Με τη “φραγή” στα Στενά του Ορμούζ να έχει εξελιχθεί σε νάρκη για την παγκόσμια οικονομία καθώς τα ελλείμματα σε ενεργειακούς πόρους και κρίσιμες και χρήσιμες πρώτες ύλες να φουντώνουν φέρνοντας σε αδιέξοδο πολλούς παραγωγικούς κλάδους, οι ΗΠΑ ενεργοποιούν μια διαδικασία “escort” - συνοδείας για να αρθεί η “στένωση” στην εν λόγω περιοχή που λειτουργεί μηχανισμό παγκόσμιας αποσταθεροποίησης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι με βάση ανέφερε μιλώντας το περασμένο Σαββατοκύριακο στο ertnews ο σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ Μιχάλης Μυριάνθης υπάρχει ένα έλλειμμα 10 εκατ. περίπου βαρελιών την ημέρα στην παγκόσμια οικονομία από το ‘μπλόκο” στα Στενά. Κι αυτό παρά την αύξηση της παραγωγής από τις ΗΠΑ αλλά και την έξοδο των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ,από την 1η Μάη. Να σημειωθεί ότι με βάση αναλυτές η απώλεια παραγωγής αργού ύψους 14,5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα από τον Περσικό Κόλπο οδηγεί τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου σε μείωση με ρυθμό-ρεκόρ 11 έως 12 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως τον Απρίλιο.
Η έξοδος των ΗΑΕ
Υπενθυμίζεται ότι με την έξοδο των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ υπάρχει προσδοκία για αύξηση της προσφοράς που συνδυαστικά με την επιχείρηση των ΗΠΑ ενδεχόμενα να διαμορφώσει όρους αύξησης της προσφοράς στις αγορές. Άλλωστε. τα ΗΑΕ και δη το Εμιράτο του Αμπού Ντάμπι ετοίμαζαν με επενδύσεις την αύξηση της παραγωγικής του ικανότητας, εδώ και χρόνια, στοχεύοντας τα 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως έως το 2027. Λόγω, δε, της συμμετοχής στον ΟΠΕΚ τα ΗΑΕ διατηρούσαν περιορισμένη την παραγωγή τους σε περίπου στα 3,5–3,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως και άρα πλέον μπορούν να “ρίξουν” στην αγορά μια παραπάνω ποσότητα περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρελιών ημερησίως.
Μάλιστα η παρουσία του αγωγού αργού πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι (ADCOP) , που παρακάμπτει εξ ολοκλήρου τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνοντας τις εξαγωγές στον Κόλπο του Ομάν δίνει ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Ουσιαστικά τα ΗΑΕ μπορούν να παρακάμπτουν τα Στενά Ορμούζ.
Η επιχείρηση των ΗΠΑ
Βέβαια η διακοπή της ναυσιπλοΐας και η κατάρρευση των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο δεν επηρεάζει μόνο τις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Συγκεκριμένα, η διακοπή της εφοδιαστικής αλυσίδας λόγω της κρίσης των Στενών του Ορμούζ επηρεάζει κρίσιμες πρώτες ύλες όπως το αλουμίνιο, η νάφθα και το ήλιο. Από τη βιομηχανία μικροτσίπ μέχρι την παραγωγή φαρμάκων και καταναλωτικών προϊόντων, οι ελλείψεις αρχίζουν να διαχέονται σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού. Στον , δε, αεροπορικό κλάδο, η κατάσταση γίνεται ήδη εκρηκτική καθώς στον Κόλπο υπήρχε μεγάλη παραγωγή των εν λόγω καυσίμων. Με τις τιμές των αεροπορικών καυσίμων να έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, μεγάλες αεροπορικές εταιρείες ακυρώνουν χιλιάδες πτήσεις. Αυτό σημαίνει λιγότερους τουρίστες, χαμηλότερες δαπάνες σε ξενοδοχεία και εστιατόρια και νέα πίεση στο λιανεμπόριο.
