Το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας του διυλιστηρίου πετρελαίου OKTA, κοντά στα Σκόπια, εξετάζει η κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας, επιδιώκοντας να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και να περιορίσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές καυσίμων. Το διυλιστήριο, ιδιοκτησίας της ελληνικής HELLENiQ Energy, έχει σταματήσει την παραγωγική του δραστηριότητα από το 2012 και έκτοτε χρησιμοποιείται κυρίως για την αποθήκευση και τη διανομή καυσίμων.
Όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός της χώρας, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, η κυβέρνηση ζήτησε από την εταιρεία να εξετάσει την τεχνική κατάσταση των εγκαταστάσεων και να προσδιορίσει τις απαιτούμενες παρεμβάσεις για την επανεκκίνηση της παραγωγής. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από την τεχνική και οικονομική αξιολόγηση, με βασικό κριτήριο το κατά πόσο η εγχώρια παραγωγή ντίζελ θα είναι οικονομικά συμφερότερη από τις εισαγωγές.
Καθοριστικός ο αγωγός Θεσσαλονίκης – Σκοπίων
Σημαντική παράμετρος για την επαναλειτουργία του διυλιστηρίου είναι η επαναφορά σε λειτουργία, εντός του 2026, του πετρελαιαγωγού που συνδέει τις εγκαταστάσεις με το λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει την εκ νέου μεταφορά αργού πετρελαίου προς τη Βόρεια Μακεδονία και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επανέναρξη της διύλισης.
Η HELLENiQ Energy απέκτησε το διυλιστήριο κοντά στα Σκόπια το 1999. Η πιθανή επανεκκίνηση θα μπορούσε να αλλάξει τον σημερινό ρόλο του, από εγκατάσταση αποθήκευσης και διανομής σε μονάδα εγχώριας παραγωγής πετρελαϊκών προϊόντων.
Η προοπτική αυτή εξετάζεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και ο κίνδυνος διαταραχών στην τροφοδοσία με ντίζελ ενισχύουν το ενδιαφέρον για εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Μίτσκοσκι, η κατάσταση στην αγορά καυσίμων της χώρας παραμένει σταθερή και δεν αναμένονται ελλείψεις έως το τέλος του 2026 ή κατά τη διάρκεια του 2027.
Στο επίκεντρο και η Σερβία
Παράλληλα, ενδιαφέρον για τις συγκεκριμένες υποδομές εκδηλώνει και η Σερβία, η οποία εξετάζει την πιθανότητα επέκτασης του πετρελαιαγωγού Θεσσαλονίκης – Σκοπίων έως τη Νις. Εφόσον προχωρήσει, η επέκταση θα μπορούσε να προσφέρει στη χώρα πρόσβαση στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης μέσω του δικτύου της Βόρειας Μακεδονίας.
Οι εξελίξεις αναδεικνύουν τη σημασία των διασυνοριακών ενεργειακών υποδομών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, τόσο για τη διαφοροποίηση των οδών εφοδιασμού όσο και για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας των χωρών της περιοχής. Για την ώρα, πάντως, η επαναλειτουργία του OKTA παραμένει υπό εξέταση και προϋποθέτει την ολοκλήρωση των σχετικών τεχνικών και οικονομικών αξιολογήσεων.
Πηγή: ceenergynews
