Η ραγδαία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών στο Πακιστάν εξελίσσεται σε δύο παράλληλες αγορές: από τη μία πλευρά, τα καταγεγραμμένα συστήματα αυτοπαραγωγής σε περιοχές με υψηλότερα εισοδήματα και αξιόπιστο δίκτυο και, από την άλλη, οι μη καταγεγραμμένες εγκαταστάσεις που αναπτύσσονται εκεί όπου οι διακοπές ηλεκτροδότησης είναι συχνές. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τα έσοδα των εταιρειών ηλεκτρισμού και ενδέχεται να αυξήσει περαιτέρω το κόστος για τους καταναλωτές που εξακολουθούν να εξαρτώνται από το δίκτυο.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μελέτης ερευνητών από το Πακιστάν και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίοι συνδύασαν στοιχεία για την ηλεκτροπαραγωγή, τις επιδόσεις των εταιρειών διανομής και τις εισαγωγές φωτοβολταϊκών πλαισίων.
Στις 30 Ιουνίου 2025, η εγκατεστημένη ισχύς των συστημάτων ενεργειακού συμψηφισμού στο Πακιστάν ανερχόταν σε 6,1 GW, με 378.339 καταναλωτές. Περίπου το 85% της ισχύος συγκεντρωνόταν σε έξι εταιρείες διανομής. Στις περιοχές αυτές, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Η μέση βασική χρέωση αυξήθηκε από 16,91 πακιστανικές ρουπίες ανά κιλοβατώρα το οικονομικό έτος 2022 σε 35,50 ρουπίες το 2025, άνοδος περίπου 110%. Σύμφωνα με τη μελέτη, ένα οικιακό φωτοβολταϊκό σύστημα μπορεί να αποσβέσει το κόστος του σε δύο έως τέσσερα χρόνια, όταν μειώνει την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από τις ακριβότερες κλίμακες τιμολόγησης.
Μεγάλο μέρος της αγοράς παραμένει αθέατο
Στις περιοχές που εξυπηρετούν οι τέσσερις εταιρείες διανομής με τις χειρότερες επιδόσεις, οι διακοπές ρεύματος υπερβαίνουν τις οκτώ έως δέκα ώρες ημερησίως. Οι απώλειες ηλεκτρικής ενέργειας φτάνουν σε ορισμένες περιπτώσεις σχεδόν το 40%, ενώ η είσπραξη των λογαριασμών παραμένει χαμηλή.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πραγματική ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που αποτυπώνουν τα επίσημα στοιχεία. Από το οικονομικό έτος 2020 είχαν εισαχθεί περίπου 40 GW φωτοβολταϊκών πλαισίων, έναντι σαφώς χαμηλότερης καταγεγραμμένης ισχύος συστημάτων ενεργειακού συμψηφισμού. Η διαφορά αποτελεί ένδειξη εκτεταμένων μη καταγεγραμμένων εγκαταστάσεων, χωρίς να προσδιορίζει με ακρίβεια την ισχύ τους.
Η ηλιακή παραγωγή αυξήθηκε από 2,6 TWh το 2019 σε 36,6 TWh το 2025, καλύπτοντας το 22,5% της ηλεκτροπαραγωγής. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 έφτασε τις 12,1 TWh, αντιστοιχώντας στο 32,3% της συνολικής παραγωγής.
Πίεση στα έσοδα των εταιρειών
Η απομάκρυνση καταναλωτών από το δίκτυο μειώνει τα έσοδα των εταιρειών ηλεκτρισμού, ενώ τα πάγια κόστη εξακολουθούν να επιβαρύνουν το σύστημα. Έτσι, οι χρεώσεις ανά κιλοβατώρα ενδέχεται να αυξηθούν για όσους δεν μπορούν να επενδύσουν σε φωτοβολταϊκά.
Οι ερευνητές προτείνουν καλύτερη καταγραφή των εγκαταστάσεων, τιμολόγηση ανάλογα με την ώρα κατανάλωσης και ανάπτυξη μικροδικτύων με φωτοβολταϊκά και μπαταρίες στις περιοχές με ανεπαρκή ηλεκτροδότηση. Διευκρινίζουν, πάντως, ότι τα συμπεράσματά τους αποτυπώνουν τάσεις και δεν αποδεικνύουν αιτιώδεις σχέσεις.
Πηγή: pv-magazine
