα της τουριστικής οικονομίας.
Στη, δε, αγορά καυσίμων, ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι έλεγχοι για παρεμβάσεις στις αντλίες, παράνομες πρακτικές στη διακίνηση καυσίμων και αποκλίσεις μεταξύ των ποσοτήτων που παραδίδονται, καταγράφονται και τιμολογούνται.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται επίσης τα POS και οι ταμειακές μηχανές που εμφανίζουν αιφνίδιες «απώλειες σύνδεσης» με τα συστήματα της ΑΑΔΕ. Η διασύνδεση των ηλεκτρονικών συναλλαγών με τα φορολογικά δεδομένα αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο για τον εντοπισμό περιπτώσεων όπου ο πραγματικός τζίρος δεν αποτυπώνεται στα βιβλία της επιχείρησης.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η κατανάλωση καυσίμων αυξάνεται λόγω της μεγάλης τουριστικής κίνησης, η παρουσία των ελεγκτικών συνεργείων αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Λαθρεμπόριο καυσίμων - Ο κρίσιμος κρίκος παραμένει ο επιτόπιος έλεγχος
Παρά, πάντως, την αυξανόμενη χρήση ψηφιακών δεδομένων και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, οι ελεγκτικές αρχές εξακολουθούν να χρειάζονται φυσική παρουσία στην αγορά για την επιβεβαίωση παραβάσεων.
Στον χώρο των καυσίμων αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό. Η διασταύρωση ηλεκτρονικών δεδομένων μπορεί να εντοπίσει ασυνήθιστες συναλλαγές ή αποκλίσεις, όμως ο επιτόπιος έλεγχος είναι αυτός που μπορεί να οδηγήσει στον εντοπισμό πρακτικών όπως παρεμβάσεις σε αντλίες, παραβάσεις στη διακίνηση ή προβλήματα στη λειτουργία των φορολογικών μηχανισμών.
Για τον λόγο αυτό, μια περιορισμένη παρουσία ελεγκτών στην αγορά κατά το δεκαήμερο της κινητοποίησης θα μπορούσε να δημιουργήσει κενό ακριβώς στην περίοδο κατά την οποία η δραστηριότητα σε πρατήρια και τουριστικές επιχειρήσεις βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο.
Μετακινήσεις ελεγκτών σε όλη τη χώρα
Υπενθυμίζεται ότι ο αρχικός σχεδιασμός της ΑΑΔΕ προέβλεπε εντατική κινητοποίηση του ελεγκτικού μηχανισμού, με μετακινήσεις υπαλλήλων ακόμη και εκτός των περιοχών στις οποίες υπηρετούν.
Η λογική ήταν να περιοριστεί ο παράγοντας της «εντοπιότητας» και να ενισχυθούν οι έλεγχοι σε περιοχές όπου η τουριστική κίνηση είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Μύκονος, Σαντορίνη, Πάρος και Κρήτη βρίσκονταν μεταξύ των περιοχών όπου αναμενόταν αυξημένη παρουσία ελεγκτών. Για τις μετακινήσεις είχαν ήδη προγραμματιστεί εισιτήρια, διαμονές και οχήματα.
Το ίδιο μοντέλο μπορεί να αφορά και ελέγχους σε πρατήρια καυσίμων, ιδιαίτερα σε τουριστικές και παραθαλάσσιες περιοχές όπου η ζήτηση κορυφώνεται τον Αύγουστο.
Στον αέρα ο στόχος των 25.400 προληπτικών ελέγχων
Η ΑΑΔΕ έχει θέσει ως στόχο τη διενέργεια 25.400 προληπτικών ελέγχων. Εφόσον η συμμετοχή στην απεργία-αποχή είναι μαζική, η επίτευξη του στόχου αναμένεται να καταστεί δυσκολότερη.
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο ο αριθμός των ελέγχων που θα πραγματοποιηθούν, αλλά και το πού θα γίνουν. Στις τουριστικές περιοχές, όπου η οικονομική δραστηριότητα βρίσκεται στο αποκορύφωμά της, ακόμη και μια προσωρινή μείωση της ελεγκτικής παρουσίας μπορεί να λειτουργήσει ως παράθυρο ευκαιρίας για όσους επιχειρούν να παρακάμψουν τους κανόνες.
Στην αγορά καυσίμων, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι παραβάσεις μπορούν να αφορούν τόσο τη φορολογική συμμόρφωση όσο και τη νομιμότητα της διακίνησης και εμπορίας προϊόντων.
Η «μάχη» με τις αντλίες και τις φορολογικές παραβάσεις
Οι έλεγχοι, πάντως, στην αγορά καυσίμων δεν περιορίζονται πλέον στην κλασική διαδικασία ελέγχου των παραστατικών.
Τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ επιτρέπουν τη διασταύρωση στοιχείων για τις πωλήσεις, τις συναλλαγές και τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Παράλληλα, οι ελεγκτές μπορούν να εστιάσουν σε αποκλίσεις που ενδέχεται να υποδηλώνουν παραβατικές πρακτικές.
