Νέα παρέμβαση στην τιμή του πετρελαίου κίνησης, με πρόσθετη κρατική χρηματοδότηση 10 λεπτών ανά λίτρο για ολόκληρο τον Αύγουστο, ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Μαζί με τα 5 λεπτά που ήδη καλύπτουν τα διυλιστήρια, η συνολική έκπτωση στο diesel ανεβαίνει στα 15 λεπτά το λίτρο, με το Δημόσιο να διαθέτει 30 εκατ. ευρώ για να περιορίσει όχι μόνο την επιβάρυνση των οδηγών αλλά κυρίως τη μετάδοση της ενεργειακής ακρίβειας στις μεταφορές και στις τιμές των προϊόντων.
Σε νέα παρέμβαση για να ανακόψει τις επιπτώσεις της διεθνούς ενεργειακής αναταραχής στην ελληνική αγορά προχωρά η κυβέρνηση, βάζοντας αυτή τη φορά απευθείας κρατικά χρήματα για τη συγκράτηση της τιμής του diesel.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την Κυριακή 26 Ιουλίου ότι το κράτος θα καλύψει για ολόκληρο τον Αύγουστο πρόσθετη μείωση 10 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης.
Η νέα επιδότηση έρχεται να προστεθεί στη μείωση των 5 λεπτών ανά λίτρο που ήδη χρηματοδοτείται από τα διυλιστήρια. Έτσι, η συνολική έκπτωση στο diesel διαμορφώνεται πλέον στα 15 λεπτά ανά λίτρο, έναντι 10 λεπτών στη βενζίνη, όπου παραμένει σε ισχύ η υφιστάμενη παρέμβαση των διυλιστηρίων.
Η διαφορά είναι σημαντική και σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής. Η αρχική παρέμβαση στα καύσιμα δεν επιβάρυνε τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς χρηματοδοτήθηκε από τα δύο ελληνικά διυλιστήρια. Τώρα, όμως, το Δημόσιο μπαίνει απευθείας στο σχήμα στήριξης, αναλαμβάνοντας κόστος 30 εκατ. ευρώ για έναν μήνα.
Γιατί επιλέχθηκε το diesel
Η επιλογή του πετρελαίου κίνησης δεν είναι τυχαία. Η κυβέρνηση επιχειρεί να χτυπήσει την ενεργειακή ακρίβεια στο σημείο όπου μπορεί να αποκτήσει τον μεγαλύτερο πολλαπλασιαστή στην οικονομία.
Το diesel δεν είναι απλώς ένα ακόμη καύσιμο για τα ΙΧ. Είναι το βασικό καύσιμο των οδικών εμπορευματικών μεταφορών, των φορτηγών, των επαγγελματικών οχημάτων και μεγάλου τμήματος της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Άρα κάθε μεγάλη αύξησή του έχει δύο επιπτώσεις. Η πρώτη φαίνεται άμεσα στην αντλία. Η δεύτερη, και σημαντικότερη, εμφανίζεται με καθυστέρηση στα ράφια: υψηλότερο κόστος μεταφοράς σημαίνει πίεση στο κόστος διανομής τροφίμων, πρώτων υλών και καταναλωτικών αγαθών.
Αυτό ακριβώς αναδεικνύει και ο πρωθυπουργός, συνδέοντας ρητά τη νέα παρέμβαση όχι μόνο με τη στήριξη επαγγελματιών και μεταφορών αλλά και με την προσπάθεια να περιοριστούν οι ανατιμήσεις που μεταφέρονται σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Από τα 5 στα 15 λεπτά μέσα σε δύο εβδομάδες
Έχει ενδιαφέρον και η ταχύτητα με την οποία διευρύνεται η παρέμβαση.
Στις 10 Ιουλίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ανακοινώσει, μετά τη συνεννόηση με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, μείωση 10 λεπτών ανά λίτρο στη βενζίνη και 5 λεπτών στο diesel έως το τέλος Αυγούστου. Η χρηματοδότηση αναλήφθηκε από τα διυλιστήρια και συνεπώς δεν υπήρχε άμεσο δημοσιονομικό κόστος.
Μόλις δύο εβδομάδες αργότερα, η κυβέρνηση κρίνει ότι τα 5 λεπτά στο diesel δεν επαρκούν και προσθέτει άλλα 10 λεπτά από τον προϋπολογισμό.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η συνολική παρέμβαση στο diesel τριπλασιάζεται, από 5 σε 15 λεπτά ανά λίτρο.