Σε μια προσπάθεια, λοιπόν, ανάσχεσης, σε εφαρμογή τίθεται από σήμερα, Δευτέρα (04/05) η επιχείρηση “Project Freedom” στα Στενά του Ορμούζ, όπως ανακοίνωσε νωρίς το πρωί με ανακοίνωσή της η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), στην οποία επισημαίνεται ότι σκοπός της επιχείρησης είναι η “αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας” στην κρίσιμη θαλάσσια δίοδο.
Συγκεκριμένα Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν από Δευτέρα (4/5) την επιχείρηση «Project Freedom», που έχει ως στόχο την απελευθέρωση των πλοίων των ουδέτερων χωρών έξω από τα Στενά του Ορμούζ και προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε παρεμπόδιση θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί βίαια.
Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ με ανάρτηση στο Truth Social ανακοίνωσε ότι τα πλοία που έχουν αποκλειστεί στα Στενά του Ορμούζ θα απελευθερωθούν από τη Δευτέρα το πρωί.
«Έχω πει στους εκπροσώπους μου να τους ενημερώσουν ότι θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να βγάλουμε τα πλοία και τα πληρώματά τους με ασφάλεια από το Στενό», είπε.
Ο Ντ. Τραμπ πρόσθεσε ότι οι εκπρόσωποί του έχουν «πολύ θετικές συζητήσεις με τη χώρα του Ιράν και ότι αυτές οι συζητήσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κάτι πολύ θετικό για όλους».Χαρακτήρισε την απελευθέρωση των Στενών «ανθρωπιστική χειρονομία εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών, των χωρών της Μέσης Ανατολής, αλλά, ιδιαίτερα, της χώρας του Ιράν», καθώς «πολλά από αυτά τα πλοία έχουν ελλείψεις τροφίμων» και πρόσθεσε ότι όποιος παρεμβαίνει «θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με βία».
Η ανακοίνωση της CENTCOM
Στο μεταξύ με βάση ανακοίνση, οι δυνάμεις της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) ξεκινούν σήμερα, 4 Μαΐου, την υποστήριξη της επιχείρησης Project Freedom, με σκοπό την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας για την εμπορική ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Η αποστολή, η οποία διετάχθη από τον Πρόεδρο, θα παρέχει υποστήριξη σε εμπορικά πλοία που επιδιώκουν να διέλθουν ελεύθερα από αυτόν τον ζωτικής σημασίας διεθνή εμπορικό διάδρομο. Σημειώνεται ότι το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, καθώς και σημαντικοί όγκοι καυσίμων και λιπασμάτων, μεταφέρονται μέσω των στενών.
«Η υποστήριξή μας σε αυτή την αμυντική αποστολή είναι απαραίτητη για την περιφερειακή ασφάλεια και την παγκόσμια οικονομία, ενώ παράλληλα διατηρούμε τον ναυτικό αποκλεισμό», δήλωσε ο Ναύαρχος Brad Cooper, διοικητής της CENTCOM.
Την περασμένη εβδομάδα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ ανακοίνωσε μια νέα πρωτοβουλία, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολέμου, για την ενίσχυση του συντονισμού και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των διεθνών εταίρων προς υποστήριξη της θαλάσσιας ασφάλειας στα στενά. Το σχήμα Maritime Freedom Construct στοχεύει στον συνδυασμό διπλωματικής δράσης και στρατιωτικού συντονισμού, ο οποίος θα είναι κρίσιμος κατά τη διάρκεια του Project Freedom.
Η στρατιωτική υποστήριξη των ΗΠΑ στο Project Freedom θα περιλαμβάνει:
Αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων βλημάτων.
Περισσότερα από 100 αεροσκάφη (εδάφους και καταστρώματος).
Μη επανδρωμένες πλατφόρμες πολλαπλών τομέων (multi-domain).
15.000 μέλη των ενόπλων δυνάμεων.