Στο πλαίσιο αυτό, οι «πειραγμένες» αντλίες αποτελούν ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά πεδία ελέγχου. Η οποιαδήποτε παρέμβαση στον μηχανισμό μέτρησης μπορεί να επηρεάσει την ποσότητα καυσίμου που εμφανίζεται ότι παραδίδεται στον καταναλωτή και, κατ’ επέκταση, τα οικονομικά στοιχεία της επιχείρησης.
Αντίστοιχα κρίσιμο είναι το μέτωπο των ηλεκτρονικών συναλλαγών, με την ΑΑΔΕ να επιχειρεί να περιορίσει τη χρήση μη διασυνδεδεμένων ή «μαύρων» POS και περιπτώσεις όπου οι ταμειακές μηχανές εμφανίζονται εκτός σύνδεσης.
Γιατί αντιδρούν οι εφοριακοί
Σημειώνεται ότι η ΠΟΕ-ΔΟΥ υποστηρίζει ότι η κινητοποίηση αποτελεί αποτέλεσμα της συσσώρευσης εργασιακών και οργανωτικών προβλημάτων.
Μεταξύ άλλων, οι εφοριακοί θέτουν ζητήματα υπερβολικής στοχοθεσίας, αυξημένων ευθυνών, εντατικοποίησης της εργασίας, υπερβάσεων του ωραρίου και ανεπαρκούς αμοιβής της υπερωριακής απασχόλησης.
Παράλληλα, κάνουν λόγο για ελλείψεις προσωπικού και προβλήματα στις συνθήκες διεξαγωγής των επιτόπιων ελέγχων, ενώ ζητούν την καταβολή του προβλεπόμενου ελεγκτικού επιδόματος.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα υπηρεσιακά οχήματα, με την Ομοσπονδία να ζητά να σταματήσει η ανάθεση οδήγησης σε υπαλλήλους για τους οποίους δεν αποτελεί υπηρεσιακό καθήκον.
Πάνω από 800.000 ευρώ για την επιπλέον απασχόληση των ελεγκτών
Η αντιπαράθεση για την ένταση των ελέγχων πραγματοποιείται ενώ η ΑΑΔΕ έχει ήδη προβλέψει σημαντικά κονδύλια για την πρόσθετη απασχόληση του ελεγκτικού μηχανισμού.
Για τη νεοσύστατη ελεγκτική ομάδα ΔΕΟΣ έχει δεσμευθεί ποσό έως 834.139 ευρώ μέχρι το τέλος του έτους, για υπερωριακή και νυχτερινή εργασία, καθώς και απασχόληση κατά τις Κυριακές, τις εξαιρέσιμες ημέρες και πέραν του πενθημέρου.
Ειδικότερα, έως 271.412,06 ευρώ προβλέπονται για απογευματινή υπερωριακή εργασία 873 υπαλλήλων, ενώ έως 515.575,10 ευρώ αφορούν νυχτερινή εργασία και εργασία κατά τις Κυριακές και τις εξαιρέσιμες ημέρες για 851 υπαλλήλους.
Επιπλέον, 269.039 ευρώ έχουν δεσμευθεί για τις ανάγκες 5.243 υπαλλήλων της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών, ενώ 80.000 ευρώ προβλέπονται για τους 100 υπαλλήλους της Διεύθυνσης Εσωτερικών Υποθέσεων.
Τα ποσά αυτά αποτυπώνουν το μέγεθος της επιχειρησιακής προσπάθειας που απαιτείται για τη διατήρηση υψηλής ελεγκτικής παρουσίας κατά το δεύτερο εξάμηνο.
Από Δευτέρα η κρίσιμη δοκιμασία για την αγορά
Η ΠΟΕ-ΔΟΥ ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται για γενική απεργία. Οι εργαζόμενοι θα προσέρχονται κανονικά στις υπηρεσίες τους, αλλά θα απέχουν από συγκεκριμένα καθήκοντα, μεταξύ των οποίων οι προληπτικοί έλεγχοι.
Το κρίσιμο στοιχείο πλέον είναι η συμμετοχή. Οι εργαζόμενοι που θα λάβουν μέρος στην κινητοποίηση καλούνται να ενημερώσουν τους προϊσταμένους τους, ώστε να αποφασιστεί εάν οι προγραμματισμένες αποστολές θα ακυρωθούν ή θα καλυφθούν από άλλους υπαλλήλους.
Η ΑΑΔΕ μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο μεγάλης συμμετοχής.
Έτσι, από τη Δευτέρα θα φανεί εάν το ελεγκτικό σχέδιο θα προχωρήσει με μικρές μόνο προσαρμογές ή εάν θα χρειαστεί ευρύτερος ανασχεδιασμός.
Για την αγορά καυσίμων, το ζητούμενο είναι σαφές: εάν οι ελεγκτές δεν βγουν στην αγορά, ποιος θα ελέγξει τις αντλίες, τα POS και τις συναλλαγές στο κρίσιμο δεκαήμερο του Αυγούστου;
Και σε μια αγορά όπου η καταπολέμηση της λαθρεμπορίας και της φοροδιαφυγής αποτελεί διαρκές μέτωπο, η απάντηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία.