Προς την Κάρπαθο κατευθύνεται σήμερα, Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo, το οποίο αναμένεται μέσα στην ημέρα να περάσει σε διεθνή ύδατα. Σύμφωνα με πληροφορίες, το σκάφος αναχωρεί από τα ανοιχτά της Κρήτης με προορισμό τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Αφού προσεγγίσει το όριο των έξι ναυτικών μιλίων των ελληνικών χωρικών υδάτων στην περιοχή, αναμένεται να το περάσει και να ξεκινήσει τις πρώτες βυθομετρήσεις σε διεθνή ύδατα για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου.
Η σημερινή μέρα με την έναρξη των εργασιών πέρα από τα ελληνικά χωρικά ύδατα στρέφει την προσοχή στη στάση που θα τηρήσει η Άγκυρα. Υπενθυμίζεται ότι οι έρευνες είχαν διακοπεί το καλοκαίρι του 2024 ανοιχτά της Κάσου, έπειτα από ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Η σημερινή έξοδος του πλοίου σε διεθνή ύδατα είναι το πρώτο σημείο στο οποίο θα φανεί πώς θα αντιδράσει η Τουρκία στην επανέναρξη των εργασιών.
Τέσσερις μήνες ερευνών έως τα ανοιχτά της Κύπρου
Οι βυθομετρήσεις προβλέπεται να καλύψουν τη θαλάσσια διαδρομή από τα νοτιοανατολικά της Καρπάθου έως το όριο των 12 ναυτικών μιλίων της Κύπρου. Το πρόγραμμα έχει ορίζοντα τεσσάρων μηνών και τα στοιχεία που θα συλλέξει το γαλλικό σκάφος θα χρησιμοποιηθούν για την επιλογή της καταλληλότερης όδευσης του υποβρύχιου καλωδίου. Όταν οι εργασίες σταμάτησαν το 2024, είχε ήδη ολοκληρωθεί περίπου το 60% των θαλάσσιων ερευνών στη διαδρομή Ελλάδας – Κύπρου.
Στο διακρατικό σκέλος, το επόμενο βήμα αφορά την καταβολή των 25 εκατ. ευρώ από τη Λευκωσία, βάσει της συμφωνίας με την Αθήνα. Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, είχε δηλώσει σε τηλεοπτική συνέντευξή του ότι το ποσό θα καταβληθεί με την έκδοση της NAVTEX.
Το δάνειο της ΕΤΕπ και το ενδιαφέρον της DFC
Παράλληλα με την επανεκκίνηση των ερευνών, προχωρά η αξιολόγηση του έργου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπό εξέταση δάνειο θα μπορούσε να καλύψει έως το 50% του συνολικού κόστους, δηλαδή ποσό της τάξης του 1 δισ. ευρώ. Το χρηματοδοτικό σχήμα περιλαμβάνει επίσης την εγκεκριμένη ευρωπαϊκή επιχορήγηση των 657 εκατ. ευρώ, με το υπόλοιπο να προβλέπεται να καλυφθεί από μετοχικά κεφάλαια.
Η απόφαση να ξεκινήσει ο τεχνικός και οικονομικός έλεγχος του έργου από την ΕΤΕπ ελήφθη στις 12 Μαΐου στη Λευκωσία, παρουσία των υπουργών Ενέργειας των δύο χωρών. Η ολοκλήρωση των βυθομετρήσεων θα προσθέσει στον φάκελο τα τεχνικά δεδομένα για την όδευση του καλωδίου, ενώ η απόφαση της τράπεζας για το δάνειο εκκρεμεί. Στο τραπέζι βρίσκεται και η δυνατότητα κοινής χρηματοδότησης με τον αμερικανικό κρατικό οργανισμό DFC, για την οποία υπάρχει επιστολή πρόθεσης.
Στο μετοχικό σκέλος, η γαλλική Meridiam έχει αποκτήσει ποσοστό 66% στο εταιρικό σχήμα του Great Sea Interconnector, το οποίο έως το καλοκαίρι ανήκε εξ ολοκλήρου στον ΑΔΜΗΕ. Η διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου, προϋπολογισμού περίπου 1,9 δισ. ευρώ, έχει χαρακτηριστεί έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Το συγκεκριμένο τμήμα εκτείνεται σε 898 χιλιόμετρα και έχει σχεδιαστεί για μεταφορική ισχύ 1.000 MW, με το βάθος πόντισης του καλωδίου να φτάνει τα 3.000 μέτρα.
Με τις βυθομετρήσεις να ξεκινούν νοτιοανατολικά της Καρπάθου, τα επόμενα ορόσημα για το καλώδιο είναι η ολοκλήρωση της χάραξης και η απόφαση της ΕΤΕπ για τη χρηματοδότηση του έργου.