Οι τιμές
Στο μεταξύ οι διεθνείς τιμές πετρελαίου μπρεντ παραμένουν σε υψηλά επίπεδα στα 108 δολάρια ανά βαρέλι αν και έχουν μια πτωτική τάση σήμερα. Στη, δε, εγχώρια αγορά οι τιμές της αμόλυβδης είναι “γαντζωμένος” πάνω από τα 2,05 ευρώ ανά λίτρο (στα 2,06 είναι η πανελλαδικη μέση τιμή με βάση το Παρατηρητήριο του ΥΠΑΝ) με πολλές περιοχές στην Ελλάδα να έχουν έως και 20 λεπτά πιο ψηλά τις τιμές αλλά και τις “αναμονές” για αυξήσεις να είναι πολλές με βάση την ΠΟΠΕΚ.
Απειλή ο πληθωρισμός
Πάντως με δεδομένο ότι ανώτερος ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε σήμερα ότι η Τεχεράνη θα θεωρούσε οποιαδήποτε «αμερικανική ανάμιξη» στα Στενά του Ορμούζ «παραβίαση» της κατάπαυσης του πυρός, μετά την αναγγελία του Ντόναλντ Τραμπ πως σχεδιάζεται ναυτική επιχείρηση συνοδείας πλοίων αποκλεισμένων στον Κόλπο οι ανησυχίες παραμένουν.
«Προειδοποίηση: Οποιαδήποτε αμερικανική ανάμιξη στο νέο ναυτικό καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ θα θεωρηθεί παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός», τόνισε στα αγγλικά και στα περσικά μέσω X ο Εμπραχίμ Αζιζί, πρόεδρος της επιτροπής του ιρανικού κοινοβουλίου που είναι αρμόδια για υποθέσεις εθνικής ασφαλείας.
Ανησυχίες για τον πληθωρισμό
Στο μεταξύ, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, που είναι επίσης μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, δήλωσε σε συνέντευξη στην κυπριακή εφημερίδα «Φιλελεύθερος» ότι, ενώ η οικονομία της ευρωζώνης είναι ανθεκτική, η δυναμική της έχει εξασθενήσει. «Οι ανησυχίες για την πιθανότητα ύφεσης στην ευρωζώνη είναι πραγματικές και δικαιολογημένες, λόγω της νέας αρνητικής διαταραχής στην προσφορά (σ.σ. ενέργειας) που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή», είπε. «Η άνοδος των τιμών της ενέργειας και η αυξανόμενη αβεβαιότητα επηρεάζουν άμεσα την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, δεδομένης της υψηλής ενεργειακής εξάρτησης της ευρωζώνης».
Σε αντίθεση με το 2022, η άνοδος του πληθωρισμού λαμβάνει χώρα σε ένα περιβάλλον ήδη ασθενέστερης ανάπτυξης, πιο αυστηρών χρηματοπιστωτικών συνθηκών και περιορισμένου δημοσιονομικού χώρου, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια άσκησης πολιτικής και καθιστά τις οικονομίες πιο ευάλωτες», σημείωσε.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει σημαντική μετακύλιση των υψηλότερων τιμών ενέργειας στον πληθωρισμό, ωστόσο ενδεχόμενες ζημιές σε ενεργειακές υποδομές θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις μεσοπρόθεσμα, ενώ η αβεβαιότητα ενδέχεται να πλήξει τις επενδύσεις και την ανάπτυξη.
«Η αντίδρασή μας θα εξαρτηθεί από την ένταση, τη διάρκεια και τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρεται το σοκ στην οικονομία. Αν αποδειχθεί παροδικό και χωρίς σημαντικές δευτερογενείς επιπτώσεις, δεν θα απαιτηθεί προσαρμογή της νομισματικής πολιτικής», ανέφερε.
Μια μεγάλη αλλά προσωρινή υπέρβαση του στόχου της ΕΚΤ μπορεί να χρειαστεί μια ήπια προσαρμογή, ώστε να περιοριστούν οι περαιτέρω πιέσεις στον πληθωρισμό «Αν οδηγήσει σε μεγάλη και επίμονη απόκλιση του πληθωρισμού από τον στόχο, τότε η αντίδραση θα πρέπει να είναι ισχυρή», ανέφερε.
