Έως και δύο χρόνια μπορεί να χρειαστούν για να αναπληρωθούν τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου και καυσίμων, ακόμη και μετά την πλήρη αποκατάσταση των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ, προειδοποιεί ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ.
Μιλώντας τη Δευτέρα στο Energy Intelligence Forum στο Λονδίνο, ο επικεφαλής του μεγαλύτερου πετρελαϊκού ομίλου στον κόσμο περιέγραψε μια αγορά που λειτουργεί ήδη με εξαιρετικά περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν έχει αφαιρέσει τεράστιες ποσότητες πετρελαίου από την παγκόσμια προσφορά.
«Μέχρι να ανοίξει πλήρως το Ορμούζ και να επανέλθει η εμπιστοσύνη, η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι η πίεση και στις δύο πλευρές της αγοράς θα ενταθεί», ανέφερε ο Νάσερ, επισημαίνοντας παράλληλα ότι, ενώ η πίεση στο αργό είναι σοβαρή, οι τιμές των διυλισμένων καυσίμων έχουν αυξηθεί ακόμη περισσότερο.
Έχουν χαθεί 3 δισ. βαρέλια – Μόλις το 10% των αποθεμάτων άμεσα διαθέσιμο
Σύμφωνα με τον Νάσερ, από την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα τέλη Φεβρουαρίου έχουν χαθεί περίπου 3 δισ. βαρέλια προσφοράς, ενώ περίπου 1 δισ. βαρέλια έχουν ήδη αντληθεί από τα διαθέσιμα αποθέματα για να καλυφθεί μέρος του κενού.
Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, ο κόσμος διέθετε περίπου 10 δισ. βαρέλια αποθεμάτων πετρελαίου. Η ποσότητα αυτή έχει πλέον υποχωρήσει σε κάτω από 6 δισ. βαρέλια, εκ των οποίων μόλις περίπου 10% είναι πρακτικά διαθέσιμο λόγω τεχνικών και άλλων περιορισμών.
«Το σύστημα βρίσκεται ήδη υπό πίεση», προειδοποίησε ο επικεφαλής της Aramco, σημειώνοντας ότι η απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων μπορεί να προσφέρει χρόνο στις οικονομίες, αλλά δεν αρκεί για να αποκαταστήσει την ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.
Για την αναπλήρωση των αποθεμάτων θα χρειαστεί, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, επιπλέον παραγωγή περίπου 2 εκατ. βαρελιών ημερησίως για τουλάχιστον 18 μήνες. Η ανάγκη αυτή θα μπορούσε να διαρκέσει ακόμη περισσότερο, καθώς η κατανάλωση πετρελαίου συνεχίζει να αυξάνεται και οι κυβερνήσεις ενδέχεται να επιδιώξουν να αυξήσουν εκ νέου τα επίπεδα των στρατηγικών τους αποθεμάτων.
Τα 100 εκατ. βαρέλια της G7 δεν λύνουν το πρόβλημα
Οι προειδοποιήσεις του Νάσερ έρχονται λίγες ημέρες μετά την απόφαση της G7 να προχωρήσει στην απελευθέρωση έως και 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ από στρατηγικά αποθέματα, σε μια προσπάθεια να αυξηθεί η προσφορά και να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων.
Ωστόσο, η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε μικρό μόνο μέρος των ποσοτήτων που έχουν χαθεί από την αγορά. Η απελευθέρωση των αποθεμάτων μπορεί να λειτουργήσει ως προσωρινό «μαξιλάρι», δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει την ανάγκη για επιπλέον παραγωγή και σταθερές ροές πετρελαίου.
Το Ορμούζ παραμένει το μεγάλο αγκάθι
Στο επίκεντρο της ενεργειακής κρίσης παραμένει το Στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου υπό κανονικές συνθήκες διακινείται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG.
Οι χώρες του Κόλπου έχουν καταφέρει να αυξήσουν τις εξαγωγές και οι ροές αργού έχουν πλησιάσει τα προπολεμικά επίπεδα. Τον Σεπτέμβριο οι εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή έφθασαν κατά μέσο όρο τα 18,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, με τη Σαουδική Αραβία να αυξάνει τις αποστολές τόσο μέσω της Ερυθράς Θάλασσας όσο και μέσω του Περσικού Κόλπου.
Η αύξηση των όγκων, ωστόσο, δεν σημαίνει επιστροφή στην κανονικότητα. Τα δεξαμενόπλοια εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο επιθέσεων, ενώ τα ασφάλιστρα και τα ναύλα έχουν εκτοξευθεί. Σε ορισμένα δρομολόγια από τη Μέση Ανατολή προς την Ασία, το κόστος ναύλωσης πολύ μεγάλων δεξαμενόπλοιων έχει αυξηθεί από περίπου 30.000 δολάρια έως και 1,2 εκατ. δολάρια ημερησίως.
Αυτό εξηγεί και γιατί οι αυξημένες ροές έχουν μέχρι στιγμής προσφέρει περιορισμένη ανακούφιση στις αγορές. Το Brent κινείται γύρω από τα 100-103 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές συνεχίζουν να τιμολογούν τον κίνδυνο νέων διαταραχών στις θαλάσσιες μεταφορές και στις ενεργειακές υποδομές.
Η Aramco αναζητά εναλλακτικές διαδρομές
Την ίδια ώρα, η Saudi Aramco επιχειρεί να περιορίσει την εξάρτησή της από το Ορμούζ, αξιοποιώντας εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών και τον αγωγό East-West που διασχίζει τη Σαουδική Αραβία.
Ο Νάσερ υποστήριξε ότι η Aramco μπορεί να διαθέσει σχετικά γρήγορα στην αγορά το σύνολο της παραγωγικής της δυναμικότητας των 12 εκατ. βαρελιών ημερησίως, ενώ η εταιρεία έχει χρησιμοποιήσει διαφορετικές διαδρομές εξαγωγής, έχει ανακατανείμει τις ποσότητες μεταξύ των διαφορετικών ποιοτήτων αργού και έχει επιστρατεύσει δικά της δεξαμενόπλοια για να συνεχίσει να εξυπηρετεί τους πελάτες της σε Ευρώπη και Ασία.
Παράλληλα, η Aramco εξετάζει σχέδια για διπλασιασμό ή ακόμη και τριπλασιασμό της χωρητικότητας των εγκαταστάσεων αποθήκευσής της, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της απέναντι σε μελλοντικές διαταραχές.
Παρά την αύξηση των εξαγωγών, η αγορά εξακολουθεί να βρίσκεται σε καθεστώς υψηλής αβεβαιότητας. Το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι μόνο να αυξηθούν οι ποσότητες πετρελαίου που φτάνουν στην αγορά, αλλά να αποκατασταθεί η ασφάλεια των μεταφορών και να ανοίξει πλήρως το Ορμούζ. Μέχρι τότε, όπως προειδοποιεί ο επικεφαλής της Aramco, το παγκόσμιο «μαξιλάρι» ασφαλείας παραμένει επικίνδυνα λεπτό.