Πρόκειται ουσιαστικά για αναγνώριση ότι το πετρέλαιο κίνησης αποτελεί αυτή τη στιγμή το πιο ευαίσθητο σημείο της αγοράς καυσίμων και ταυτόχρονα τον ισχυρότερο δίαυλο μέσω του οποίου ένα εξωτερικό ενεργειακό σοκ μπορεί να περάσει στον ελληνικό πληθωρισμό.
Τι κερδίζει ο οδηγός
Σε επίπεδο καταναλωτή, τα ποσά είναι εύκολα μετρήσιμα.
Με συνολική έκπτωση 15 λεπτών ανά λίτρο, ένα γέμισμα 50 λίτρων αντιστοιχεί σε ελάφρυνση 7,50 ευρώ. Στα 70 λίτρα, η διαφορά φθάνει τα 10,50 ευρώ.
Για έναν ιδιώτη οδηγό το ποσό είναι υπολογίσιμο, αλλά όχι θεαματικό.
Η πραγματική σημασία του μέτρου βρίσκεται στις πολύ μεγαλύτερες καταναλώσεις των επαγγελματικών μεταφορών. Εκεί, τα 15 λεπτά ανά λίτρο πολλαπλασιάζονται σε εκατοντάδες ή χιλιάδες λίτρα καυσίμου και μπορούν να συγκρατήσουν μέρος της αύξησης του λειτουργικού κόστους.
Και εδώ βρίσκεται η οικονομική λογική των 30 εκατ. ευρώ: η κυβέρνηση δεν επιχειρεί απλώς να επιδοτήσει το ρεζερβουάρ, αλλά να εμποδίσει όσο είναι δυνατόν το ακριβότερο καύσιμο να γίνει ακριβότερη μεταφορά και στη συνέχεια ακριβότερο προϊόν.
Η Μέση Ανατολή αλλάζει ξανά τους υπολογισμούς
Η απόφαση λαμβάνεται υπό το βάρος της νέας κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και της αβεβαιότητας που αυτή προκαλεί στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι κανείς δεν μπορεί αυτή τη στιγμή να προβλέψει την εξέλιξη της κρίσης ή τις τελικές επιπτώσεις της στις διεθνείς τιμές ενέργειας και στο κόστος ζωής.
Αυτό εξηγεί και τη διάρκεια του μέτρου. Η πρόσθετη κρατική επιδότηση αφορά μόνο τον Αύγουστο, λειτουργώντας ουσιαστικά ως προσωρινό ανάχωμα μέχρι να φανεί προς ποια κατεύθυνση θα κινηθούν οι διεθνείς αγορές.
Υπάρχει όμως και μία κρίσιμη παράμετρος: η έκπτωση των 15 λεπτών δεν σημαίνει ότι η τιμή του diesel θα είναι υποχρεωτικά κατά 15 λεπτά χαμηλότερη από τη σημερινή.
Εάν στο μεταξύ αυξηθούν οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και προϊόντων διύλισης, μέρος ή ακόμη και ολόκληρη η έκπτωση μπορεί να απορροφηθεί από την άνοδο της τιμής βάσης. Το μέτρο πρέπει συνεπώς να διαβάζεται κυρίως ως μείωση σε σχέση με την τιμή που διαφορετικά θα πλήρωνε ο καταναλωτής.
Τα 30 εκατ. και το επόμενο ερώτημα
Η κυβέρνηση επιλέγει προς το παρόν μια περιορισμένη δημοσιονομικά παρέμβαση: 30 εκατ. ευρώ για έναν μήνα, στοχευμένα στο καύσιμο με τη μεγαλύτερη επίδραση στις μεταφορές.
Το ερώτημα, όμως, μεταφέρεται ήδη στην επόμενη ημέρα.
Εάν η διεθνής ενεργειακή κρίση αποκλιμακωθεί, η επιδότηση μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μέχρι την ομαλοποίηση των τιμών.
Εάν όμως το πετρέλαιο και κυρίως οι διεθνείς τιμές του diesel παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα και μετά το τέλος Αυγούστου, η κυβέρνηση θα βρεθεί μπροστά σε ένα νέο δίλημμα: να αφήσει την έκπτωση να λήξει, προκαλώντας απότομη αύξηση 10 λεπτών στην αντλία, ή να επεκτείνει την κρατική χρηματοδότηση και τον Σεπτέμβριο.
