Η Ρωσία θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια κατακόρυφη πτώση των εσόδων από το πετρέλαιο, στην περίπτωση που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump πιέσει επιτυχώς την Ινδία να σταματήσει τις εισαγωγές ρωσικού αργού πετρελαίου, καθώς η απώλεια του μεγαλύτερου αγοραστή των θαλάσσιων εξαγωγών της θα αναγκάσει τη Μόσχα να μειώσει δραστικά τις τιμές για να βρει άλλους αγοραστές, επισημαίνουν αναλυτές.
Ο Τραμπ μείωσε τη Δευτέρα τους αμερικανικούς δασμούς στα ινδικά προϊόντα στο πλαίσιο μιας εμπορικής συμφωνίας που, όπως είπε, περιλαμβάνει επίσης διατάξεις για τη διακοπή των εισαγωγών πετρελαίου της Ρωσίας, τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο.
Ο Τραμπ έχει υποστηρίξει ήδη από το περασμένο έτος ότι ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι συμφώνησε να σταματήσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο.
Ωστόσο, η Ινδία δεν σταμάτησε ποτέ τις εισαγωγές, επικαλούμενη την ανάγκη της για ενεργειακή ασφάλεια και φθηνό πετρέλαιο. Το Κρεμλίνο δηλώνει ότι η ενεργειακή συνεργασία με την Ινδία, τον δεύτερο μεγαλύτερο αγοραστή πετρελαίου μετά την Κίνα, είναι ισχυρή μετά την επίσκεψη του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν στη χώρα τον Δεκέμβριο του 2025.
Ωστόσο, οι ινδικές εταιρείες διύλισης υιοθετούν μια προσεκτική στάση όσον αφορά τις αγορές ρωσικού πετρελαίου, κάτι που ήδη πλήττει τα έσοδα της Μόσχας.
Οι εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου μειώθηκαν κατά 22% σε 1,38 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Δεκέμβριο σε σχέση με τον Νοέμβριο, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023, μειώνοντας το μερίδιο της Ρωσίας στις ινδικές εισαγωγές στο 27,4%, ενώ το μερίδιο του ΟΠΕΚ αυξήθηκε στο 53,2%, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters. Η κορυφή στις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου της Ινδίας ήταν περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Ιούνιο του 2025.
«Οποιαδήποτε περαιτέρω μείωση θα ήταν ήδη σημαντική, επειδή υπάρχει μόνο ένας εναλλακτικός αγοραστής – η Κίνα – ο οποίος έχει επίσης τους περιορισμούς του στην αποδοχή πετρελαίου που υπόκειται σε κυρώσεις», δήλωσε ο David Wech από την εταιρεία συμβούλων Vortexa.
Η πίεση στη Ρωσία αυξάνεται καθώς οι εκπτώσεις στο πετρέλαιο διευρύνονται και λιγότεροι αγοραστές είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν τον κίνδυνο, δήλωσε ο Wech.
Οι τιμές του ρωσικού πετρελαίου έχουν πέσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ ο προϋπολογισμός της Ρωσίας παρουσιάζει έλλειμμα λόγω της μείωσης των εσόδων από την ενέργεια, σύμφωνα με κυβερνητικό αξιωματούχο. Επιπλέον, ο αριθμός των δεξαμενόπλοιων με ρωσικό πετρέλαιο που βρίσκονται αγκυροβολημένα έχει αυξηθεί, καθώς οι εταιρείες δυσκολεύονται να πουλήσουν το πετρέλαιο.
Περαιτέρω μείωση των ροών τον Απρίλιο
Εάν η Ινδία σταματούσε να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, η Μόσχα θα έπρεπε να προσπαθήσει να το ανακατευθύνει προς την Κίνα σε φθηνότερες τιμές, κάτι που θα χρειαζόταν χρόνο, και να μειώσει την παραγωγή και τις εξαγωγές, επισήμανε ο Igor Yushkov, αναλυτής στο κρατικό Οικονομικό Πανεπιστήμιο της Ρωσίας.
«Η μείωση της παραγωγής και των εξαγωγών θα οδηγήσει σε έλλειψη πετρελαίου. Ως εκ τούτου, δεν βλέπουμε πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου από τις ΗΠΑ, καθώς και οι ίδιες θα υποστούν τις συνέπειες των υψηλότερων τιμών του πετρελαίου», δήλωσε.
Οι ρωσικές εξαγωγές και η παραγωγή πετρελαίου παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό ανθεκτικές παρά τις περίπου 30.000 δυτικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Μόσχα λόγω του πολέμου στην Ουκρανία από το 2014.
Η Μόσχα κατάφερε να ανακατευθύνει τις ροές πετρελαίου από την Ευρώπη προς την Κίνα, την Ινδία και την Τουρκία. Όπως και η Ινδία, η Τουρκία έχει επίσης μειώσει τις αγορές τους τελευταίους μήνες εν μέσω αυστηρότερων δυτικών κυρώσεων.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, οι συνολικές εξαγωγές πετρελαίου της Ρωσίας ανήλθαν σε 4,91 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Δεκέμβριο, με την Κίνα να είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής με 2,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Η ινδική κυβέρνηση δεν έχει δώσει οδηγίες στα διυλιστήρια να σταματήσουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και θα χρειαστούν μια περίοδος προσαρμογής για να ολοκληρώσουν τις αγορές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί για τον Μάρτιο, σύμφωνα με πηγές.
Η Ινδία θα μειώσει τις εισαγωγές από τη Ρωσία τον Απρίλιο, όταν μία από τις κορυφαίες εταιρείες διύλισης της, η Nayara, που υποστηρίζεται από τη Ρωσία, θα πραγματοποιήσει συντήρηση ενός μήνα στο εργοστάσιό της, δυναμικότητας 400.000 βαρελιών την ημέρα, σύμφωνα με έναν έμπορο ρωσικού πετρελαίου.
Οι όγκοι μετά τον Απρίλιο θα αποφασιστούν από τις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και την ευρύτερη στάση της ινδικής κυβέρνησης.
Ο Trump δήλωσε ότι η Ινδία θα μπορούσε να αγοράσει περισσότερο πετρέλαιο από τις ΗΠΑ και τη Βενεζουέλα για να αντικαταστήσει τις αγορές από τη Ρωσία.
Το αμερικανικό αργό πετρέλαιο δεν μπορεί να αντικαταστήσει το ρωσικό πετρέλαιο σε ισοδύναμη βάση λόγω διαφορών ποιότητας, ενώ οι εξαγωγές της Βενεζουέλας είναι μικρές, δήλωσε η Alexandra Hermann, οικονομολόγος στην Oxford Economics.
Το αργό πετρέλαιο από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράκ είναι πιο πιθανά υποψήφια για να αντικαταστήσουν το ρωσικό πετρέλαιο. Ωστόσο, οι μεγάλες εκπτώσεις ενδέχεται να δίνουν στο ρωσικό αργό πετρέλαιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τους Ινδούς αγοραστές.
