Η αναζωπύρωση της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή επαναφέρει το ασφάλιστρο κινδύνου (risk premium) στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο να καταγράφουν σημαντικά κέρδη τις τελευταίες συνεδριάσεις. Οι επενδυτές αξιολογούν πλέον το ενδεχόμενο διαταραχών στις θαλάσσιες μεταφορές υδρογονανθράκων μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως.
Το Brent διαπραγματεύεται κοντά στα 78 δολάρια το βαρέλι, προσεγγίζοντας το ψυχολογικό όριο των 80 δολαρίων, ενώ σε εβδομαδιαία βάση καταγράφει άνοδο περίπου 9%. Η κίνηση αυτή αποτυπώνει την επανατιμολόγηση του γεωπολιτικού κινδύνου από τις αγορές, μετά τις εξελίξεις στην περιοχή και τις ανησυχίες για ενδεχόμενη διατάραξη των εξαγωγών πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, με το συμβόλαιο αναφοράς στον ολλανδικό κόμβο TTF να διαμορφώνεται πάνω από τα 48 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Παρότι τα επίπεδα των ευρωπαϊκών αποθεμάτων παραμένουν σχετικά ικανοποιητικά για την εποχή, η αγορά ενσωματώνει αυξημένο premium κινδύνου, καθώς οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να επηρεάσει τόσο τις ροές LNG προς την Ευρώπη όσο και το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και σημαντικές ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ακόμη και χωρίς πλήρη διακοπή της ναυσιπλοΐας, η αύξηση του κόστους ασφάλισης των δεξαμενόπλοιων, οι πιθανές καθυστερήσεις στις μεταφορές και η αυξημένη αβεβαιότητα αρκούν για να ενισχύσουν τις ανοδικές πιέσεις στις διεθνείς τιμές.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί ουσιαστικές διαταραχές στις φυσικές ροές πετρελαίου, ωστόσο οι χρηματιστηριακές αγορές προεξοφλούν τον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο. Η μεταβλητότητα αναμένεται να παραμείνει υψηλή όσο διατηρείται η αβεβαιότητα στην περιοχή.
Η τιμές στη λιανική
Στην ελληνική αγορά καυσίμων, οι μέχρι σήμερα επιπτώσεις είναι περιορισμένες, καθώς οι τιμές λιανικής ενσωματώνουν με χρονική υστέρηση τις μεταβολές των διεθνών τιμών και του κόστους διύλισης. Ωστόσο, εάν το Brent παραμείνει στα σημερινά επίπεδα ή κινηθεί υψηλότερα, δεν αποκλείεται να καταγραφούν νέες ανατιμήσεις στα διυλισμένα προϊόντα μέσα στις επόμενες ημέρες.
Η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης διαμορφώνεται κοντά στα 1,97 ευρώ ανά λίτρο πανελλαδικά, ενώ σε αρκετές νησιωτικές περιοχές παραμένει σταθερά πάνω από τα 2 ευρώ. Το πετρέλαιο κίνησης κινείται περίπου στα 1,76 ευρώ ανά λίτρο, με την πορεία των τιμών να εξαρτάται από τη διάρκεια της γεωπολιτικής κρίσης, τις αποφάσεις των πετρελαιοπαραγωγών χωρών και τη συμπεριφορά των διεθνών αγορών ενέργειας.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι, όσο δεν διαταράσσεται η φυσική προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι αγορές θα συνεχίσουν να κινούνται κυρίως με βάση τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις προσδοκίες των επενδυτών. Ωστόσο, οποιαδήποτε ένδειξη περιορισμού των εξαγωγών ή προβλημάτων στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα ανοδική αναθεώρηση των τιμών, τόσο στο πετρέλαιο όσο και στο φυσικό αέριο.
